کشته شدن شیطان

همانگونه كه در قرآن كريم آمده است، شيطان از سجده بر انسان خودداري كرد (حجر/31) و از درگاه خداوند رانده شد (حجر/34) . در اين هنگام او از خداوند درخواستي كرد:
«قالَ رَبِّ فَأنظِرْني إلي يَومِ يُبْعَثونَ (حجر/36)
گفت: پروردگارا! مرا تا روز رستاخيز مهلت ده (و زنده بگذار!)».
خداوند در پاسخ او:
«قالَ فَإنّكَ مِنَ الْمُنْظِرينَ * إلي يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلومِ (حجر/37و38) فرمود: تو از مهلت يافتگاني! (امّا نه تا روز رستاخيز، بلكه) تا روز و وقت معيّني.»
از اين تعبير معلوم مي شود در خواست شيطان، اجابت نشده است، و طبق فرموده امامان عليهم السّلام منظور از روز وقت معيّن، وقت ظهور امام قائم (عج) است.
بنابر اين شيطان در اين وقت كشته مي شود يا مي ميرد.
در روايات مي خوانيم، شخصي در مورد جمله
« يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلومِ»
كه در آيه مذكور آمده از امام صادق عليه السّلام سؤال كرد، امام عليه السّلام فرمود:
«وقتي كه قائم (عج) ظهور كند و به مسجد كوفه بيايد، در اين مسجد، شيطان به حضور آن حضرت مي آيد و زانو به زمين مي زند و مي گويد:»
يا وَيْلَهُ مِنْ هذَا الْيَوْمِ
واي از اين روز.

آنگاه امام قائم (عج) موي پيشاني شيطان را مي گيرد و گردنش را مي زند و او را به هلاكت مي رساند، اين روز وقت معلوم، (در آيه مذكور) است. («اثباة الهداة»، ج7، ص101)
بنابر اين شيطان كشته مي شود، ولي در اينجا اين سؤال پيش مي آيد: پس ديگر مردم آزادي در اراده ندارند و همچون فرشتگان مجبور به اطاعت خدا خواهند بود؟
خير، آزادي اراده و اختيار از انسانها گرفته نمي شود، منظور از كشتن شيطان اين است كه ريشه هاي فساد و عوامل انحراف و ظلم و جور در عصر درخشان حكومت امام عصر (عج) نابود مي گردد و به جاي آن عقل و ايمان حكومت مي كند، چنانكه در حديث ديگري نيز مي خوانيم:
«در صحف ادريس پيامبر عليه السّلام آمده: تو اي شيطان! تا زماني كه مقدّر كرده ام كه زمين را در آن زمان از كفر و شرك و گناه پاك سازم، مهلت داده خواهي شد، ولي در اين زمان (به جاي تو ) بندگان خالص و پاكدل و با ايمان روي كار آيند آنها را خليفه و حاكم زمين مي كنم و دينشان را استوار مي سازم، كه تنها مرا مي پرستند و هيچ چيز را شريك من قرار نمي دهند، در آن روز است كه تو (شيطان) و همه لشكريانت از پياده و سواره را نابود مي نمايم» («بحار الانوار»، ج 52، ص 384) توضيح بيشتر اينكه كشته شدن و نابودي شيطان همانند كشته شدن و نابودي انسان نيست، شيطان مانند بشر جسم ندارد كه كشته شود، كشته شدن او در مورد بالا، همان قطع نفوذ او و مرگ حكومت و تزوير او مي باشد. («حضرت مهدي (عج)، فروغ …»، ص 132)