س ـ چرا اسامي ائمه اطهار(ع) به خصوص حضرت علي(ع) و حضرت امام زمان(عج) در قرآن نيامده است؟
ج ـ هر چند در به اعتقاد شيعه و سني بسياري از آيات قرآن كريم درباره حضرت علي(ع) و ساير ائمه(ع) نازل شده است، (جهت اطلاع بيشتر درباره آيات نازل شده در شأن اهل بيت به كتاب «بررسي شخصيت اهل بيت در قرآن» نوشته حجت الاسلام دكتر نقي پورفر و براي آشنايي با آيات نازل شده درباره امام عصر عج به كتاب امامت و مهدويت نوشته آيت الله صافي گلپايگاني و بحار الانوار، ج 51 رجوع كنيد.) ولي به خاطر مصالحي از تصريح به نام اهل بيت(ع) در قرآن خودداري شده است ازجمله:
1 . يكي از حكمتهايي كه براي اين مطلب ذكر شده اين است كه در قرآن تنها كليّات ذكر شده و توضيح و تبيين جزئيات به عهده پيامبر اكرم(ص) گذارده شده است. شخصي به نام ابوبصير ميگويد: از امام صادق(ع) پرسيدم كه مردم ميگويند: چرا از حضرتعلي(ع) و اهلبيت او نامي در قرآن كريم نيامده است؟ امام فرمود: به كساني كه چنين اعتراضي ميكنند بگوييد: همانگونه كه نماز در قرآن آمده، ولي سه يا چهار (ركعت) بودن آن مشخص نشده و رسول خدا آن را براي مردم تفسير كرد… همين طور در قرآن نازل شده كه:اَطيعُوا اللّهَ وَ اَطيعُوا الرَّسُولَ وَ اُولِي الاَْمْرِ مِنْكُمْ؛ ( نساء 4، آيه 59 )
از خدا و رسول و اولوا الامر اطاعت كنيد.
اين آيه درباره علي و حسن و حسين(ع) نازل شده و پيامبر(ص) فرمود: «هركس من مولاي او هستم پس علي مولاي او است». (محدث بحراني، غاية المرام، ج 3، چاپ سنگي، ص 265 و اصول كافي، ج 1، ص 286 )
2. نظر ديگري كه در اين زمينه مطرح شده است اين است كه عدم ذكر اسامي اهل بيت(ع) در قرآن ازباب دفع شر بدخواهان و منافقان نسبت به كيان اسلام و صيانت قرآن ميباشد. (علامه سيد شرف الدين عاملي، المراجعات، ص 235.) در قرآن كريم آياتي درباره اهل بيت(ع) نازل شده كه تصريح دارد مانند آيه 55 سوره مائده كه ميفرمايد: «ولي و سرپرست شما تنها خدا و پيامبرش و افراد مؤمني هستند كه نماز به پاي داشته و در حال ركوع زكاة ميپردازند.» علماي شيعه و اهل سنت نقل كردهاند كه تنها كسي كه در حال ركوع انگشتر خود را به فقير داد، حضرت علي(ع) بود. (آيت اللّه مكارم شيرازي و همكاران، پيام قرآن، ج 9، ص 1 ـ 3.) در نتيجه تفاوتي نداشت كه خداوند متعال بفرمايد: سرپرست شما خدا و رسولش و حضرت علي(ع) هستند يا اينكه صفاتي را كه منحصر به فرد است و تنها منطبق بر حضرت علي(ع) است ذكر نمايد. كسي كه به دنبال حقيقت باشد از هر دو گفتار يك مطلب را ميفهمد، با اين تفاوت كه اگر نام حضرت علي(ع) به صراحت در قرآن ذكر ميشد، زمينه براي عداوت بيشتر نااهلان فراهم ميگشت.
توضيح آنكه اساساً يكي از اسباب محفوظ ماندن قرآن از تصرف و تحريف همين است كه نام هيچ يك از معاصران پيامبر(ص) از اصحاب و غير آنان در مقام ستايش يا نكوهش برده نشده است، در حالي كه آيات زيادي در ستايش نيكان اصحاب پيامبر(ص) (نظير علي(ع)، سلمان، عمار، حمزه و…) و نيز نكوهش بسياري (نظير ابوسفيان، ابوجهل، عاص بن وائل، وليد و…) نازل گرديده است. راز نيامدن نام علي و ائمه ديگر و اهل بيت(ع) در قرآن نيز بر همين اساس است؛ زيرا بغض و عداوت نسبت به علي(ع) و فرزندان معصومش(ع) بيشتر از هر فرد ديگر بوده است، و آمدن نام شريف آن بزرگوار و ساير ائمه(ع) موجب اهتمام بسيار و فعاليت شديد دشمنان اهلبيت(ع) و در رأس آنان بنياميه درتحريف قرآن و تغيير الفاظ قرآني ميشده است.
3 . نظريه ديگر در اين مورد اين است كه اولاً با بررسي توصيفات قرآني از شخصيت اهل بيت(ع) معلوم ميگردد كه عظمت اهل بيت با تأكيد عجيبي در قرآن كريم آمده است كه هرگونه شك و ترديدي را زايل ميكند.
ثانياً سنت الهي در همه امور ديني عموماً و در امور عظيم ديني خصوصاً بر آزمايش مؤمنان استوار است تا صدق ايمانشان درآن امور عظيم آشكار گردد:وَ اِنْ كُنّا لَمُبْتَلينَ؛ ( مؤمنون 23، آيه 30. )
و به راستي ما دائماً آزمايش ميكنيم.
غرض الهي در برخورد با خلائق، در هر مسئله اي كه مطرح ميكند و در هر تبييني كه ارائه ميدهد، امتحان نيتها، افكار، حالات و روحيات افراد است:وَ جَعَلْنا بَعْضَكُمْ لِبَعضٍ فِتنَةً اَتَصْبِرُونَ وَ كانَ رَبُّكَ بَصيراً؛ ( فرقان 25، آيه 20.)
و بعضي از شما را وسيله امتحان بعضي ديگر قرار داديم. آيا صبر و شكيبايي ميكنيد (و از عهده امتحان بر مي آييد)؟!
به نظر ميرسد موضوع اسامي اهل بيت(ع) در قرآن نيز از همين باب باشد. از يك سو مجموعه توصيفات ائمه اطهار در قرآن به گونهاي است كه چهره آنان همچون خورشيد فروزان در پهنه آسمان حقايق قرآن ميدرخشد و از سوي ديگر خداوند عالم از ذكر اسامي آنها در قرآن خودداري مينمايد! اين نحوه عملكرد،روشي است تا باطن مدعيان برملا شود كه اگر از صدق ايمان برخوردارند به شأن اهل بيت(ع) اعتراف نمايند و اگر قابليت ندارند، مرض قلبي آنها تحريك شده، بهانه جويي نمايند. ( ولي اللّه نقيپور فر، بررسي شخصيت اهل بيت در قرآن تهران،آموزش مديريت دولتي، 1377 ص 9 ـ 13، با تلخيص. )
