کلیپ
پادکست
متن
بسم الله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد حاجی کاظم
عنوان: آغاز حیات انسانی جنین
یکی از سؤالات خیلی مهم این است که:
- حیات انسانی از چه زمانی در جنین وجود دارد؟
- از چه زمانی میتوانیم بگوییم انسانیتی در جنین وجود دارد؟
میخواهیم پاسخ به این سؤال را از منظر بیولوژی جنین با هم مرور کنیم.
ممکن است کسی در پاسخ به این سؤال بگوید جنین از زمانی حیات انسانی پیدا میکند که از شِکم مادر خود بیرون بیاید.
از او میپرسیم؛ یعنی این که قبل از این از هوای بیرون تنفس نمیکند باعث این نظر میشود؟
اگر اینطور باشد و بعداً تکنولوژی پیشرفت کند و شخصی بتواند با یک قرصی اکسیژن خودش را تأمین کند و به بینی خود و دهان خودچسب بزند دیگر انسان نیست و میتوان او را کُشت.
فطرت و وجدان ما این را نمیپذیرد. کمی به عقبتر برویم. یعنی زمانی که کورتکس به سلسله اعصاب متصل میشود.
دوباره این سؤال را میپرسیم که اگر انسان در یک روزی تصادف کند و این اتصال قطع بشود میتوان جان او را گرفت. باز هم نمیتوان گفت و وجدان و فطرت قبول نمیکند.
بعضیها هم نظر روی زمان تشکیل قلب دارند. در مورد این هم میتوان گفت اگر یک پولیمر را بیاوریم و جای قلب انسان بگذاریم و قلب او را به هر دلیلی جدا کنیم و دور بیندازیم آیا میشود گفت انسانیت او صرفاً بهخاطر پولیمری هست که به او متصل است؟
به نظر میرسد نمیتوان اینطور انسانیت را مورد ارزیابی قرارداد.
اما در مورد لقاح موضوع خیلی متفاوت است. لحظهای که لقاح اتفاق میافتد، قبل و بعدش آن قدر متفاوت است که شما میتوانید بگویید قبل از آن انسان نبود و حالا تبدیل به انسان شد.
چند مورد از تفاوتهای لقاح:
- قبل از لقاح عمر آن دو سلول که هنوز لقاح پیدا نکردند در حد چند ساعات یا چند ده ساعت هست. بعدازاین زمان آن دو سلول میمیرند. عمر طولانی ندارند.
- وقتی که لقاح حاصل میشود این موجود چند ده سال هم ممکن است که عمر کند، در واقع آرامآرام به موجودی تبدیل میشود که سلولها تکثیر میشود و اندامها را به وجود میآورد. بزرگ میشود و بعد هم متولد میشود. اگر چیزی مانع نشود میتواند یکعمر طبیعی را داشته باشد.
- قبل از این که لقاح حاصل بشود این دو سلول فاقد رشد هستند. دیگر بزرگ نمیشوند و اندازهشان تغییری نمیکند. ولی زمانی که لقاح حاصل میشود در بعضی از هفتهها طول جنین دوبرابر میشود. اندامزایی بسیار پیچیدهای در حال اتفاقافتادن است. یعنی یک سلول یک دستگاهی را ایجاد میکند. آنزیمهای بدن ایجاد میشود. سلسلههای اعصاب ایجاد میشود. بسیار اتفاق خارقالعاده است که اگر لقاح اتفاق نیفتد هیچکدام از این موارد هم حاصل نمیشود.
- بحث ژنتیک خیلی مهم و جالب است. این دو سلول هر کدام به لحاظ ژنتیک در تطابق با والد خودشان هستند. یعنی تخمک در تطابق با مادر و اسپرم در تطابق با پدر است.
- وقتی لقاح حاصل میشود موجود سومی تشکیل میشود که به لحاظ ژنتیک نه در تطابق کامل با پدر است و نه در تطابق کامل با مادر است. البته یک اشتراکاتی دارند. ولی زمانی که این ژنتیک کامل دیده بشود بههیچوجه تکراری نیست. یک ژنتیک متمایزی است که تا آخر عمر این موجود هم باقی میماند.
- زمانی که لقاح اتفاق میافتد اندکی بعد این DNA که تشکیل شده است ویژگیهای مربوط به آن را تعیین کرده است. یعنی رنگ مو، چشم، پوست و وضعیت اندامها و میزان استعدادها و دیگر موارد را مطابق با DNA تعیین و مشخص شده است.
نکته:
- این دو سلول یعنی تخمک و اسپرم ۲۳ کروموزومی هستند. درحالیکه سلولهای عمومی بدن یک انسان زنده قطعاً ۲۳ کروموزومی نمیتواند باشد. وقتی که این لقاح حاصل میشود تبدیل به ۴۶ کروموزوم میشود.
- بههرحال موجود ۲۳ کروموزومی زنده نمیماند. این تبدیل از چه زمانی انجام میشود؟ از زمانی که لقاح انجام میگیرد.
شما میتوانید با مطالعه مقالات مربوط به این موضوعات اطلاعات خود را بالا ببرید.