رابطه موجودات با خدا

توکل از ماده  وکل  است که وکالت هم از همین باب است.  وکل  یعنی واگذار کرد. توکیل که به اصطلاح علم صرف باب تفعیل  وکل  است، یعنی وکیل گرفتن. وکیل یعنی کسی که انسان کار را به او واگذار کرده است، توکیل یعنی وکیل انتخاب کردن. علی القاعده باید به جای  توکل علی الله  ، […]

یک فیلسوف غربی گفته است که در تورات آمده است : «ان الله خلق آدم علی صورته» خدا آدم را بر صورت خویش آفرید، یعنی آدم را نمونه صفات کمالیه خودش قرار داد. آن فیلسوف فرنگی گفته ولی قضیه بر عکس است: انسان خداوند را بر سیرت خود آفرید یعنی انسان چون دارای یک طبیعت

رزق، افاضۀ جهت حیاتی است برای ادامه وجود هر موجود و اختصاص به رزق مادّی ندارد. هر چه به انسان برای ادامه وجود او میرسد رزق اوست. حیات، عقل و ادراک و معانی کلّیّه نفسانیّه و مددهای صوریّه قوای ذهنیّه و امدادهای قوای حسّیّه خارجیّه همه رزق و روزی است که از جانب حقّ تعالی

یکی از حرفهایی که قرآن کریم روی آن تکیه کرده است مسأله تسبیح موجودات و تحمید موجودات هر دو است. قرآن در بعضی از بیانات خودش می گوید تمام ذرات وجود، خدا را تسبیح می کنند و حمد می کنند، یعنی طبق منطق قرآن مثلا چوب و فلز، خدا را تسبیح می کنند، ذرات هوا

دومین نوع شفاعت، وساطت در مغفرت و عفو و بخشیدن گناهان است. این معنای از شفاعت است که آماج اشکالها و ایرادهای منتقدین و منکرین قرار گرفته است، البته نه تنها ایرادی بر آن وارد نیست بلکه از معارف عالی و گرانقدر اسلام است و مبنای خاصی دارد که عمق معارف اسلامی را می رساند.

تلقی افراد از عبادت یکسان نیست، متفاوت است. تلقی نهج البلاغه از عبادت، تلقی عارفانه است، بلکه سرچشمه و الهام بخش تلقی های عارفانه از عبادتها در جهان اسلام، پس از قرآن کریم و سنت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، کلمات علی و عبادتهای عارفانه علی است. برحسب این تلقی، عبادت

در آیه 6 سوره الرحمن آمده: «و النجم و الشجر یسجدان؛ و گیاه و درخت (سر به فرمانند و) سجده می آورند». نجم معنی معروفش ستاره است ولی به گیاه هم اطلاق می شود. قرآن کریم می گوید نجم و درخت هم خدای خود را سجده می کنند، ساجد خدای خود هستند. مفسرین – شاید

در آیه 6 سوره الرحمن آمده: «و النجم و الشجر یسجدان». ” ”نجم” ” معنی معروفش ستاره‏ است ولی به گیاه هم اطلاق می‏شود. عرب وقتی می‏گوید ” ”نجم” ” یعنی رویید، از زمین پیدا شد. کیاه که از زمین می‏روید به آن هم ” ”نجم” ” می‏گویند کما اینکه به ستاره هم به اعتبار

خطبه ای است در نهج البلاغه که ظاهرا علی علیه السلام در روزهای اول خلافت ایراد کرده اند. این خطبه راجع به حق و حقوق است و بسیار خطبه با ارزش و پرمعنائی است. این جمله نسبتا معروف است: «الحق اوسع الاشیاء فی التواصف و اضیقها فی التناصف»؛ حق از همه اشیاء میدان وسیعتری برای

قرآن کریم گاهی تعبیرات خاصی درباره برخی از آدمیان به کار می برد، از قبیل ” خود زیانی ” یا ” خود فراموشی “یا ” خود فروشی ” مثلا در سوره اعراف آیه 53 می فرماید: «قد خسروا انفسهم و ضل عنهم ما کانوا یفترون، همانا خود را باخته و معبودهای دروغین از دست شان

انگور یاقوتی را دیده اید دانه هایش چه اندازه به هم پیوسته است؟! حیوان کوچکی است که روی این دانه ها حرکت میکند و بعضی از اوقات داخل خوشه میرود؛ ما به این حیوان پینه دوز میگوئیم. حیوانی است ریز، بالهای قرمز رنگی دارد و روی آن رنگ، خالهای سیاه است. البته این اختصاص به

قبل از اینکه آیة الله بروجردی (اعلی الله مقامه) به قم بیایند، من از نزدیک خدمت ایشان ارادت داشتم، بروجرد رفته بودم و در آنجا خدمتشان رسیده بودم. مردی بود در حقیقت با تقوی و براستی موحد. نگوئید هر کس مرجع تقلید شد، البته موحد هست. توحید هم مراتب دارد. بله، اگر به مقیاس ما

برای اینکه مفهوم و معنی پرستش روشن شود و تعریف صحیحی بتوانیم از آن به دست آوریم لازم است دو مقدمه ذکر کنیم: پرستش یا قولی است یا عملی. پرستش قولی عبارت است از یک سلسله جمله ها و اذکار که به زبان می گوییم مانند قرائت حمد و سوره و اذکاری که در رکوع

تمام دار وجود در طریق محبت الهی در حرکت است، آن گیاه هم که حرکت می کند جز عشق او چیزی در سر ندارد، آن سنگ هم که می گوییم با قوه جاذبه حرکت می کند در واقع غیر از اینکه ذات حق را جستجو می کند و محبت او در ذات او هست چیز

برای نیل به سعادت، علاوه بر جریان اعمال و گامهایی که خود انسان بر می دارد، یک جریان دیگری نیز همیشه در جهان است و آن جریان رحمت سابقه پروردگار است. در متون دینی آمده است: «یا من سبقت رحمته غضبه؛ ای کسی که رحمت او بر غضبش تقدم دارد». حافظ در غزل معروف خود

معنی «الذین یؤمنون بالغیب؛ آنان که به غیب ایمان می آورند» (بقره/3) چیست؟ آیا فقط اینست كه ایمان داشته باشیم كه غیبی وجود دارد، خدایی وجود دارد، وحیی وجود دارد، ملائكه و فرشتگانی وجود دارند؟ كتب آسمانی، منشأ غیبی دارند؟ معاد ی وجود دارد؟ یا ایمان داشته باشیم كه حضرت مهدی علیه السلامی وجود دارد؟

بشر ، همه سنتها و قانون های آفرينش را نمی شناسد و همينكه چيزی را بر ضد قانون و سنتی كه خود ، آگاهی دارد در نظر می گيرد ، می پندارد مطلقا بر خلاف قانون و سنت است ، استثناء است ، نقض قانون عليت است ، و در بسياری از موارد هم آنچه

گاهی سؤال می شود: آیا اساسا در مورد خداوند، ” مصلحت ” و ” حکمت ” می تواند معنی و مفهوم داشته باشد؟ آیا می توان گفت خداوند فلان کار را به خاطر فلان مصلحت کرده است و یا حکمت فلان کار خداوند این است و آن است؟ و آیا این نوع اندیشه ها درباره

قضا و قدر : قانون علیت در جهان هستى به نحو استثناء ناپذیر حکمفرما و جارى است. به مقتضاى این قانون هر یک از پدیده هاى این جهان در پیدایش خود بعللى ( اسباب و شرائط تحقق ) بستگى دارد که با فرض تحقق همه آنها ( که علت تامه نامیده میشود ) پیدایش آن

در جهان هیچ موجودی به اندازه انسان نیازمند به تفسیر و توضیح نیست، چون در انسان چیزهایی دیده می شود. که در غیر انسان دیده نمی شود، و پیچیدگیهایی مشاهده می شود که توضیح و تفسیرش آسان نیست بلکه فوق العاده مشکل است، و به همین جهت است که انسان را ” عالم صغیر ”

انسان اگر بصیرتی نداشته باشد در ابتدا خیال می کند که تقوا همچنان که محدودیت است، محرومیت هم هست، هم محدودیت است و هم محرومیت، این طور می گوید: آدم باید زندگی کند، با تقوا که نمی شود زندگی کرد، با تقوا زندگی کردن یعنی انسان خودش را از همه چیز محروم کند. اما قرآن

در آن‌ شب‌ تار، در هوای‌ سرد، در میان‌ بیابان‌ که‌ حضرت‌ موسی‌ علی‌ نبیّنا و آله‌ و علیه‌ السّلام‌ برای‌ زنش‌ که‌ درد مَخاض‌ و زائیدن‌ او را گرفته‌، و تک‌ و تنها مانده‌، به‌ دنبال‌ آتش‌ می‌گشت‌، نه‌ یاری‌ و یاوری‌، و نه‌ غذائی‌ و دوائی‌، و نه‌ آبی‌ و آتشی‌، اینطرف‌ و

ریشه همه آثار معنوی اخلاقی و اجتماعی که در عبادت است در یک چیز است: یاد حق و غیر او را از یاد بردن. قرآن کریم در یک جا به اثر تربیتی و جنبه تقویتی روحی عبادت اشاره می کند و می گوید: «ان الصلاة تنهی عن الفحشاء و المنکر؛ نماز از کار بد و

ذكر خدا در هر حال آغاز دعوت پيغمبر اكرم (صلى الله علیه و آله و سلم) از ذكر نام خدا شروع شد ،« اقرأ باسم ربك، علق ،1» بخوان بنام پروردگارت که آفرید. و جالب اينكه تمام زندگانى پر بار او آميخته با ذكر خدا و ياد خدا بود .ذكر خداوند با هر نفسش توأم

آیا می دانید جانوران گیاهخوار، گیاهان سمی را نمی خورند؟ آیا می دانید، داروی درد خود را می شناسند و آن را پیدا کرده و می خورند؟ آیا می دانید پاره ای از جانوران، خطرهای آینده را پیش بینی می کنند و خود را از آنها محفوظ می دارند؟ آیا می دانید که دشمنان خود

معجزات و کارهای خارق العاده نقض سنت خداوند نمی باشد، و در قوانین آفرینش کارهای خارق العاده استثناء وجود ندارد. اگر تغییراتی در سنت های جهان مشاهده می شود آن تغییرها معلول تغییر شرایط است و بدیهی است که هر سنتی در شرایط خاصی جاری است و با تغییر شرایط، سنتی دیگر جریان می یابد

امام سجاد علیه السلام مشغول عبادت بود. یکی از بچه های امام از پشت بام افتاد دستش شکست. زنها ریختند داد و فریاد کردند که دست بچه شکست. برویم شکسته بند بیاوریم. رفتند شکسته بند آوردند، دست بچه را بستند. بچه گریه کرد، زنها ناله کردند، افراد دیگر داد و قال کردند، تمام شد. قضیه

یکی از چیزهای ثابت و همگانی تغییرناپذیر و نسخ ناپذیر که زمان هیچوقت نمی تواند در آن تأثیر داشته باشد پرستش و نیاز انسان به معبود و عبادت است. پرستش یعنی حالتی که در آن انسان یک توجهی می کند از ناحیه باطنی خودش به آن حقیقتی که او را آفریده است و خودش، را

همه پیامبران الهی که از طرف خدای متعال در میان بشر مبعوث شده‏ اند ، برای دو هدف اساسی بوده است . یکی از این دو هدف ، بر قراری ارتباط صحیح میان بنده و خالق خودش ، میان بنده و خدا است ، و به تعبیر دیگر منع بشر از پرستش هر موجودی غیر

خداوند متعال در قرآن کریم در موضوع‌ خلقت‌ و آفرینش‌ با آنکه‌ بسیاری‌ از مصنوعات‌ انسان‌ نسبت‌ بخود انسان‌ دارد، در عین‌ حال‌ به‌ ذات‌ مقدس‌ خود نسبت‌ میدهد: وَ اللَهُ خَلَقَکُمْ وَ مَا تَعْمَلُون(الصافات/37) «خداوند است‌ که‌ شما را آفرید، و آنچه‌ از دست‌ شما حاصل‌ شود و نسبت‌ عمل‌ با شما داشته‌ باشد