خداشناسی

ج ـ نماز با خشوع از مصاديق اقامه نماز به جاي آوردن نماز با خشوع آن است. «قد افلح المؤمنون الّذين هم في صلاتهم خاشعون؛19 به تحقيق مؤمنان رستگار شدند آنها كه در نمازشان خشوع دارند». خشوع به معناي تواضع و ادب جسمي و روحي است كه در برابر شخص بزرگ يا حقيقت مهمّي در […]

در دو آيه از قرآن، نماز خواندن با كسالت از ويژگي‏هاي منافقان شمرده شده است: «و إذا قاموا إلي الصّلوة قاموا كسالي…؛ و هنگامي كه به نماز مي‏ايستند از روي كسالت مي‏ايستند…».«… و لا يأتون الصّلوة الاّ و هم كسالي…؛ و نماز به جا نمي‏آورند جز با كسالت.»و ويژگي چنين نمازي جز نماز بي‏كيفيت كه

همچنین‌ تصریح‌ می‌کند که‌ پیامبران‌ خدا مطلقاً‌ به‌ «قدرت» و ِ‌اعمال‌ آن‌ درمسیر اصلاح‌ مردم، توجهی‌ نداشته‌اند و ابداً‌ نظارتی‌ بر عقاید و اخلاق‌ آنان‌ نمی‌کرده‌ و تنها با شرک، مبارزه‌ می‌کرده‌اند. اما فراموش‌ می‌کند که‌ توضیح‌ دهد این‌ “شرک”، نظراً‌ و عملاً، چیست؟ آثار نظری‌ و عملی‌ “توحید” چیست؟ و مبارزه‌ با شرک‌ در

نویسنده‌ با شمارش‌ برخی‌ احکام، فلسفة‌ حکم‌ را صرفاً‌ معطوف‌ به‌ بُعد باطنی‌ عمل‌ می‌کند، حال‌ آنکه‌ اساس‌ شریعت‌ اسلام، تأکید بر ربط‌ وثیق‌ میان‌ “ظاهر و باطن‌ عمل” دارد. گرچه‌ گوهر احکام‌ عملی، همان‌ التفات‌ نظری‌ و قرب‌ باطنی‌ به‌ خدای‌ متعال‌ است‌ اما حتی‌ ماد‌ی‌ترین‌ عمل‌ (با معیارهای‌ نویسنده) گامی‌ به‌ سوی‌ خداوند

مسئله‌ حسین(ع)، مسئلة‌ اسلام‌ و نشر معارف‌ و اجرأ احکام‌ اسلام‌ و تأمین‌ حقوق‌ مردم‌ و اصلاح‌ روابط‌ اجتماعی‌ است‌ که‌ همه‌ و همه، امر آخرت‌ است‌ گرچه‌ مجرای‌ دنیوی‌ دارد. اما مسئله‌ یزید، مسئله‌ زر و زور و تزویر و دنیاداری‌ و خود محوری‌ و استکبار است‌ که‌ سرتاسر، دنیاست، حتی‌ اگر رنگ‌ دین‌

عجیب‌ است‌ که‌ چگونه‌ با چنین‌ اصراری، چشم‌ بر آیات‌ و روایات‌ و سیرة‌ عملی‌ اولیأ خدا می‌بندند؟! آیا هیچ‌ واقعیت‌ و هیچ‌ عملی‌ را، اگر در سعادت‌ و کمال‌ انسان، نفیاً‌ یا اثباتاً‌ مؤ‌ثر باشد، می‌توان‌ حقیر شمرد و توجه‌ به‌ آن، آیا کسر شأن‌ برای‌ انبیأ است؟! اگر انسان‌ در چشم‌ دین، مهم‌

‌‌1) مواجهه‌ با مسئله‌ دین‌ از منظرکارکردگرائی‌ (فونکسیونالیستی) و ابزارانگاری‌ (انسترومنتالیستی)، اساساً‌ یک‌ نگاه‌ دین‌باورانه‌ و مؤ‌منانه‌ به‌ دیانت، نمی‌تواند باشد. این‌ خود، شروع‌ نزاع‌ مهمی‌ در «فلسفه‌ ادیان» است‌ که‌ بنظر می‌رسد منشأ خطاهای‌ بزرگتر و پیاپی‌ خواهد بود و چنین‌ اتفاقی‌ در تألیفات‌ مرحوم‌ مهندس‌ مهدی‌ بازرگان‌ و همفکران‌ ایشان، چه‌ وقتی‌ که‌

2. انكار حسن و قبح عقلي مستلزم انكار حسن و قبح شرعي نيز خواهد بود، و در نتيجه حسن و قبح افعال به طور مطلق انكار خواهد شد زيرا حسن و قبح شرعي مبتني بر اين است كه نسبت به آنچه پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ از جانب خداوند مي‎گويد يقين داشته

مدح و ذم، و ثواب و عقاب مفاهيم مدح و ذم و ثواب و عقاب، از مفاهيمي است كه در مسئله حسن و قبح عقلي مورد گفتگو قرار گرفته‎اند، زيرا اشاعره گفته‎اند: آن چه در اين مسئله مورد انكار ماست، اين است كه فعل حسن را فعلي بدانيم كه فاعل آن مستحق مدح در دنيا

اصل حسن و قبح عقلي در كلام عدليه جايگاه برجسته‎اي دارد، و به عنوان مبنا و شالوده بحث‎هاي عدل در كلام اسلامي به شمار مي‎رود. بدين جهت، متكلمان عدليه در آغاز مبحث عدل الهي به بحث درباره اين اصل پرداخته‎اند. تبيين قاعده حسن و قبح عقلي مفاد قاعده حسن و قبح عقلي دو چيز است:

کمال چیست؟ یک باب خانه، وقتی کامل است که همه نیازمندی های زندگی یک خانواده را در برداشته باشد، چنان که اتاق های کافی برای نشستن و پذیرایی مهمان و آشپزخانه برای طبخ غذا و نیز روشویی و منبع آب و غیره را شامل باشد و هر اندازه که این لوازم را فاقد باشد، به

دعای سمات و آنرا «دعای شبور» نیز گویند و از ادعیه مشهوره و معروفه است و دارای اسم اعظم؛ و بزرگان از علماء بالله خواندن آن را در ساعت آخر روزهای جمعه ترک نمی کرده اند، و بسیاری از بزرگان علماء چون شیخ طوسی و ابن طاووس و کفعمی آنرا از عثمان بن سعید عمری،

جبار به کسى مى گویند که از روى خشم و غضب مى زند و مى کشد و نابود مى کند و پیرو فرمان عقل نیست و به تعبیر دیگر جبار کسى است که دیگرى را مجبور به پیروى خود مى کند و یا مى خواهد نقص خود را با ادعاى عظمت و تکبر ظاهرا بر

یکی از القاب مبارکه حضرت بقیة الله تعالی، مُحمد بن الحسن العسکری عجل اللهُ تعالی فرجَه، وجهُ الله است، و در زیارت آن حضرت میخوانیم: «السلاَمُ عَلَی وَجْهِ اللَهِ الْمُتَلَقبِ بَیْنَ أَظْهُرِ عِبَادِهِ؛ سلام بر وجهُ الله که در میان بندگان متین و راستین خدا بدین لقب ملقب شده است». و در دعای ندبه میخوانیم:

مسأله نبوت و رسالت مسأله ای نیست كه تدریجا در اثر یك سلسله تصادفات برای انسان پیدا شده باشد. انسان آنچنان موجودی است كه از اولین لحظه ای كه به روی زمین آمده است حجت الهی، رسول الهی، انذار الهی، هدایت الهی با او توأم بوده است، كما اینكه تا آخرین لحظه ای كه بر

ببینید در سوره نوح آیات 10 تا 13 قرآن، نوح چه می گوید: «استغفروا ربکم» استغفار کنید، از راه غلطتان برگردید، مایوس هم نشوید، نگویید کار ما از این حرفها گذشته، نه، رحمت خدا بیش از این حرفهاست، خدا آمرزنده و با گذشت است. همین قدر انسان به درگاه الهی برگردد خدا از همه آن

قرآن در پایان آیه 51 سوره انفال می فرماید: «و ان الله لیس بظلام للعبید؛ و اینکه باید بدانید خدا هرگز به بندگان خود ظلم نمی کند». اینجا دو تا نکته است که باید عرض بکنم. یکی اینکه کلمه ” عبید ” آورده که علامت استرحام است، یعنی خدا چگونه به بنده خودش ظلم می

تاریخ نشان می دهد که در برابر توحیدی که پیامبران الهی از فجر تاریخ به آن دعوت می کرده اند، انواع شرکها نیز وجود داشته است. الف. شرک ذاتی بعضی از ملل به دو ( ثنویت) یا سه ( تثلیث ) یا چند اصل قدیم ازلی مستقل از یکدیگر قائل بوده اند، جهان را چند

قرآن کریم عذاب کفار و منافقین را از سوی خداوند دانسته و بر همین اساس راجع به منافقین در سوره منافقون آیه 3 می فرماید: «ذ ‘ لك بأنهم ءامنوا ثم كفروا فطبـع علی ‘ قلوبهم فهم لا یفقهون؛ ای پیامبر! اینچنین است به علت آنكه آنها ایمان آوردند و سپس كافر شدند. بنابراین بر

حکمت مجازات در این دنیا یکی از دو چیز است : 1- یا تشفی است، عقده خالی شدن است، که خود عقده خالی شدن هم یکی از این جنبه است که ناراحتی فرد سلب می شود، و دیگر از این جنبه که اگر عقده در کسی که ظلم بر او وارد شده باقی بماند، بعد

استاد مطهری می گوید: به نظر من اگر افرادی یافت شوند که نیکی به انسانهای دیگر و حتی نیکی به یک جاندار اعم از انسان یا حیوان را (زیرا «لکل کبد حراء اجر، هر جگر سوخته ای را اجری است») – بدون هیچ چشم انتظاری انجام دهند، و حتی در عمق وجدان خود از آن

اصل فلسفی: محال است ممکنی بدون علت موجود شود. اصل علمی: قانون علیت: هر پدیده ای علتی دارد و هیچ پدیده ای، خودبخود، بوجود نمی آید. این دو اصل، هر کدام اصل عقلی هستند که با برهان و دلیل در فلسفه و علم ثابت و قطعی می باشند. اصل فطری: شما خط زیبائی را می

نکته ای می تواند مطرح شود مبنی بر این که انسانها پدیده های طبیعی را که می دیدند در جستجوی علت آنها بودند و هر علتی را که به دست می آوردند به نوبه خود به دنبال علت دیگری برای آن بودند و همین امر بالاخره بشر را رسانده است به این که پس این

اسماء پروردگار به معنی نامگذاری نیست، چون اسم نامگذاری قراردادی است، هر اسمی را روی هر چیزی می شود گذاشت، آن دیگر قرارداد است، لازم نیست معنی آن اسم واقعا در این شخص صدق کند. مثلا اگر اسم کسی را گذاشتند ” حسن ” (حسن یعنی نیکو، زیبا) ممکن است او واقعا هم حسن و

در تفسیر «مجمع البیان» در ذیل این آیه 202 سوره بقره (أولـ’ئک لهم نصیب مما کسبوا والله سریع الحساب؛ آنها هستند که از دستاوردشان نصیبی خواهند داشت و خدا در حسابرسی، سریع است) می فرماید: در معنای سرعت حساب چند وجه ذکر شده است: اول آنکه خداوند در مجازات بندگانش نسبت به اعمالی که انجام

مسأله عدمی بودن شرور به تنهایی برای حل مشکل ” عدل الهی ” کافی نیست، قدم اول و مرحله اول است. نتیجه ای که بالفعل از این بحث گرفته می شود فقط این است که هستی دو نوع نیست: یک نوع هستی هایی که از آن جهت که هستی هستند خیرند و یک نوع هستی

ما معمولا وقتی می گوییم فلان کس مسلمان است یا مسلمان نیست نظر به واقعیت مطلب نداریم. از نظر جغرافیایی، کسانی را که در یک منطقه زندگی می کنند و به حکم تقلید و وراثت از پدران و مادران، مسلمانند، مسلمان می نامیم و کسانی دیگر را که در شرایط دیگر زیسته اند و به

هر فردی از افراد بشر، درک می کند که خودش آورنده خود نیست و پدید آورنده دگر، آن هم نیست و نیز درک می کند که این موجودات عالم هیچکدام پدید آورنده وی نیستند. پس پدید آورنده وی، کسی است که مانند خودش نباشد. پدید آورنده وی کسی است که از موجودات این جهان نباشد.

هسته اتم اورانیم، دارای 92 الکترون می باشد که با سرعتی متجاوز از 200 هزار کیلومتر در ثانیه بگرد پروتون یعنی هسته مرکزی می گردد. آیا نود الکترون در هر یک از اتمهای اورانیوم با این سرعت عجیب درین مدار بسیار کوچک، در سالیان دراز، بگردش خود ادامه بدهند و مدار آنها بقدری منظم باشد

میخواهد کیفیت إعمال قدرت فاعلیه خدا را در زنده کردن مردگان بداند. «وَ إِذْ قَالَ إِبْرَ’هِیمُ رَب أَرِنِی کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتَی ‘ قَالَ أَوَلَمْ تُؤْمِن قَالَ بَلَی ‘ وَلَـ’کِن لِیَطْمَئن قَلْبِی قَالَ فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطیْرِ فَصُرْهُن إِلَیْکَ ثُم اجْعَلْ عَلَی ‘ کُل جَبَلٍ مِنْهُن جُزْءًا ثُم ادْعُهُن یَأْتِینَکَ سَعْیًا وَ اعْلَمْ أَن اللَهَ عَزِیزٌ