اسماء و صفات

رمضان یکی اسماء خداوند است اما این اسم غیر از ماه رمضان است. در روایت می فرماید: مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ وَ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی الْخَثْعَمِیِّ عَنْ غِیَاثِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیهِ ع قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ لَا تَقُولُوا رَمَضَانَ وَ […]

امام صادق (ع ) فرمود: کسى که در صبح چهار بار بگوید الحمد لله رب العالمین، بى تردید شکر آن روز را به جاى آورده است. پیام ذکر «الحمدلله» این است که با رسیدن به نعمتی مغرور نشده و نعمت را از جانب او بدانیم، در این صورت نه تنها نعمت باقی می ماند، بلکه

خداوند مهربان در آیات متعدد در سوره هاى قرآن خویشتن را با صفت رحم و شفقت و مهربانى یاد کرده و خود را به بندگانش با این اوصاف جمیله معرفى نموده است. (المعجم المفهرس ماده رحم از باب نمونه: سوره اعراف (7)، آیه 156 و آیه 151 و سوره یوسف (12)، آیه 64 و آیه

کسب عزت و سربلندی از نگاه دینی؛ خداوند این عزت را عطا می کند به کسانی که اراده ی خداوند بر عزیز بودنشان تعلق گرفته است؛ در قرآن می خوانیم: «عزت می بخشی، هر که را بخواهی! و خوار می گردانی هر کس را که بخواهی!» شخصیت هر انسان حقیقت جویی، با عزت و سربلندی

روایتی از پیغمبر اکرم (صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) نقل شده است كه: «مَن تَوضَّأ فَأحْسَنَ الوُضُوءَ، ثُمَّ صَلَّى رَكعَتَينِ، فَدعَا رَبَّه كانَتْ دَعْوةً مُسْتَجَابَةً»؛ تا اینجای روایت با همه روایاتی که جلسه گذشته گفتم هم­سو است. بعد دارد «مُعَجَّلَةً أو مُؤَخَّرَةً»( كنز العمال ج 2، ص 109) یعنی اگر با اين شرايط دعا كند، زود یا دیر، يك

مناظره مسلمان شدن عبدالله یمانی بر اثر مناظره با هشام هشام بن حَکم از شاگردان زبردست و هوشمند امام صادق ـ علیه السّلام ـ بود، روزی یکی از منکران خدا به نام «عبدالله دَیصانی» با هشام ملاقات کرد و پرسید: آیا تو خدا داری؟ هشام آری. عبدالله آیا خدای تو قادر است؟ هشام آری، هم

اصل تکلیف در همه انسان‌های مکلف ثابت است، خواه انگیزه خیر در آن‌ها غالب باشد یا انگیزه شر. این خلقت با عدل الهی هم منافاتی ندارد که کسی بگوید: خداوند مایه فطری غالب در گروهی را خیر و مایه فطری در گروهی دیگر را شر قرار داده است و بدین‌وسیله گروهی را به‌گونه‌ای آفریده است

 سؤال: بعضی از خوانندگان عزیز می‌گویند امروز ایرادی در میان مادّیها مطرح است که ما پاسخ کامل آن را نمی‌دانیم؛ لطفاً در این باره توضیح کافی دهید و آن این که: «ممکن است ما قبول کنیم که نظام آفرینش این جهان در پیدایش خود نیازمند به مبدعی که دارای علم و قدرت است بوده، ولی

 با توجه به حوزه‌های اصلی عدالت خداوند، می‌توان عدل الهی را به اقسام کلی زیر تقسیم کرد: 1 ـ عدل تکوینی: خداوند به هر موجودی به اندازه شایستگی‌های او از مواهب و نعمت‌های عطا می‌کند و هیچ استعداد و قابلیتی را، در این حوزه، بی‌پاسخ و مهمل نمی‌گذارد. به دیگر سخن، خداوند متعال به هر

   آیا تقدیر الهی در مورد بندگانش قابل تغییر است یا نه؟ ما مسلمان‌ها به بداء عقیده داریم. بداء یعنی تغییر پیدا کردن تقدیر الهی تقدیر الهی درباره انسان بر دو نوع است: 1. تقدیر محتوم و قطعی که به هیچ وجه قابل تغییر نیست. 2. تقدیر معلق و مشروط که با فقدان برخی شرایط،

درآمد : مسئله عدل الهی یکی از اصول بسیار مهم اعتقادی و کلامی است. عدل نیز ، همانند توحید ، بیانگر یکی از اوصاف الهی است ولی به دلیل اهمیت وصف‌ناپذیر آن ، جایگاه ویژه‌ای در مباحث اعتقادی و کلامی یافته است. این اهمیت تا آنجاست که گاه از عدل به عنوان یکی از اصول

موضوع کاستی‌ها و نارسائی‌ها در کتابهای عقاید در مراحل مختلف مطرح گردیده و احیاناً تصور شده که بلاها و گرفتاری‌ها با چهاراصل مسلم در تضاد است: 1 – توحید در خالقیت. 2 – نظام احسن. 3 – حکمت خداوند. 4 – عدل الهی.   و ما در اینجا این موضوع را فقط از دیدگاه چهارم

 اصل اول : همه مسلمانان خدا را عادل مى ‏دانند و عدل يكى از صفات جمال الهى است. و پايه اين اعتقاد آن است كه در قرآن ، هرگونه ظلم از خدا نفى شده و او به عنوان «قائم به قسط‏» ياد گرديده است ، چنانكه مى ‏فرمايد : ‹‹ان الله لا يظلم مثقال ذرة››

مقدمه : آيا تقدير الهى در مورد بندگانش قابل تغيير است‏ يا نه ؟ ما مسلمان ها به بداء عقيده داريم بداء يعنى تغيير پيدا كردن تقدير الهى تقدير الهى درباره انسان بر دو نوع است : 1 . تقدير محتوم و قطعى كه به هيچ وجه قابل تغيير نيست. 2 . تقدير معلق و

اعتراض ديگرى كه بر عدل الهى مى شود, آن است كه درد و رنجى كه از ناحيه مصائب, بلايا, ناملايمات, بيماريها و … براى انسانها فراهم مىآيد, با عدالت ورزى خداوند سازگار نيست. در پاسخ به اين اعتراض, افزون بر آنچه كه در پاسخ به اشكالات قبلى ذكر گرديد, مى توان گفت : درد و

با توجه به حوزه هاى اصلى عدالت خداوند, مى توان عدل الهى را به اقسام كلى زير تقسيم كرد: 1ـ عدل تكوينى: خداوند به هر موجودى به اندازه شايستگى هاى او از مواهب و نعمتهاى عطا مى كند و هيچ استعداد و قابليتى را, در اين حوزه, بى پاسخ و مهمل نمى گذارد. به ديگر

موضوع كاستى ها و نارسائى ها در كتابهاى عقايد در مراحل مختلف مطرح گرديده و احيانا تصور شده كه بلاها و گرفتاريها با چهاراصل مسلم در تضاد است: 1 – توحيد در خالقيت. 2 – نظام احسن. 3 – حكمت‏ خداوند. 4 – عدل الهى.   و ما در اين‏جا اين موضوع را فقط از

انسان موجودي است مختار كه در طول زندگي با گزينش آزاد خويش به سوي كمال و سعادت و يا در جهت سقوط و شقاوت ، حركت مي‌كند بديهي است كه دراين مسير سرنوشت ساز نيازمند آگاهيهاي لازم و شناخت كافي نسبت به كمال و راه نيل به آن خوهد بود تا بتواند قوانين و برنامه‌هاي

انگيزه از كيفر يا تشفى خاطر است‏يا عبرت‏گيرى ديگران و جايگاه‏ هر دو زندگى دنيوى است، و در سراى ديگر هيچ‏يك از دو ملاك وجودندارد توضيح اين كه: انتقام از قاتل در زندگى دنيوى جنبه تشفى دارد چنانكه‏مى‏فرمايد: (…ومن قتل مظلوما فقد جعلنا لوليه سلطانا فلا يسرف فى القتل‏انه كان منصورا) .1 «هركس كه بى‏گناه

هدف اين مقال پاسخ به يك رشته پرسشها است كه افراد ناآگاه و جسور، آن را به عنوان اعتراض بر عدل الهى مطرح مى‏نمايند. اين پرسشها بر چهار محور دور مى‏زنند:  1- عدل الهى و فاعليت انسان. 2- عدل الهى و علم و اراده پيشين خدا. 3- عدل الهى و مساله قضا و قدر. 4-

گاه چنين پنداشته مى شود كه وجود تفاوتها درميان موجودات , نوعى تبعيض و بى عدالتى است; از اين رو, با اعتقاد به عدالت ورزى خداوند همخوانى ندارد. اين تفاوتها گاه در ميان اشيايى است كه به انواع مختلف موجودات تعلق دارند. براى مثال, گفته مى شود كه چرا خداوند موجودى را به صورت انسان

 يكي از معاني حكمت، غايتمند بودن فعل است. غايتمندي فعل يكي از ويژگي‎هاي فاعل حكيم است. آن دسته از متكلمان كه به اصل حسن و قبح عقلي اعتقاد داشته و عدل و حكمت الهي را براساس اين اصل تفسير كرده‎اند، بر غايتمند بودن آفرينش تأكيد ورزيده‎اند و بر اين عقيده‎اند كه افعال خداوند معلل به

مصاديق عدل الهي مصاديق كلي عدل و حكمت الهي عبارتند از: 1. عدل و حكمت در آفرينش و تدبير: يعني خداوند هر موجودي را با توجه به استعداد و قابليت ذاتي او ايجاد كرده، و متناسب با غايت مطلوب آن موجود، اسباب و شرايط لازم براي نيل به آن غايت را در اختيار او گذاشته

جايگاه بحث شرور در الهيات يكي از بحث‎هاي مهم و ديرينه در الهيات، بحث شرور است كه در موارد مختلف مطرح گرديده است. يكي از موارد طرح اين بحث در الهيات در مسئله توحيد در خالقيت است. زيرا دو گانه پرستان به دو آفريدگار عقيده داشته‎اند يكي آفريدگار خير و ديگري آفريدگار شرور. در مباحث

اصل تکلیف در همه انسانهای ملکف ثابت است، خواه انگیزه خیر در آنها غالب باشد یا انگیزه شر. این خلقت با عدل الهی هم منافاتی ندارد که کسی بگوید: خداوند مایه فطری غالب در گروهی را خیر و مایه فطری در گروهی دیگر را شر قرار داده است و بدینوسیله گروهی را به گونه ای

 اگر موجودى معلول و نيازمند به موجود ديگرى باشد وجودش تابع آن خواهد بود و با مفقود بودن علتش بوجود نخواهد آمد. به ديگر سخن: معدوم بودن موجودى در برهه اى از زمان ، نشانه نيازمندى و ممكن الوجود بودن آن است، و چون واجب الوجود ، خودبخود وجود دارد و نيازمند به هيچ موجودى

خداوند می فرماید: رَب السمَوَتِ وَ الأَرْضِ وَ مَا بَیْنهُمَا الْعَزِیزُ الْغَفّارُ؛ پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آن دو است، پروردگار عزیز و غفار (ص/66). در این آیه به مساله ربوبیت او نسبت به تمام عالم هستى می پردازد و اینکه او مالك همه این جهان است مالكى كه آنها را تدبیر و

آيا تقدير الهى در مورد بندگانش قابل تغيير است يا نه؟ ما مسلمانها به بداء عقيده داريم بداء يعنى تغيير پيدا كردن تقدير الهى. تقدير الهى درباره انسان بر دو نوع است: 1- تقدير محتوم و قطعى، كه به هيچ وجه قابل تغيير نيست : 2- تقدير معلق و مشروط، كه با فقدان برخى شرايط،

جهان هستی – ماسوی – هرچه باشد و هر عظمت و وسعت حیرت انگیزی که داشته باشد و هر کثرت و اختلاف و تضاد و تزاحم و تنازعی که در آن حکمفرمایی نماید، یک واحد بیش نیست که فعل حق بوده و از هر جهتی که فرض شود، چنگ نیاز به دامن کبریای حق زده

اعمال انسان : ما انسان ها کارهایمان بر دو قسم است؛ کارهای عبث و بیهوده که نتیجه ای بر آنها مترتب نیست، یعنی هیچ تأثیری در رساندن ما به کمالات که در استعداد ما هست و به عبارت دیگر در رساندن ما به سعادت واقعی ندارد و دیگر کارهای بخردانه و عقل پسند که نتایج