آداب (امام صادق(ع))

آداب قرائت قرآن امام صادق (ع) فرمود: کسی که قرآن خواندن او توأم با خضوع نباشد، و قلبش را رقت فرا نگیرد، و در سینه اش حزن و ترس وارد نشود، عظمت خدای متعالی را ناچیز شمرده و به خسرانی آشکار در غلتیده است. پس قاری قرآن را سه چیز لازم است تا به فیض […]

توکل  امام صادق (ع) فرمود: توکل، جامی است دست نخورده و مهر شده خداوند عز و جل که جز متوکلان، مهر آن را برندارند و از آن ننوشند. خدای تعالی می‌فرماید: (و مؤمنان، تنها بر خدا توکل کنند). و نیز فرماید: (بر خدای توکل کنید، اگر ایمان آورده‌اید). خداوند توکل را کلید ایمان قرار داد

صدق و راستی امام صادق (ع) فرمود: همان گونه که خورشید هر چه پرتو افکند و اجسام را روشن و نمایان کند، کاستی نیابد، (راستی) نیز سایر نیروهای انسانی را نورانی ساخته، وخود همچنان در حد کمال باشد. راستگوی حقیقی کسی است که گفتار دروغ گویان را تصدیق کند، چه این که خود راست گوست

وصیت امام صادق (ع) فرمود: بهترین ولازم ترین وصیت‌ها و سفارش‌ها، این است که پروردگارت را فراموش نکنی و همواره به یادش باشی ومعصیتش روا مداری و در هر حالت ایستاده و نشسته او را بندگی کنی و به نعمتش مغرور نگردی (خود را بنده محبوب او ندانی) و همیشه او را حمد و سپاس

پند و نصحیت امام صادق (ع) فرمود: بهترین پندها آن است که جز راست نباشد و از حد اخلاص درنگذرد. مثل واعظ و متعظ، شخص بیدار و انسان خفته را می‌ماند که انسان از خواب غفلت بیدار شده و از گناه دست شسته، می‌تواند دیگران را از خواب غفلت بیدار کند. آن کسی که در

حرمت مسلمانان امام صادق (ع) فرمود:  هیچ کس حرمت مسلمانان را بزرگ نشمارد، مگر آن که خداوند حرمت وی را بر مسلمانان بزرگی داشته و او را نزد مردم گرامی دارد. هر کس که بیشتر حرمت خداوند و رسول (ص) بدارد، حرمت مسلمانان را بزرگ‌تر می‌شمارد؛ و هر کس که حرمت مسلمانان را ناچیز شمارد،

شناخت امامان و صحابه امام صادق (ع) با اسنادی صحیح، از سلمان فارسی (ره) نقل فرموده که او گفت: روزی بر رسول خدا (ص) وارد شدم. چون حضرت مرا دید، فرمود: ای سلمان! خداوند عز و جل هیچ پیامبر و رسولی را مبعوث نمی‌کند، مگر آن که دوازده نقیب برای او می‌گمارد.  گفتم: ای رسول

شناخت پیامبران امام صادق (ع) فرمود: خداوند عز و جل پیامبران را از خزاین لطف و کرم و رحمتش، برخوردار کرد و از علم مخزون خود بدانان آموخت و از میان همه آفریدگان، آنان را برای خود برگزید. پس هیچ یک از خلایق را شباهتی به احوال و اخلاق آنان نیست، زیرا خداوند آنان را

حق و باطل امام صادق (ع) فرمود: از خدای بترس و هر جا که می‌خواهی و از هر جماعتی که هستی باش، زیرا که تقوا از صفات نیکان و نزد همه محبوب است و در آن هر خیر و رشدی جمع است. تقوا، میزان هر علم وحکمت و اساس هر عبادت مقبول است. تقوا، آبی

آفت قاریان قرآن امام صادق (ع) فرمود: شخص بی علمی که قرآن می‌خواند، مانند کسی است که بدون داشتن مال، بر مردم فخر فروشد وتکبر ورزد. وی با مردم کینه می‌ورزد، به جهت فقرش، و مردم با او کینه می‌ورزند، به جهت تکبر و خود پسندی او. پس او همیشه بی آن که بر او

خداترسی امام صادق (ع) فرمود: خدا ترسی، نتیجه دانش و دانش، شعاع معرفت و قلب ایمان است. کسی که خشیت الهی نداشته باشد، عالم نیست؛ اگر چه موی باریک را به متشابهات علم، دو نیم کند (و در علم سرآمد باشد). خدای تعالی می‌فرماید: (جز این نیست که دانشمندان و عالمان از خداوند خشیت دارند).

فتوا دادن امام صادق (ع) فرمود: فتوا دادن، برای کسی که با باطن پاک و به دور از آلودگی‌های نفسانی، از خداوند استفتا نکند و اخلاص نورزد و درون را پاکیزه ندارد، روا نباشد، زیرا هر کس فتوا دهد حکم صادر نموده و حکم، درست نیفتد مگر به اذن و برهان خداوند عز و جل

علم ودانش امام صادق (ع) فرمود: علم، اصل هر صفت نیکوست و منتهای هر جایگاه رفیع. از این روی پیامبر (ص) فرموده است: کسب علم (تقوا و دین) بر هر فرد مسلمان چه زن و چه مرد واجب است. و نیز فرمود: دانش بجویید، اگر چه در چین باشد. آن دانش، علم خودشناسی است و

خوی خوش امام صادق (ع) فرمود: خوی خوش، زیبایی و زیور دنیا و پاکی (از گناهان) در آخرت است و دین با آن کمال یابد و وسیله قرب به خداست. این موهبت، جز به اولیا و برگزیدگان حقی، ارزانی نشده است، زیرا خداوند دریغ دارد از این که الطاف خود و حسن خلق را جز

عفو امام صادق (ع) فرمود: عفو به هنگام قدرت، از سنت‌های پیامبران خدا ترسان است و معنای عفو آن است که رفیقت را در گناهی که آشکارا مرتکب شده مؤاخذه نکنی؛ در حالی که خود در نهان مرتکب آن شده‌ای و بر او احسان و نیکی کنی. کسی را به مقام عفو راهی نیست، جز

قتدا امام صادق (ع) فرمود: نشاید اقتدا کردن به هر کسی، بلکه درستی اقتدا باید بر مبنای معیارهای الهی که از سوی او مقرر شده است باشد. اقتدا به این نیست که انسان در اعمال و حرکات ظاهری از کسی تقلید کند یا خود را به اولیا و ائمه دین نسبت دهد. خدای تعالی فرمود:

تواضع و فروتنی  امام صادق (ع) فرمود: رسول خدا (ص) فرمود: تواضع، اساس هر شرف و مرتبت و مقام رفیع است. اگر تواضع را زبانی گویا بود، مردم را به ارزشی و جایگاه خود آشنا می‌کرد.  تواضع، آن است که برای خدا و در راه او باشد و اگر جز این باشد، نیرنگ است نه

بردباری امام صادق (ع) فرمود: بردباری، چراغ الهی است که انسان را به محضر خود رهنمون می‌شود و کسی به مرتبه بردباری می‌رسد که به انوار معرفت و توحید مؤید باشد. در پنج موضع بردباری شایسته است: ۱) عزیزی که ذلیل شود؛ ۲) راست گویی که به دروغ گویی متهم شود؛ ۳) آن که به

مشورت امام صادق (ع) فرمود: در امور خود در آن‌هایی که صلاح دین و دنیا اقتضا می‌کند با کسی مشورت کن که دارای پنج خصلت باشد: عقل و علم و تجربه و خیرخواهی و تقوا. اگر او را یافتی، از هر پنج خصلت بهره جوی و عزم بربند و بر خداوند متعال توکل کن که

آداب برادری امام صادق (ع) فرمود: سه چیز در هر زمانی عزیز است: برادری در راه خدای تعالی و زنی صالح و مهربان (که محبت و مهربانی او) برای خشنودی خداوند عز و جل و فرزندی رشید و صالح. و آن کس که این سه را داشته باشد، خیر دو سرای را دریافته و بهره

ستاندن و بخشیدن  امام صادق (ع) فرمود: آن که ستاندن را بیش از بخشش دوست بدارد، زیان کار است؛ زیرا او به سبب غفلتش، آنچه را که امروز است، از آنچه در آینده (آخرت) است، برتر می‌پندارد. وهر گاه که مؤمن ستاند، سزاوار است به حق بستاند و چون می‌بخشد، در راه حق و از

سخاوت  امام صادق (ع) فرمود: سخاوت از اخلاق پیامبران و ستون ایمان است. هیچ مؤمنی نیست، مگر آن که سخاوتمند است، و سخاوتمند نیست، مگر این که دارای یقین و همتی عالی باشد، زیرا سخاوت، نشانه نور یقین است و هر کس بداند دنبال چه چیزی است، دهش، برای او آسان گردد.  پیامبر (ص) فرمود:

ریا و تظاهر  امام صادق (ع) فرمود: عملت را به ریا آلوده مساز و آن را برای کسی که نه می‌تواند زنده کند و نه بمیراند و  نه چیزی به تو رساند، یا به تو زیانی رساند، عرضه مکن. ریا، درختی است که جز شرک خفی بر ندهد و ریشه این درخت، نفاق است. چون

غیبت امام صادق (ع) فرمود: غیبت بر هر مسلمان حرام و در هر حال مرتکب آن گناهکار است.  غیبت آن است که انسان را به چیزی و گفته‌ای یاد کنی که نزد خداوند عیب نباشد و صاحبان خرد و دانش آن را بستایند. اما گفتگو درباره شخصی که کارهای او نزد خداوند پسندیده نیست و

مراء وجدل  امام صادق (ع) فرمود: جدل، دردی است سخت که هیچ خصلتی به مرتبه آن نرسد و همانا شیوه ابلیس است که با خدا به مجادله پرداخت و با نافرمانی از امر او، زیان جاودان را برای خود رقم زد. هیچ کس به این کار تن در نمی‌دهد، مگر این که منزلت انسانی خود

صفات منافق  امام صادق (ع) فرمود: منافق کسی است که به دوری از رحمت خداوند متعال رضایت داده، زیرا اعمال ظاهری‌اش را شبیه به آنچه در شریعت آمده است، به انجام می‌رساند، در حالی که در باطن دل در جای دیگر مشغول داشته و حق بندگی و عبادت را رعایت نکند و آن را به

حرص و آز امام صادق (ع) فرمود: در رسیدن به چیزی که اگر رهایش کنی به سوی تو می‌آید و در آن صورت محبوب خداوند باشی، حریص مباش و اگر در رسیدن به خواسته‌ات شتاب ورزی و از توکل به خدا و رضا به قسمت غافل شوی، در درگاه احدیت ناپسند خواهی شد؛ چرا که

قناعت  امام صادق (ع) فرمود: چنانچه شخص قانع قسم خورد که هر دو سرا از آن اوست، به راستی که خداوند عز و جل او را به جهت عظمت شأن و مرتبت قناعت، تصدیق فرماید. چگونه بنده بدانچه که خدا قسمت او کرده قانع نشود، در حالی که فرموده است: (ما معیشت آنان را در