۱۷.صفتی که پای همه بدی های ماست

بسم‌الله الرحمن الرحیم

کارشناس: استاد پناهیان

عنوان: صفتی که پای همه‌ی بدی‌های ماست

یکی از علاقه‌های انسان، گرایش‌های انسان عجله است. این عجله و شتابزدگی در کنار همۀ علاقه‌ها کار ما را خراب می‌کند. پای ثابت همۀ بدی‌های ما عجله است. یعنی معمولاً شما نمی‌توانید یک علاقۀ بد پیدا بکنید که منجر به یک رفتار بد شده باشد که عجله تویش نباشد.

عجول نباش!

مثلاً در سورۀ انبیاء خداوند متال می‌فرماید «خُلِقَ الْإِنسَانُ مِنْ عَجَلٍ»؛ انسان اصلاً از عجله آفریده شده. می‌خواهد بفرماید از خاک آفریده شده می‌فرماید از عجله آفریده شده. یعنی چه؟ یعنی خیلی انسان روحش تنیده شده با عجله. یا می‌فرماید در سورۀ اسراء «وَ یَدْعُ الْإِنْسانُ بِالشَّرِّ دُعاءَهُ بِالْخَیْرِ»؛ انسان چه‌کار می‌کند.؟ بدی‌ها را می‌خواهد با زبانی که دارد خوبی‌ها را می‌خواهد. یعنی انسان به ظاهر فکر می‌کند یک چیز خوب دارد می‌خواهد، ولی واقعاً یک چیز بد دارد می‌خواهد. چرا اینقدر اشتباه می‌کند که یک چیز بد را خوب تلقّی می‌کند و او را تمنّا می‌کند، او را می‌رود به سمتش که برداشت بکند؟ چرا؟ «یَدْعُ الْإِنْسانُ بِالشَّرِّ دُعاءَهُ بِالْخَیْرِ وَ کانَ الْإِنْسانُ عَجُولاً»؛ چون شتابزده است خیر و شرّ خودش را قاطی می‌بیند، غلط می‌بیند؛ چیزی که به ضررش است را دقیقاً می‌گوید این به نفعم است، می‌خواهم.

یا از خدا می‌خواهد، یا در دنیا برنامه‌ریزی می‌کند که به آن برسد، یا از دیگران می‌خواهد. دقیقاً این همان چیزی است که به ضررت است، چرا درست تشخیص نمی‌دهی؟ می‌فرماید به خاطر عجله درست تشخیص نمی‌دهد.

می‌دانید بعضی‌ها وقتی به حق می‌رسند عجلۀ‌شان را این‌جوری ابراز می‌کنند، می‌خواهند حق را نپذیرند می‌گویند کجاست آثارش؟ کجاست ببینم؟ یعنی با شتابزدگی خودشان را بدبخت می‌کنند. چه اتفاقی درآنها می‌افتد؟ می‌گوید قیامت را من الآن ببینم قبول می‌کنم. صبر کن قیامت هم می‌رسد. کجاست مرگ؟ می‌خواهد مرگ را ببیند آدم بشود. صبر کن، مرگ هم می‌رسد. یا مثلاً به او می‌گویی آقا این کار حرام را نکن ضربه می‌خوری. می‌گوید من کجا؟ انجام دادم ضربه نخوردم. صبر کن، ضربه‌اش هم می‌خوری.

آقا این کار خوب را انجام بده نتیجۀ خیرش را می‌بینی. کجاست؟ من ندیدم، یکبار انجام دادم. صبر کن، نتیجۀ خیرش را می‌بینی. راستش این است که حضرت آدم(ع) که از بهشت اخراج شد سر آن اشتباهی که کرد عجله در کارش بود. شیطان هولش کرد. اگر یک کمی می‌گفت صبر کن حالا من رویش فکر می‌کنم بعداً به شما می‌گویم اصلاً نمی‌رفت. شیطان همین کار را می‌کند، بعضی وقت‌ها آدم را هول می‌کند. هول می‌کند یعنی چه؟ می‌گوید از دست می‌دهی ها!

  رفقا من به شما بگویم، هیچ لذّتی را هیچ‌وقت از دست نمی‌دهید نترسید. آنی که برایت مقدّر شده به شما می‌دهند، «گر نستانی به ستم می‌دهند.» می‌زنند و می‌دهندَت! عجله نکن. اینها وسوسه‌های شیطان است نامرد می‌گوید از دست می‌دهی ها! آدم را هول می‌کند. خدا دائم از اینطرف می‌گوید ببین هیچ چیز را از دست نمی‌دهی، نترس. پیش من است هر چه بخواهی به تو می‌دهم. مثلاً در روایات دارد برخی نماز می‌خوانند عجله دارند برای کارشان می‌خواهند بروند به کارشان برسند. خب تعقیبات نمی‌خوانند. در روایت می‌فرماید خدا می‌فرماید بندۀ من کجا رفت؟ چه عجله‌ای داشت؟ به چه می‌خواست برسد؟ می‌خواهی من هر چه می‌خواهد به او برسد را نابود کنم برایش؟ خب این شتابزدگی را خدا بدش می‌آید.

در ارتباط با دنیا هیچ‌وقت عجله نکنید. هر وقت هیچ عجله‌ای نکنید بهترش گیرتان می‌آید. هیچ لذّتی را هیچ‌وقت از دست نمی‌دهید نترسید. آنی که برایت مقدّر شده به شما می‌دهند، «گر نستانی به ستم می‌دهند.» می‌زنند و می‌دهندَت! عجله نکن.