۵۶-آیا تخلف از قوانین همیشه حرام است؟

بسم الله الرحمن الرحیم

کارشناس: استاد فلاح‌زاده

عنوان: آیا تخلف از قوانین همیشه حرام است؟

در سؤالاتی که از مقام معظم رهبری یا مرحوم امام خمینی (ره) شده است، تخلفات از مقررات جایز نیست.

• آیا همیشه حرام است؟ اگر جریمه را پرداخت کنیم کفایت می‌کند؟
• اگر آن قانون الزام‌آور است و اگر تخلف کنیم جلوی ما را می‌گیرند و الان و ملاک قانون وجود داشت به این معنا که اگر رعایت نکنیم هرج‌ومرج می‌شود و خسارت وارد می‌شود و خطرناک است، تخلف از آن حرام است.

حرام فقط به آن دسته از گناهانی که شنیده‌ایم و گفته شده است منحصر و خلاصه نمی‌شود. موارد دیگری هم وجود دارد.

مثال:

شخصی را در نظر بگیرید که از طبس به سمت یزد می‌رود. در جاده روی تابلو زده شده است که حداکثر سرعت باید ۸۵ کیلومتر بر ساعت باشد.

جاده بسیار خلوت است. خودروی فرد هم مورد اطمینان است. شخص می‌داند که اگر با سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت هم حرکت کند هیچ مشکلی رخ نمی‌دهد؛ اگر سرعت خود را افزایش داد حرام مرتکب نشده است. ولی اگر جریمه‌ای داشت باید بپردازد.

مثال:

شخصی می‌خواهد در یک زمین ۲۰۰ متری منزل مسکونی بسازد. فرض کنید که قانون می‌گوید ۸۰ درصد تراکم شامل می‌شود. یعنی ۸۰ درصد را می‌تواند بسازد و ۲۰ درصد باید حیاط بشود.

اگر شخص تخلف کرد نمی‌آیند تخریب کنند؛ بلکه او را جریمه می‌کنند و شخص هم باید جریمه را پرداخت کند. اما حرام تکلیفی مرتکب نشده است. گناهکار نیست که در قیامت از او سؤال کنند.

اما اگر این زمین عقب‌نشینی داشت و لازم بود این کار را بکند و نکرد می‌آیند و تخریب می‌کنند. در اینجا می‌توانیم بگوییم علاوه بر این که تخلف قانونی است حُرمت تکلیفی هم دارد. یعنی کار حرامی است.

بنابراین، قوانین و مقررات باید رعایت بشود؛ ولی برخی از موارد وجود دارد علاوه بر این که تخلف قانونی است خلاف‌شرعی هم است. برخی هم وجود دارند که تخلف قانونی است؛ ولی خلاف‌شرعی نیست.