پرسش. با توجه به شرع مقدس اسلام بيان كنيد: علل و عواملي كه باعث تزلزل خانواده هاست و متأسفانه منجر به طلاق و از هم پاشيدگي كانون خانواده ميشود، كدام است؟
پاسخ: بنياد خانواده بر عشق و محبت و روابط عاطفي و صميمانه پيريزي شده است. بهترين راه تحكيم اساس خانواده و صيانت از آن رعايت اخلاق اسلامي از سوي زن و شوهر است. پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله در اين مورد ميفرمايد:
خَيْرُكُمْ خَيْرُكُمْ لأَهْلِهِ وَ أَنَا خَيْرُكُمْ لأَهْلي. ( شيخ حر عاملي، وسائل الشيعه، قم، مؤسسه آل البيت، 1409 ق، ج 19، ص 171.)
بهترين شما بهترينتان نسبت به خانواده اش است و من بهترين شما از نظر (محبت كردن به) خانوادهام هستم.
زن و شوهر بايد در محيط خانواده با رعايت ادب، به گونه اي متقابل، احترام يكديگر را داشته باشند و اگر در موردي گفتار يا رفتار ديگري را ناصواب دانستند، با سعه صدر برخورد كرده، از لغزشهاي يكديگر درگذرند و همانند لباس عيبهاي يكديگر را بپوشانند. (اشاره به آيه «هُنَّ لِباسٌ لكم و أنْتُمْ لباسٌ لَهُنَّ» بقره(2، آيه 187). )
چنانكه پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله فرمود:
از يكديگر بگذريد تا كينه ها از ميان شما برود. (نهج الفصاحه، ح 1155.)
همچنين بايد با تمرين، كنترل نفس خود را به دست گرفت و با خوش اخلاقي، صفا و صميميت را در محيط خانواده زنده نگه داشت؛ امام علي عليه السلام بداخلاقي را مايه رنجِ آدمي دانسته، ميفرمايد:
سوءُ الخُلْقِ فَكَدُ العَيْشِ وَعَذابُ النَّفْسِ. (تميمي آمدي، غررالحكم و دررالكلم، قم، دفتر تبليغات، 1366 ش، ص 264.)
بداخلاقي بركت زندگي را از بين ميبرد و موجب عذاب روحي است.
و اخلاق نيكو را مايه خوشي زندگي ميداند:
بِحُسْنِ الاَخْلاقَ يُطيَّبُ العَيْشُ. (همان، ص 255.)
با خوش اخلاقي زندگي، خوش و نيكو ميشود.
از سويي ديگر، زن و شوهر موظفند در برابر بدخلقي يكديگر خويشتندار باشند و صبر پيشه كنند و پاسخ بدخلقي همسر خود را با بدخلقي ندهند؛ زيرا تنها واكنش مثبت موجب فروكش كردن خشم طرف مقابل و تنبّه و آگاهي بخشي او ميگردد؛ افزون بر اينكه اخلاق نيك پاداش معنوي را به دنبال دارد. همچنين از وظايف زن و شوهر نسبت به يكديگر اين است كه با زبان خوش و با احترام يكديگر را صدا بزنند و حتي در خلوت نيز از سخن زشت و ناسزا بپرهيزند؛ زيرا اميرمؤمنان علي عليه السلام ميفرمايد:
اِحْذَر فُحش القُول والكِذب فاِنّهما يُزْريانِ بِالقائل. (غررالحكم ودررالكلم، ص 143، خ 5، ح 30.)
از فحاشي ودروغگويي بپرهيزيد؛ زيرا اين دو گوينده اش را كوچك ميسازد.
نكته ديگري كه بايد در محيط خانواده رعايت شود پرهيز از بدبيني است. بدبيني بيماري خطرناكي است كه پيامدهاي ناگواري را به همراه دارد؛ چنان كه حضرت علي عليه السلام ميفرمايد: سوءُ الظَّنِّ يُفْسِدُ الأُمُورَ و يَبْعَثُ عَلَي الشُّرُورَ. (غررالحكم و دررالكلم، ص 263.)
بدگماني، كارها را تباه ميكند و بديها را برمي انگيزد.
