آموزش و تعمیق معارف دینی۱۰

تدبیر ش ۳۴در اعمال بسیار مهم ماه رمضان، درسهای بزرگی وجود دارد که از این درسها هم باید استفاده کنیم      
روز عید فطر، دارای دو خصوصیت ممتاز است که خصوصیت اول آن عبارت است از این حالت طهارت و نزاهت و نظافتی که در دل و جان انسانهای مؤمن به وجود آمده است؛ در اثرریاضتهای شرعی و الهی ماه مبارک رمضان که روزه یکی از این ریاضتهاست که انسان با اختیار خود، با اراده‏ی خود، ترک لذات مادی را در طول ساعات طولانی انجام می دهد و بر هوسها و خواهشهای نفسانی در طول ایام روزه ‏داری فائق می‏آید. علاوه ‏ی بر این، انس با قرآن، تلاوت کلام پروردگار، آشنایی با معارف و مفاهیم قرآنی؛ علاوه‏ی بر آن، این حالت ذکر و دعا و تضرع و توجه و انسی که انسان با خدای متعال در روزها و شبهای ماه رمضان بخصوص شبهای مبارک قدر پیدا می‌کند، همه‏ی اینها، یک نورانیتی به دل می‌دهد؛ یک نظافت و نزاهتی به جان انسان می‌بخشد که البته در این اعمال بسیار مهم ماه رمضان درسهای بزرگی هم برای ما وجود دارد که از این درسها هم باید استفاده کنیم.     خطبه نماز عید فطر  ۱۰/۷/۸۷
درس غلبه ی اراده ‏ی انسانِ خداجو بر همه‏ ی  لذات مادی
اراده‏ی انسانِ خداجو می‌تواند بر همه‏ی خواهشها و هوسها و لذات مادی که نفس انسان را به آن فرا می خواند، غلبه کند. این یک نکته‏ی بسیار مهمی برای ماست. گاهی انسان به خود تلقین می‌کند که من نمی‌توانم بر هوای نفس فائق بیایم. روزه‏ی ماه رمضان به انسان ثابت می‌کند که انسان می تواند؛ آن وقتی که اراده بکند، عزم راسخی به کار ببندد، می تواند بر هوسها فائق بیاید و پیروز بشود. جلوه ‏های اغواگر، عادات زشت و ناپسند را که در ما وجود دارد، می توان با اراده‏ی قوی، با توکل به خدای متعال مقهور کرد و خود را از آنها نجات بخشید. این اراده‏ی قوی – که برای ما تأثیر این اراده یک درس بزرگی است- می‌تواند ما را چه از عادات شخصی ناپسند خودمان و چه از عادات اجتماعی و خصال بومی خودمان که مایه‏ ی عقب ‏افتادگی ما در زمینه ‏هـــای مادی و معنوی است، جدا کنـــد. درس غلبه ‏ی اراده‏ ی راســـخ بر همه‏ ی موانع.        خطبه نماز عید فطر   ۱۰/۷/۸۷
    تدبیر ش۳۵ در حج، معارف اسلامی  و معارف نظام اسلامی را  تبیین کنید
جمهوری اسلامی، نظامی است که تمام ارکان اقتدار معنوی در او جمع است؛ مقتدر است. اما مقتدرِ مظلوم. این‌ها با هم منافات ندارد. مظلوم است به خاطر چی؟ به دلایل مختلف. یکی‏اش این است که: دشمنان جمهوری اسلامی برای اینکه فکر و آرمان جمهوری اسلامی در بین جامعه‏ی عظیم مسلمان‌ها گسترش پیدا نکند، انواع و اقسام دروغ‌ها را به جمهوری اسلامی بسته‏اند؛ از دروغهای اعتقادی و فکری بگیرید تا دروغ‌های فرقه‏ای و سیاسی و اجرایی… سی سال است که دارند علــیه مــا دروغ می‌بافند. شـما که کارگزار حج‏ایـد، شــما که دلتان لبالب از اعتقاد و ایمان به نظام جمهوری اسلامی است، در حج، در کنار این برادر مسلمانی که در معرض این تبلیغات قرار گرفته است، تکلیف اوّلتان چیست؟ تبیین. معارف اسلامی و معارف نظام اسلامی را تبیین کنید.
در کشورهای اسلامی، چه در آفریقا، چه در آسیا، چه در هــمه‏ی مــناطق دنــیا، حتّی در قلب آن کشوری که بیشترین دشمنی را با ما کرده است – یعنی ایالات متحده‏ی آمریکا – مسلمانانی هستند که شیعه نیستند،اما دلشان لبریز از محبت جمهوری اسلامی و محبت‌امام‌و محبت‌این ملت بزرگِ باعزم واراده است؛ چون‌جمهوری، جمهوری‌اسلامی بود. اینها این را تحریف می‌کنند؛ تبدیل می‌کنند و می‌خواهند به‏دروغ مارک دشمنی با فِرق اسلامی را به سینه‏ی جمهوری اسلامی بزنند. بروید اینها را تبیین کنید.   دیدار مسؤولان وکارگزاران حج  ۱۵/۸/۸۷نماز، اصلی‌ترین داروی درمانگر  بیماری‌های انسان
اهمیت کار اقامه‏ی نماز و ترویج نماز، ناشی است از اهمیت خود نماز. وقتی ما می‏بینیم در شرع مقدس اسلام این همه راجع به نماز – چه در قرآن، چه در کلمات نبی مکرم، چه در فرمایشات معصومین – ترغیب و تشویق و اهتمام نشان داده شده، کشف می‌کنیم که این نماز در بین مجموعه‏ی داروهای درمانگرِ بیماری‏های جسمی و روحی و فردی و اجتماعی انسان، آن عنصر اصلی یا یکی از اصلی‏ترین عناصر است.
همه‏ ی واجبات شرعی، اجتناب از همه‏ی محرمات، تشکیل دهنده‏ی مجموعه‏ای است از داروی تجویز شده‏ی از سوی پروردگار برای تقویت بنیه‏ ی روحی و اصلاح امور دنیا و آخرت انسان – اصلاح جامعه، اصلاح فرد – منتها در این مجموعه بعضی از عناصر کلیدی هستند که شاید بشود گفت نماز کلیدی‏ترینِ این عناصر است.
    «الّذین ان مکّنّاهم فی الارض اقاموا الصّلوه».(حج: ۴۱) مؤمنان، مجاهدان راه خدا، ایثارگران طریق تحکیم معارف الهی، این جوری‏اند که وقتی «ان مکّنّاهم فی الارض» وقتی ما اینها را در زمین متمکن کردیم، قدرت را به اینها سپردیم، خیلی کارها باید انجام بدهند: استقرار عدالت، ایجاد چه، چه، اما اولْ ‏چیزی که وجود دارد: «اقاموا الصّلوه»؛ نماز را اقامه می‌کنند.    دیدار شرکت کنندگان در هفدهمین‌اجلاس‌سراسری نماز ۱۳۸۷/۰۸/۲۹رمز و راز تکرار نماز در هر روز
این نفسانیات است که این همه مفاسد در عالم، از اولِ تاریخ تا امروز، وجود داشته و هرچه انسان در به کارگیری توانایی‏های گوناگونی که خدا در او به ودیعت گذاشته، جلوتر رفته، این کمتر نشده، بیشتر شده؛ «چو دزدی با چراغ آید گزیده‏تر برد کالا» … یک چنین چیزی در وجود انسان‌ها هست. همه‏ی انسان‌ها مبتلا به این پیل مست در درون وجود خودشان هستند که باید این را مهار کنند. این مهار با ذکر خداست؛ با یاد خداست؛ با پناه بردن به خداست؛ با احساس نیاز به پروردگار است؛ با احساس حقارت خود در مقابل عظمت الهی است؛ با احساس زشتی‏های خود در مقابل جمال مطلق حق متعال است. اینها همه‏اش ناشی از ذکر است. انسانی که باتقواست، یعنی مراقب خودش هست و متذکر هست، منشأ شر و ظلم و فساد و طغیان و بدی به این و آن نمی‌شود. آن ذکر الهی مرتب دارد او را نهی می‌کند؛ مرتب دارد او را باز می‌دارد: «الصّلوه تنهی». «تنهی» یعنی نهی می‌کند، نه اینکه دست و پای انسان را می‌بندد؛ غرایز را از کار می‏اندازد. بعضی خیال می‌کنند «الصّلوه تنهی عن الفحشاء و المنکر»،(عنکبوت:۴۵) معنایش این است که اگر نماز خواندی، دیگر فحشا و منکر از بین خواهد رفت؛ نه! معنایش این است که وقتی نماز می‌خوانی، آن واعظ درونی تو که با نماز جان گرفته، او مرتب به تو از بدی فحشاء و منکر می‌گوید. و گفتن و تکرار کردن و بر دل فرو خواندن، طبعاً اثر دارد و دل را خاضع و خاشع می‌کند. لذاست می‏بینید نماز تکرار باید شود. روزه، سالی یک بار؛ حج، عمری یک بار؛ نماز، هر روز چند بار باید تکرار شود. اهمیت نماز اینجاست. هفدهمین اجلاس سراسری نماز ۱۳۸۷/۰۸/۲۹ضرورت ترویج توجه در نماز بین جوانان
وقتی کسی طرف خطاب ندارد، با خدا حرف نمی‌زند، خسته می‌شود و برایش یک کار طولانی به نظر می‏آید. چهار رکعت نماز که چهار دقیقه، پنج دقیقه طول می‌کشد، برای او یک زمان طولانی به نظر می‏آید؛ در حالی که چهار دقیقه مگر چقدر است؟ انسان اگر در این حالت با خدا طرف خطاب بشود، آن وقت‌خواهد دید که مثل برق گذشت؛ دریغ می‌خورد، افسوس می‌خورد و دلش می‌خواهد طولانی‏تر بشود.
این معنا را در جوان‌ها، ترویج کنید. جوان‌ها اگر از حالا عادت کنند به نماز خوب، وقتی به سن ماها رسیدند، نماز خوب خواندن برایشان دیگر مشکل نیست. در سنین ما، آدمی که عادت نکرده باشد به نماز خوب، نماز خوب خواندن ممکن است، اما مشکل است. برای آنکه از جوانی عادت کرده به اینکه خوب نماز بخواند؛ یعنی نماز با توجه – نماز خوب معنایش نماز با صدای خوش و قرائت خوب نیست؛ یعنی نمازِ با توجه، با حضور قلب؛ قلبش در محضر پروردگار حاضر باشد؛ از دل و با دل حرف بزند‌-‌آن‌وقت، ‌این ‌سجیه‏ی ‌او ‌می‌شود ‌و دیگر برایش زحمت ندارد؛ تا آخر عمر همین‌جورخوب نماز می‌خواند.       هفدهمین اجلاس سراسری نماز ۱۳۸۷/۰۸/۲۹