روح مؤمنان

پرسش: آيا مي‏شود گفت روح مومنان يك روح در بيشمار جسم است؟

پاسخ: در جواب اين دو سؤال گفتني است كه: الف) روح در افراد بشر – چه همه مؤمن باشند و چه كافر – يكي نيست؛ بلكه هر انساني روح مستقل خودش را دارد. ب ) اگر روح‏ها با يكديگر تناسب داشته باشند به هم نزديك‏ترند. به همين جهت گاهي انسان احساس مي‏كند كه گويي مؤمنان همه يك روح دارند. اين بدان علت است كه مؤمنان از جهت ايمان و ساير صفات وحدت يافته و همگون شده‏اند. ازاين‏رو همه تقريباً با يك انگيزش به حركت درآمده‏اند؛ گويي همه به سوي يك هدف رهسپارند. ج ) نداي ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً، (آل عمران، آيه 191) هماهنگ با فطرت انسان است و اگر هر كسي با گوش جان به اين نغمه، دل بسپارد قهراً در او تأثير خواهد داشت. آينه دل هم‏چون آينه ديوار در معرض غبار و گرفتگي است و فلسفه يادآوري و تكرار اين است كه اين غبار و غفلت، هر از چندي زدوده شود و بار ديگر شفاف و نوراني گردد.