نیایش

با تنفس در آغوش خداوند :
شايد ندانيد که اصولا نيايشي نيز به وسيله تنفس وجود دارد . نام اين نيايش يوگاي تنفسي يا پراناياما است . پراناياما يکي از شاخه هاي اصلي درخت يوگاست . قبل از تشريح پراناياما سوالي را مطرح مي کنيم و آن اين که هنگامي که مي خواهيم حداکثر شدت علاقه خود را به کسي نشان دهيم او را در آغوش مي گيريم آيا مي توان خداوند را که عزيزترين وجود عالم هستي است را در آغوش بگيريم؟ يعني خدايي که جسم نيست و لطيف تر از هر لطيفي است را در آغوش بگيريم ؟
مسلما نه! ولي جواب اين سوال از ديدگاه پراناياما مثبت است . ما به هنگام تنفس خدا را در آغوش مي کشيم آن هم به بهترين وجه ممکن! در اين هنگام خدا در سينه ماست! همانگونه که دوستم پاتانجلي استاد بزرگ يوگا در دو هزار و ششصد سال پيش گفته است هدف يوگا خداوند است هدف پراناياما نيز اتحاد با نود ساختاري جهان هستي يعني خالق زيبايي ها خداوند است . پراناياما يک طريقت عرفاني تمام عيار است . در اين روش ما به مرور راه تنفس را در پيش مي گيريم تا در نهايت به منشا تنفس که خداوند باشد برسيم .
درست مانند اين که امتداد جويباري را بگيريم تا به سرچشمه زلال آن در يک کوه پر از برف برسيم . خداوند مانند يک کوه عظيم است که راه هاي بسياري براي رسيدن به آن وجود دارد . رسيدن به خداوند کار ساده اي نيست . در اين ميان پراناياما يکي از سالم ترين و سريع ترين روش هاي عرفاني محسوب مي گردد و مي تواند کمک بسيار موثري براي کليه سالکان و عارفان باشد . ترکيب پراناياما با زيبا بيني و عبادت معجوني فوق العاده مي سازد . پراناياما روشي منحصر به فرد است .
کوه ها چون ذره ها سر مست تو
نقطه و پرگار و خط در دست تو
قدمت انجام پراناياما به چند هزار سال پيش بر مي گردد و تصاوير و حکاکي هاي زيادي از کساني که در حال انجام پراناياما هستند در معابد هند و تبت به چشم مي خورد . پراناياما حاصل نبوغ يوگيان بزرگ هند است و اين مردان بزرگ با دانش شگرف خود خدمت بزرگي را به بشريت کرده اند .
آنان عنوان مي دارند که جهان از ماده و ماده از پرانا(نور) و پرانا از آگاهي و آگاهي از عشق تشکيل شده است . بنابراين کل عالم وجود از عشق(خدا) تشکيل يافته است . با انجام عمل تنفس ما علاوه بر اکسيژن مقدار زيادي نور و انرژي و عشق را توسط هفت بدن روحاني خود جذب مي کنيم .
در فرهنگ و ادب فارسي نيز اشارات فراواني به نقش تنفس شده است . آه درويش و دم گرم و نفس نافذ از اين جمله است . سعدي در ابتداي گلستان مي فرمايد : هر نفسي که فرو مي رود ممد حيات است و چون باز آيد مفرح ذات . پس در هر نفسي دو نعمت موجود است و بر هر نعمتي شکري واجب . اين نشان مي دهد که سعدي عنايت ويژه اي به تنفس داشته است .
موضوع پراناياما تنفس است . تنفس يکي از مهمترين نعمت هاي خداوند و در عين حال فراموش شده ترين آن هاست! زندگي ماشيني کاري کرده است که انسان حتي نفس کشيدن را هم از ياد برده است . او با انجام تمرينات در مي يابد که چقدر از اصلي ترين عمل زندگي دور افتاده است و به جاي آن ذهنيات کاذب مغزش را پر کرده است . هم اکنون بيني خود را بگيريد و ديگر نفس نکشيد خواهيد ديد چگونه ظرف چند ثانيه کاخ آرزوهاي شما فرو خواهد ريخت و با اصلي ترين واقعيت زندگي که همانا مرگ باشد آشنا خواهيد شد! شما با تمام گوشت و پوستتان در خواهيد يافت که اين دنياي خاکي چقدر گذرا و موقتي است . ياد مرگ يعني ياد واقعيت . ياد مرگ انسان را پاک و نوراني مي سازد . پراناياما از همين نکته استفاده مي کند و شما را پاک و پاکيزه مي نمايد گويي هم اکنون از شکم مادر متولد شده ايد . پراناياما فشار دادن دکمه مرگ و زندگي است . يعني با فشار بر اين نقطه عجيب تمام افکار و روان ما انسجام و وحدت مي يابد و وجود انسان متعالي مي گردد . تنفس اصلي ترين نقطه تماس ما با منشا حيات هستي است . در اين عمل شما وجود را با تمام وجود احساس مي کنيد !
فوايد پراناياما :
پراناياما موثرترين وسيله براي حفظ آرامش است . در حقيقت افکار ما ماهيت پرانايي داشته و ذهن با تنفس رابطه اي تنگاتنگ دارد . ذهن ناآرام تنفس را مختل مي کند و بر عکس کنترل تنفس ذهن را آرامش مي بخشد و افکار را متعادل مي سازد . اگر افکار انسان را به رشته هاي درهم ريخته چند زنجير که انتهاي آن ها به هم گره خورده است تشبيه کنيم (مانندزنجيرهاي مراسم سينه زني) پراناياما کشيدن انتهاي زنجيرها و آويزان و مرتب کردن آن ها است . همانگونه که بدن ما احتياج به حمام دارد پراناياما درون ما را به حمام مي برد و آن را پاک و پاکيزه مي نمايد .