اهل برزخ

پرسش . كيفيت ارتباط اهل برزخ با اين جهان چگونه است. 

پاسخ: در روايات فراواني سخن از ارتباط ارواح با دنيا و زيارت اهل خود رفته است. اين نكته از نظر علمي نيز مورد تاييد است و امروزه ارتباط با ارواح به يك علم تبديل شده است.    (نگاه كنيد به كتاب ارتباط علمي با ارواح اثر جيمس آرژخندلاي ترجمه كاظمي خلخالي.)    در اينجا چند حديث براي روشن شدن مطلب نقل مي‏شود:
عن أبي بصير عن أبي عبداللّه عليه السلام قال: «ما من مومن و لا كافر الاّ و هو ياتي أهله عند زوال الشمس، فاذا رأي أهله يعملون بالصالحات حمد اللّه علي ذلك، و أذا رأي الكافرأهله يعملون بالصالحات كانت عليه حسرة»   ( بحار ج 6 ص 257 حديث 90 و فروع، ج 3 ص 230.)
ابو بصير از امام صادق عليه السلام نقل كرده است كه فرمود: هيچ مومن و يا كافري (كه از دنيا مي‏رود) نيست مگر آن كه هنگام ظهر به ديدار خانواده خود مي‏آيد. اگر ديد كه خانواده‏اش كارهاي خوب انجام مي‏دهند خداوند را براين نعمت حمد مي‏گويد و كافر هنگامي كه مي‏بيند خانواده‏اش مشغول اعمال نيك هستند، دچار حسرت و اندوه مي‏شود.    
در حديث ديگري از حضرت نقل شده است كه فرمود: « إنّ المومن ليزور أهله فيري ما يحب و يستر عنه ما يكره، و إنّ الكافر ليزور اهله فيري ما يكره و يستر عنه ما يحب»(كافي ج 3 ص 230.)    مومن خانواده خود را ديدار مي‏كند و آنچه را دوست مي‏دارد در خاندان خود مي‏بيند و آنچه را ناخوش دارد از او پوشيده مي‏شود. ولي كافر خانواده خود را ديدار مي‏كند و آنچه را دوست ندارد در خانواده خود مي‏بيند و آنچه را دوست دارد از او مي‏پوشانند تا نبيند.  
  
اسحاق بن عمار از امام كاظم عليه السلام پرسيد: «آيا مومن به ديدار اهل خود مي‏آيد؟» حضرت فرمود: «بلي.» پرسيد: «هر چند وقت يكبار؟» حضرت فرمود: «    علي قدر فضائلهم، منهم من يزور في كل يوم، و منهم من يزورفي كل يومين ومنهم من يزورفي كل ثلاثه ايام… . يبعث اللّه عزوجل معه ملكا فيريه مايسرّه و يستر عنه ما يكره، فيري ما يسره و يرجع الي قرة عين» (بحار ج 6 ص 257 حديث 93 و نگاه كنيد كافي ج 3 ص 230.)  به اندازه فضائل و مقامي كه دارند (هر چه مقامش بالاتر باشد زودتر مي‏تواند به ديدار خانواده خود بيايد) بعضي از مومنين در هر روز و برخي هر دو روز يكبار و بعضي هر سه روز يكبار اهل خود را زيارت مي‏كند. خداوند ملكي را همراه او مي‏فرستد تا آنچه كه او را مسرور مي‏كند به او نشان دهد و آنچه كه باعث ناراحتي او مي‏شود از او پنهان كند. پس آنچه او را خوشحال مي‏كند مي‏بيند و در حالي برمي‏گردد كه چشمش به خاطر آنچه ديده است روشن است. 
   
در حديث ديگري از اسحاق بن عمار از امام كاظم عليه السلام نقل كرده است كه حضرت فرمود: «زمان ديدار مرده با اهلش ممكن است هر جمعه يا هر ماه و يا هر سال يكبار باشد. به اندازه منزلتش» پرسيد: «به چه صورتي؟» حضرت فرمود: «در صورت يك پرنده لطيف كه بر ديوار ايشان مي‏نشيند و بر آنها اشراف پيدا مي‏كند، پس اگر آنها را در خير و خوشي ببيند شاد مي‏شود، و اگر آنها را در بدي و نيازمندي و اندوه مشاهده كند، غمگين مي‏شود.»   ( بحار ج 6 ص 257 حديث 91 و كافي ج 3 ص 230.  )