پرسش. آيا به افراد عادي نيز الهام ميشود؟ اگر در عالم خواب از سوي بزرگان دين به شخص خبرهاي داده شود اولاً آيا اعتبار و حجيت دارد؟ ثانيا آيا حق بازگو كردن براي ديگران دارد يا خير؟
پاسخ: رؤياهايي كه انسان ميبيند چند قسم مختلف است كه برخي از آنها صادقه اند؛ چنان كه پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله فرمود:الرُّؤيا ثلاثَةٌ بُشْري مِنَ اللّهِ و تَحْزينٌ مِنَ الشَّيْطانِ وَالذي يُحَدِّثُ بِهِ الإِنْسانُ نفسَهُ فَيَراهُ في مَنامِهِ. (بحارالانوار، ج58، ص 191. )
رويا سه قسم است: مژدهاي از سوي خدا (رؤياي صادقه) و اندوه انداختني از سوي شيطان و آنچه كه انسان با خودش واگويه ميكند پس در خوابش همان را ميبيند.
در نتيجه رؤيا سه قسم است گاه تلقين شيطان است و گاه ناشي از ضمير ناخودآگاه است و گاه الهامي از سوي خداوند است و تنها همين صورت سوم معتبر است. افزون بر اينكه تنها رؤياي صادقانه پيامبران حجيت دارد رؤياي غيرش نه از نظر حقوقي و نه از نظر شرعي حق آور يا تكليفآور نيست.
امّا در مورد پرسش دوم بايد گفت كه اگر زمينه مساعد باشد و مشكل و فتنهاي در پي نداشته باشد نقل خواب براي ديگران اشكال ندارد مگر آنكه توصيه شده است زيارت و ديدار ائمه معصومين عليهمالسلام كتمان شود؛ چنانكه در مورد ديدار امام زمان عليه السلام در بيداري نيز چنين سفارش شده است و دأب و روش بزرگان و علماي دين چنين بوده است كه اگر توفيق تشرف به محضر امام زمان عليهالسلام رفيق آنها ميشد تا زمان فوت آنها به صورت رازي باقي ميماند و جز خواص نميدانستند. علاوه بر اين دقت شود آنچه شما ديدهايد، رويايي بود كه امكان اشتباه در مصداق وجود دارد پس نقل خواب به صورت قطعي كه امام معصوم عليه السلام را ديدم در حالي كه شايد عالمي را ديده باشيد منطقي نيست.
نكته پاياني بحث توصيه روايات است كه رؤياي خودتان را جز به مؤمني كه حسادت نداشته باشد ظالم نباشد، نگوييد و در روايت است كه رؤياي خود را تنها به (مؤمني) بگوييد كه از عقل و فهم بهره برده باشد. (الكافي، ج8، ص 336.)
