پرونده خدا

انس ما با مفاهیم اعتباری و اجتماعی که در زندگی اجتماعی به کار می بریم غالبا سبب خطا و اشتباه ما می شود، سبب می شود که الفاظی که در معارف اسلامی آمده است از معنای حقیقی خود منسلخ شوند و مفهومی اعتباری و قراردادی پیدا کنند. ما آنجا که کلمه ” قرب ” و […]

مرزهای الهی شبیه مرزهایی است که طبیب برای بیمار مشخص می کند. کار طبیب صرفا جنبه ارشادی و راهنمایی دارد. اگر طبیب می‏گوید: تو به دلیل اینکه بیماری قند داری پس خربزه نخور، این‏ به دلیل زیانی است که خربزه به حال تو دارد. اگر بخوری به خود ستم‏ کرده‏ای، و الا به حال طبیب

نظریه خاص ماکس مولر که توحید قبل از شرک وجود داشته، نظریه ای است که وجود دارد ولی پیرو زیاد ندارد، اغلب نظریه شان این است که شرک قبل از توحید وجود داشته. البته با منطق دین و اسلام چنین است که توحید قبل از شرک وجود داشته، یعنی شرک یک توحید منحرف شده است.

«از حضرت‌ صادق‌ علیه‌ السّلام‌ وارد شده‌ است‌ که‌: عادت‌ و روش‌ حضرت‌ سجّاد علیه‌ السّلام‌ چنین‌ بود که‌ چون‌ به‌ نماز بر میخاست‌، چنان‌ مستغرق‌ توحید و انوار خدا میشد که‌ ابداً حرکتی‌ نداشت‌؛ بطوریکه‌ گویا مانند ساق‌ درختی‌ است‌ که‌ از آن‌ حرکتی‌ مشهود نیست‌ مگر آنچه‌ را که‌ از آن‌ درخت‌ باد

بوعلی سینا، این فیلسوف بزرگ اسلامی، در پرتو اسلام یک سلسله مسائلی را طرح کرده است که قبل از او هیچ فیلسوفی، یونانی و غیریونانی، طرح نکرده است. از جمله وارد این مسأله می شود که انسان مدنی بالطبع است، بعد وارد مسأله عبادت می شود، می گوید از نظر اجتماعی (هم از نظر اجتماعی

قرآن در مورد قیامت می گوید: «لایبغون عنها حولا» ( کهف/108 ) چون این توهم در ذهن اشخاص پیدا می شود که حالا ما بهشتها رفتیم، بهشت برای انسان یک سال، دو سال، ده سال، صد سال، هزار سال لذت داشته باشد، بعد عادی می شود، وقتی عادی شد دیگر خستگی آور می شود «و

شما همه وقتی که می خواهید عبادتی انجام بدهید، مثلا نمازی بخوانید، روزه ای بگیرید، حجی انجام بدهید، و یا زکاتی بدهید، نیت می کنید و در نیت خودتان می گویید: نماز می خوانم قربة الی الله، یعنی نماز می خوانم برای اینکه به خدای تبارک و تعالی نزدیک بشوم؛ روزه می گیرم قربة الی

در آیات 23 تا 33 سوره قلم آمده: «فانطلقوا و هم یتخافتون * أن لا یدخلنها الیوم علیکم مسکین * و غدوا علی حرد قادرین، پس به راه افتادند و آهسته به هم می گفتند: مواظب باشید که امروز فقیری در آن جا بر شما وارد نشود و به وقت صبح با قدرت بر منع

همه ماسوا، همه مخلوقات، تسبیح‏گو و تنزیه گوی او هستند. معنای تسبیح موجودات این است که حالت همه موجودات‏ حالتی است که شهادت می‏دهند بر سبوحیت خداوند و بر منزه بودن خداوند از هرگونه نقص در ذات و در صفات و در افعال. ولی قرآن کریم مطلبی بالاتر از این می‏گوید. البته شک ندارد که

خداوند در آیه 51 از سوره انفال می فرماید: «ذلک بما قدمت ایدیکم ، و ان‏ الله لیس بظلام للعبید ». این آیه دو فراز دارد : یکی « ذلک بما قدمت‏ ایدیکم »و دیگر : « و ان الله لیس بظلام للعبید ». این دو فراز مکمل‏ یکدیگرند . وقتی که صحبت عذابهای دردناک

بردگان زیادی در خانه امام زین العابدین ( ع ) بودند. در طول سال که بردگان خطا می کردند و کار بدی می کردند امام ( ع ) در یک دفتری اینها را یادداشت می کرد تا اینکه روز آخر ( یا شب آخر ) ماه رمضان امام ( ع ) همه بردگانشان را جمع

افراد بشر عمری را با باطل عشقبازی می کنند. بتهای متفرّقی در نزد خود می چینند و در مقابل خدا شریک قرار میدهند؛ در همه کارهایشان : در زندگی ، در کسب و تجارت ، در مطالعه و علم ، در ریاست وجاه ، در محبّت عیال و فرزند، عالم ، تاجر، کاسب در همه

خیلی افراد هستند که هر چه بیشتر موفقیت پیدا می‏کنند بیشتر شاکر و ذاکر خدا می‏شوند ( و باید هم چنین‏ باشند )، یک ذره سبب غفلت آنها نمی‏شود، ولی بعضی از مردم برعکس، کارشان به جایی می‏رسد که واقعا این توهم برایشان پیدا می‏شود که آنچه در دنیا هست دلیل بر تقرب ما نزد

کمک های غیبی گاهی به صورت فراهم شدن شرائط موفقیت است و گاهی به صورت الهامات و هدایتها و روشنیها و روشن بینی ها. ولی باید دانست که اینگونه الطاف غیبی گزاف و رایگان نیست، چنین نیست که انسان در خانه اش بنشیند دست روی دست بگذارد و منتظر باشد ” دستی از غیب برون

عبادت و پرستش خداوند یکتا و ترک پرستش هر موجود دیگر ، یکی از اصول تعلیمات پیامبران الهی است ، تعلیمات هیچ پیامبری از عبادت خالی‏ نبوده است . در دیانت مقدسه اسلام نیز عبادت سر لوحه همه تعلیمات‏ است ، چیزی که هست در اسلام عبادت به صورت یک سلسله تعلیمات جدا از زندگی

قرآن کریم اگر آیات را تکرار می‏کند ، هر جا روی حساب معینی است . در آیه ای همین قدر می‏گوید : « ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم »خدا عوض نمی‏کند وضع مردمی را مگر خودشان خودشان را عوض کنند . بلا تشبیه مثل اینکه کسی بیاید در مغازه‏ شما

تکلم یعنی نشان دهنده آنچه در اذهان است از معانی مخفی بطوریکه آن خفا را بردارد و ظاهر کند؛ به آن کلمه میگوئیم که جمعش کلمات است، تکلم یتکلم تکلما؛ البته اصل لغت کلام جرح زدن و جریحه وارد ساختن و زخم وارد کردن است و سپس در این معنائی که گفتیم استعمال شده است.

راجع به مقامات مخلَصین و درجات آنها در اخبار وارده از معصومین صلوات الله علیهم أجمعین تفاصیل عجیب و شگفت انگیزی وارد شده است: در کتاب «محاسن » أحمد بن محمد بن خالد برقی روایت میکند از امام جعفر صادق علیه السلام از رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم که : قَالَ

در زندگی فردی بشر عامل اولی اختلاف است یعنی اصل این است که هیچ دو نفری با همدیگر اتحاد نداشته باشند، به عبارت دیگر قطع نظر از نیروی خارجی که باید بر وجود انسان حکومت بکند، اگر انسان باشد با همان نیروهای داخلیش، اصل، اختلاف است. چرا؟ برای اینکه من به حکم غریزه و طبیعت

تجلّی‌ ذات‌ حقّ، اختصاص‌ به‌ فرشتگان‌ و انبیاء و اولیاء و انسان‌ ندارد؛ بلکه‌ هر موجودی‌ که‌ در عالم‌ لباس‌ وجود می‌پوشد، یا از خود اثری‌ به‌ ظهور میرساند، در اثر تجلّی‌ و ظهور ذات‌ حقّ تعالی‌ در آن‌ موجود است‌. مثلاً: الا´ن‌ که‌ بنده‌ مشغول‌ تکلّم‌ هستم‌، این‌ سخن‌ گفتن‌ اذن‌ پروردگار است‌ در

توکل از ماده  وکل  است که وکالت هم از همین باب است.  وکل  یعنی واگذار کرد. توکیل که به اصطلاح علم صرف باب تفعیل  وکل  است، یعنی وکیل گرفتن. وکیل یعنی کسی که انسان کار را به او واگذار کرده است، توکیل یعنی وکیل انتخاب کردن. علی القاعده باید به جای  توکل علی الله  ،

یک فیلسوف غربی گفته است که در تورات آمده است : «ان الله خلق آدم علی صورته» خدا آدم را بر صورت خویش آفرید، یعنی آدم را نمونه صفات کمالیه خودش قرار داد. آن فیلسوف فرنگی گفته ولی قضیه بر عکس است: انسان خداوند را بر سیرت خود آفرید یعنی انسان چون دارای یک طبیعت

رزق، افاضۀ جهت حیاتی است برای ادامه وجود هر موجود و اختصاص به رزق مادّی ندارد. هر چه به انسان برای ادامه وجود او میرسد رزق اوست. حیات، عقل و ادراک و معانی کلّیّه نفسانیّه و مددهای صوریّه قوای ذهنیّه و امدادهای قوای حسّیّه خارجیّه همه رزق و روزی است که از جانب حقّ تعالی

یکی از حرفهایی که قرآن کریم روی آن تکیه کرده است مسأله تسبیح موجودات و تحمید موجودات هر دو است. قرآن در بعضی از بیانات خودش می گوید تمام ذرات وجود، خدا را تسبیح می کنند و حمد می کنند، یعنی طبق منطق قرآن مثلا چوب و فلز، خدا را تسبیح می کنند، ذرات هوا

دومین نوع شفاعت، وساطت در مغفرت و عفو و بخشیدن گناهان است. این معنای از شفاعت است که آماج اشکالها و ایرادهای منتقدین و منکرین قرار گرفته است، البته نه تنها ایرادی بر آن وارد نیست بلکه از معارف عالی و گرانقدر اسلام است و مبنای خاصی دارد که عمق معارف اسلامی را می رساند.

تلقی افراد از عبادت یکسان نیست، متفاوت است. تلقی نهج البلاغه از عبادت، تلقی عارفانه است، بلکه سرچشمه و الهام بخش تلقی های عارفانه از عبادتها در جهان اسلام، پس از قرآن کریم و سنت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، کلمات علی و عبادتهای عارفانه علی است. برحسب این تلقی، عبادت

در آیه 6 سوره الرحمن آمده: «و النجم و الشجر یسجدان؛ و گیاه و درخت (سر به فرمانند و) سجده می آورند». نجم معنی معروفش ستاره است ولی به گیاه هم اطلاق می شود. قرآن کریم می گوید نجم و درخت هم خدای خود را سجده می کنند، ساجد خدای خود هستند. مفسرین – شاید

در آیه 6 سوره الرحمن آمده: «و النجم و الشجر یسجدان». ” ”نجم” ” معنی معروفش ستاره‏ است ولی به گیاه هم اطلاق می‏شود. عرب وقتی می‏گوید ” ”نجم” ” یعنی رویید، از زمین پیدا شد. کیاه که از زمین می‏روید به آن هم ” ”نجم” ” می‏گویند کما اینکه به ستاره هم به اعتبار

در توضیح معنای مصلحت و رضا به قضای الهی باید گفت: اگر حادثه ای پیش بیاید و خدای متعال جلوی این حادثه را نگیرد که معنای جلوی حادثه را نگرفتن این است که به اذن اوست و اگر مصلحت اقتضا می کرد جلوی حادثه را می گرفت معلوم می شود که مصلحت کلی اقتضا نمی

در نامگذاری ها، هدفها و انگیزه ها مختلف است، گاهی شخص مؤسسه ای را به نام فردی نام می گذارد، به منظور هدفی مادی که می تواند در سایه این نام به آن غرض نائل گردد و یا چنانکه معمول است موارد جدید را به نام شخصی که در گذشته مورد علاقه بوده می نامند