پرونده خدا

بعضی از معتزله درباره نسبت خداوند با مخلوقات چنین نظر داده اند که : باید برای مخلوقات از نظر تاثیر، استقلال و تفویض قائل بشویم و چنین بیندیشیم که نسبت خداوند به جهان، نسبت صنعتگر است به صنعت (مثلا سازنده اتومبیل و اتومبیل) که صنعت در پیدایش خود نیازمند به صنعتگر است ولی پس از […]

کلمه ” ”اذن” ” به معنی اعلام رخصت‏ است. این در جایی است که ماذون (اذن داده شده) یک موجود شاعر باشد، شعور داشته باشد. اذن در مورد انسانها درست است ولی حتی در مورد حیوانها با اینکه دارای درجه‏ای از شعور هستند درست نیست، یعنی جلوگیری نکردن از یک حیوان در انجام یک کار

قرآن کریم در خصوص وجه خلقی و وجه الهی موجودات و نسبت این دو می فرماید: کُلُّ شَیْءٍ هَالِکٌ إِلاَّ وَجْهَهُ. این‌ جمله‌ قسمتی‌ از آخرین‌ آیة‌ سوره قصص‌ است‌؛ و تمام‌ آیه‌ چنین‌ است‌: وَ لاَ تَدْعُ مَعَ اللَهِ إِلَـ’هًا ءَاخَرَ لاَ´ إِلَـ’هَ إِلاّ هُوَ کُلّ شَیْءٍ هَالِکٌ إِلاَّ وَجْهَهُ و لَهُ الْحُکْمُ وَ

خدای متعال به ذهن انسان خاصیتی داده است که از آنچه‏ می‏بیند و حس می‏کند به عنوان علامت و نشانه (استفاده می‏کند تا) درون و باطنی را که پشت آن است کشف کند. روان ناخودآگاه را بشر کشف کرد – نه اینکه احساس کرد، کشف کرد – غیبی را از شهادت کشف کرد. در قرآن

فردا که پیشگاهِ حقیقت شود پدید *** شرمنده رهروی که عمل بر مَجاز کرد وقتی نور پروردگار در آن عالم تجلی کند و روشن شود و حقائق آشکارا گردد؛ «وَ أَشْرَقَتِ الاْرْضُ بِنُورِ رَبهَا؛ زمین به نور پروردگار روشن گردد» (زمر/69) و تاریکی های خود را بیرون بریزد، و حقائق طلوع کنند؛ در آنجا مشهود

خداوند در سوره آل عمران آیات 14 و 15 می فرماید:«زُیِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِینَ وَ الْقَناطِیرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَیْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعامِ وَ الْحَرْثِ ذلِكَ مَتاعُ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ اللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ * قُلْ أَ أُنَبِّئُكُمْ بِخَیْرٍ مِنْ ذلِكُمْ لِلَّذِینَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ تَجْرِی مِنْ

شکر کلمه ای است که در قرآن کریم زیاد به آن برخورد کرده ایم. معنی شکر این است که انسان در مقابل فردی که از او خیری به وی رسیده است اظهار قدردانی کند و مثلاً بگوید: من ممنون هستم. آیا معنی شکر خدا همین است که بگوییم «الهی شکر»؟ نه، اشتباه است. «الهی شکر»

حقیقت صراط مستقیم آن راهی است که بدون مختصر اعوجاج و انحرافی انسان را بسوی وطن اصلی خود که حرم امن و امان الهی باشد برساند. یعنی آن راه مستقیمی که او را حرکت دهد به نقطه بَدء و مبدأ نزولش به این عالم . انسان از مبدئی که به این عالم طبع نزول نمود،

در مسأله ” پرستش ” دو طرز تفکر مختلف در دنیا وجود دارد. یکی این است که پرستش بشر از پرستش سنگ و چوب و رئیس قبیله و حتی مار و مور و بت و ستاره و ماه و خورشید و دریا و کوه و فرشته و پیغمبر شروع شده تا ارباب انواع مختلف، تا

ولایت تصرف، شأن بنده ای است که از هواجس نفسانی بکلی پاک شده است. این قدرت قدرتی نیست که به اصطلاح دلبخواه و تابع هوس و میل خودسر یک انسان باشد اساسا انسانی که هنوز محکوم هوسها و میلهای خودسر است از چنین کرامتهایی محروم است انسانی که تا آن حد پاک باشد، اراده اش

«از حضرت‌ صادق‌ علیه‌ السّلام‌ وارد شده‌ است‌ که‌: عادت‌ و روش‌ حضرت‌ سجّاد علیه‌ السّلام‌ چنین‌ بود که‌ چون‌ به‌ نماز بر میخاست‌، چنان‌ مستغرق‌ توحید و انوار خدا میشد که‌ ابداً حرکتی‌ نداشت‌؛ بطوریکه‌ گویا مانند ساق‌ درختی‌ است‌ که‌ از آن‌ حرکتی‌ مشهود نیست‌ مگر آنچه‌ را که‌ از آن‌ درخت‌ باد

بوعلی سینا، این فیلسوف بزرگ اسلامی، در پرتو اسلام یک سلسله مسائلی را طرح کرده است که قبل از او هیچ فیلسوفی، یونانی و غیریونانی، طرح نکرده است. از جمله وارد این مسأله می شود که انسان مدنی بالطبع است، بعد وارد مسأله عبادت می شود، می گوید از نظر اجتماعی (هم از نظر اجتماعی

قرآن در مورد قیامت می گوید: «لایبغون عنها حولا» ( کهف/108 ) چون این توهم در ذهن اشخاص پیدا می شود که حالا ما بهشتها رفتیم، بهشت برای انسان یک سال، دو سال، ده سال، صد سال، هزار سال لذت داشته باشد، بعد عادی می شود، وقتی عادی شد دیگر خستگی آور می شود «و

شما همه وقتی که می خواهید عبادتی انجام بدهید، مثلا نمازی بخوانید، روزه ای بگیرید، حجی انجام بدهید، و یا زکاتی بدهید، نیت می کنید و در نیت خودتان می گویید: نماز می خوانم قربة الی الله، یعنی نماز می خوانم برای اینکه به خدای تبارک و تعالی نزدیک بشوم؛ روزه می گیرم قربة الی

در آیات 23 تا 33 سوره قلم آمده: «فانطلقوا و هم یتخافتون * أن لا یدخلنها الیوم علیکم مسکین * و غدوا علی حرد قادرین، پس به راه افتادند و آهسته به هم می گفتند: مواظب باشید که امروز فقیری در آن جا بر شما وارد نشود و به وقت صبح با قدرت بر منع

همه ماسوا، همه مخلوقات، تسبیح‏گو و تنزیه گوی او هستند. معنای تسبیح موجودات این است که حالت همه موجودات‏ حالتی است که شهادت می‏دهند بر سبوحیت خداوند و بر منزه بودن خداوند از هرگونه نقص در ذات و در صفات و در افعال. ولی قرآن کریم مطلبی بالاتر از این می‏گوید. البته شک ندارد که

خداوند در آیه 51 از سوره انفال می فرماید: «ذلک بما قدمت ایدیکم ، و ان‏ الله لیس بظلام للعبید ». این آیه دو فراز دارد : یکی « ذلک بما قدمت‏ ایدیکم »و دیگر : « و ان الله لیس بظلام للعبید ». این دو فراز مکمل‏ یکدیگرند . وقتی که صحبت عذابهای دردناک

بردگان زیادی در خانه امام زین العابدین ( ع ) بودند. در طول سال که بردگان خطا می کردند و کار بدی می کردند امام ( ع ) در یک دفتری اینها را یادداشت می کرد تا اینکه روز آخر ( یا شب آخر ) ماه رمضان امام ( ع ) همه بردگانشان را جمع

افراد بشر عمری را با باطل عشقبازی می کنند. بتهای متفرّقی در نزد خود می چینند و در مقابل خدا شریک قرار میدهند؛ در همه کارهایشان : در زندگی ، در کسب و تجارت ، در مطالعه و علم ، در ریاست وجاه ، در محبّت عیال و فرزند، عالم ، تاجر، کاسب در همه

خیلی افراد هستند که هر چه بیشتر موفقیت پیدا می‏کنند بیشتر شاکر و ذاکر خدا می‏شوند ( و باید هم چنین‏ باشند )، یک ذره سبب غفلت آنها نمی‏شود، ولی بعضی از مردم برعکس، کارشان به جایی می‏رسد که واقعا این توهم برایشان پیدا می‏شود که آنچه در دنیا هست دلیل بر تقرب ما نزد

کمک های غیبی گاهی به صورت فراهم شدن شرائط موفقیت است و گاهی به صورت الهامات و هدایتها و روشنیها و روشن بینی ها. ولی باید دانست که اینگونه الطاف غیبی گزاف و رایگان نیست، چنین نیست که انسان در خانه اش بنشیند دست روی دست بگذارد و منتظر باشد ” دستی از غیب برون

عبادت و پرستش خداوند یکتا و ترک پرستش هر موجود دیگر ، یکی از اصول تعلیمات پیامبران الهی است ، تعلیمات هیچ پیامبری از عبادت خالی‏ نبوده است . در دیانت مقدسه اسلام نیز عبادت سر لوحه همه تعلیمات‏ است ، چیزی که هست در اسلام عبادت به صورت یک سلسله تعلیمات جدا از زندگی

قرآن کریم اگر آیات را تکرار می‏کند ، هر جا روی حساب معینی است . در آیه ای همین قدر می‏گوید : « ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم »خدا عوض نمی‏کند وضع مردمی را مگر خودشان خودشان را عوض کنند . بلا تشبیه مثل اینکه کسی بیاید در مغازه‏ شما

تکلم یعنی نشان دهنده آنچه در اذهان است از معانی مخفی بطوریکه آن خفا را بردارد و ظاهر کند؛ به آن کلمه میگوئیم که جمعش کلمات است، تکلم یتکلم تکلما؛ البته اصل لغت کلام جرح زدن و جریحه وارد ساختن و زخم وارد کردن است و سپس در این معنائی که گفتیم استعمال شده است.

راجع به مقامات مخلَصین و درجات آنها در اخبار وارده از معصومین صلوات الله علیهم أجمعین تفاصیل عجیب و شگفت انگیزی وارد شده است: در کتاب «محاسن » أحمد بن محمد بن خالد برقی روایت میکند از امام جعفر صادق علیه السلام از رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم که : قَالَ

در زندگی فردی بشر عامل اولی اختلاف است یعنی اصل این است که هیچ دو نفری با همدیگر اتحاد نداشته باشند، به عبارت دیگر قطع نظر از نیروی خارجی که باید بر وجود انسان حکومت بکند، اگر انسان باشد با همان نیروهای داخلیش، اصل، اختلاف است. چرا؟ برای اینکه من به حکم غریزه و طبیعت

تجلّی‌ ذات‌ حقّ، اختصاص‌ به‌ فرشتگان‌ و انبیاء و اولیاء و انسان‌ ندارد؛ بلکه‌ هر موجودی‌ که‌ در عالم‌ لباس‌ وجود می‌پوشد، یا از خود اثری‌ به‌ ظهور میرساند، در اثر تجلّی‌ و ظهور ذات‌ حقّ تعالی‌ در آن‌ موجود است‌. مثلاً: الا´ن‌ که‌ بنده‌ مشغول‌ تکلّم‌ هستم‌، این‌ سخن‌ گفتن‌ اذن‌ پروردگار است‌ در

توکل از ماده  وکل  است که وکالت هم از همین باب است.  وکل  یعنی واگذار کرد. توکیل که به اصطلاح علم صرف باب تفعیل  وکل  است، یعنی وکیل گرفتن. وکیل یعنی کسی که انسان کار را به او واگذار کرده است، توکیل یعنی وکیل انتخاب کردن. علی القاعده باید به جای  توکل علی الله  ،

یک فیلسوف غربی گفته است که در تورات آمده است : «ان الله خلق آدم علی صورته» خدا آدم را بر صورت خویش آفرید، یعنی آدم را نمونه صفات کمالیه خودش قرار داد. آن فیلسوف فرنگی گفته ولی قضیه بر عکس است: انسان خداوند را بر سیرت خود آفرید یعنی انسان چون دارای یک طبیعت

رزق، افاضۀ جهت حیاتی است برای ادامه وجود هر موجود و اختصاص به رزق مادّی ندارد. هر چه به انسان برای ادامه وجود او میرسد رزق اوست. حیات، عقل و ادراک و معانی کلّیّه نفسانیّه و مددهای صوریّه قوای ذهنیّه و امدادهای قوای حسّیّه خارجیّه همه رزق و روزی است که از جانب حقّ تعالی