سایر مقالات

زندگي انسانها در جهان مادي : در طول تاريخ، همواره پرسشهايي براي انسان مطرح بوده است : اين جهان چگونه ايجاد شده است؟ آيا آفريننده اي دارد؟ او كيست و چرا اين جهان را آفريده است؟ تورات با اولين پاسوق (آيه) خود، پاسخ به دو پرسش نخست را آغاز مي كند: «خداوند در ابتدا آسمانها […]

مبحث ادراک و معرفت از مسائل بسیار مهم فلسفى است که بخش قابل توجهى از مباحث فلسفه اسلامى، به ویژه فلسفه ملاصدرا را به خود اختصاص داده است. مباحثى که در زمینه «معرفت» در فلسفه ماقبل اسلامى ـ اعم از فلسفه یونانى، فلسفه اسکندرانى، نوافلاطونى، و غیر آن ـ مطرح بوده و پس از ترجمه

عبادت عبارت است از آن آخرين حد خضوع و تواضع كه به عنوان تعلق و وابستگى مطلق و تسليم بى قيد و شرط عابد در برابر معبود انجام مى گيرد. بنابر این عبادت به معناي اظهار ذلّت، عالي ترين نوع تذلّل و كرنش در برابر خداوند است. در اهميّت آن، همين بس كه آفرينش هستي

هدف آفرينش آدمي عبادت است يا تقوا ؟ از جهتي مي توان تقوا را هدف آفرينش دانست؛ زيرا روح پرستش، پارسايي است. عبادت نيز به لحاظ درونمايه اش كه تقوا است، هدف خلقت معرفي شده است. كمال انسان در عبادت پرهيزگارانه خداوند است؛ به عبارت ديگر، خدا كمال محض است و به عبادت انسان ها

زندگی اجتماعی و آزادی فردی : ما افراد انسان که در روی زمین روزگاران دراز سکونت گزیده، به توالد و تناسل پرداخته، روزگار می گذرانیم، در عین حال که طبعا زندگی اجتماعی را برای خود انتخاب نموده ایم، در حد امکان خویش دست به دست هم داده و به کار و کوشش دسته جمعی پرداخته

بایستی همبستگی قرآن و حدیث از یک طرف، و فلسفه اسلامی از طرف دیگر، در فهم تاریخ فلسفه اسلامی مورد توجه قرار گیرد به عنوان مثال مسلمانان که از سه هرمس سخن گفته اند و غرب نیز درباره آن از طریق منابع اسلامی شناخت کافی دارد، او را با ادریس یا اینوخ، از پیامبران گذشته

اجمالی از تاریخ ادیان : مطمئن ترین راه در تحقیق اجمالی پیدایش ادیان که از نظر دینی می توان (بدان) اعتماد نمود، همان است که قرآن کریم اجمالا به بیان آن می پردازد، زیرا از هرگونه خطا و اشتباه و اعمال تعصب و غرض رانی منزه و مبرا است. دین خدا که همان دین اسلام

هگل فیلسوف غامض گو و پیچیده نویسى است که تفسیر دیدگاه هایش در میان متخصصان فن، ماجراى درازدامنى دارد. برخى وى را به اعتقاد به همه خدایى، همه درخدایى و حتى کفر متهم ساخته اند و برخى دیگر وى را ستوده اند؛ اما آنچه پیداست این است که هگل خود را متعهد به مسیحیت لوترى

از نظر قرآن کریم طبیعت در مقابل آدمی عکس العمل نشان می دهد. و لو ان اهل القری آمنوا و اتقوا لفتحنا علیهم برکات من السماء و الارض (اعراف/ 96) اگر مردم قریه ها و جمعها اهل ایمان و تقوا باشند و بشوند، ما می گشاییم برکتهایی را از بالا و پایین، معنوی و مادی

عده ای می گویند: آیا راستی می توان باور کرد که اسلام می تواند جهان بشریت را با در نظر گرفتن وضع حاضر و ترقیات و پیشرفت های حیرت انگیز آن اداره کند و نیازهای موجود را پاسخ دهد؟ و آیا وقت آن نرسیده که بشری که به نیروی دانش در اعماق آسمان می رود

بروز اختلاف و لزوم قانون  : اگر چه انسان اضطرارا در مقام برخورد با همنوعان خود اجتماع تعاونی را پذیرفته و بدین وسیله در حقیقت برخی از آزادی عمل خود را برای نگهداری برخی دیگر فدا نموده است ولی به مجرد بناگذاری اجتماع تعاونی با وجود عدم تعادل و تفاوت فاحش که در مقام موازنه

انسانیت واحد در پرتو اصل مساوات : اصل مساوات و تأثیر آن در جهان بینی و تعلیم و تربیت اسلامی این روش نسبت به همه افراد عمومیت خواهد داشت و هیچ گونه فرقی میان سیاه و سفید، زن و مرد، شریف و وضیع، غنی و فقیر، شاه و گدا، قوی و ضعیف، شرقی و غربی،

خودشناسی به معنی این است که انسان مقام واقعی خویش را در عالم وجود درک کند، بداند خاکی محض نیست، پرتوی از روح الهی در او هست، بداند که در معرفت می تواند بر فرشتگان پیشی بگیرد، بداند که او آزاد و مختار و مسؤول خویشتن و مسؤول افراد دیگر و مسؤول آباد کردن جهان

يـكـى از امـورى كه در پاسخ (درست يا نادرست ) پرسشهاى ياد شده ، تاءثير بسزايى دارد، چگونگى نگرش به انسان و جهان است . توضيح اينكه هر كس از جهان بينى خاصى پيروى مى كـنـد و در ديـدگـاهـهـاى فـكـرى و عـقـيـدتـى خـود پـايـبـنـد بـه اصـول آن جـهـان بـيـنـى اسـت و در نـگرش به مسايل

تجلیل و تمجیدی که قرآن مجید از علم و دانش نموده نظیر آن در هیچ کتاب آسمانی دیگر یافت نمی شود و درین باره همین بس که قرآن زمان توحش اعراب را که عهد پیش از اسلام بود زمان جاهلیت نام نهاده است. قرآن مجید در صدها آیه بطرق مختلفه نام علم و دانش را

سلوک طریق اجتهاد و تقلید یکی از اساسی ترین اجزای برنامه زندگی را در جایی که می داند با اجتهاد عاجز است، با تقلید می پیماید. بنابراین دستور اجتهاد و تقلید در اسلام، ارشاد مردم خواهد بود به سوی روشی که فطرت انسانی به آن هدایت می نماید. رابطه آگاهی ، منفعت و عمل انسانی

در نظامات طبیعی جهان به هیچ جزئی به خاطر اینکه مجموعه جهان زیبا گردد ستم نشده است اختلافها و تفاوتهایی که مجموعه جهان را به صورت یک تابلوی کامل و زیبا درآورده است اختلافهای ذاتی است ، پستها و موقعیتهایی که در آفرینش برای موجودات ، معین شده است مانند پستهای اجتماعی نیست که قابل

در آیات بسیاری با تعبیر سماوات، بر تعداد آسمانها و با واژه های سبع سماوات (فصلت/12)، سبع طرائق (مؤمنون/17) و سبعاً شدادا (نبأ/12) به هفتگانه بودن آنها تصریح شده است. بعضی عدد هفت را در این آیات کنایه از تعداد نامعین و تعداد آسمان ها را به شمار ستارگان می دانند. طنطاوی، با ذکر اجمالی

در مورد جامعه های بشری، گاهی بین جزء و کل تزاحم پدید می آید یعنی گاهی لازم می آید که به خاطر رعایت صلاح اجتماع، فردی از حقوق خودش محروم گردد ولی در مورد نظامات طبیعی جهان چنین نیست. در اینجا به هیچ جزئی به خاطر اینکه مجموعه جهان زیبا گردد ستم نشده است، اختلافها

اگر کساني از قبول و رعايت اين حق سرباز زدند ، خداي متعال ، علاوه بر عقاب و عذاب اخروي ، که آنان را بدان گرفتار مي سازد ، مي تواند ، در همين دنيا ، يا به عذابي آسماني يا زميني مبتلايشان کند يا از مؤمنين و صالحين بخواهد که به جنگشان روند ،

ماهيت دفاعي جهاد ابتدايي پيشتر گفتيم که از ديدگاه اسلام ، که ديدگاهي حق و واقعي است ، جنگ با لذات نه ارزش است و نه ضد ارزش ، پس از اين جهت ايرادي بر جهاد ابتدايي نيست . « آنچه بد است ، تجاوز است ولي هر جنگي ا ز طرف هر کسي تجاوز

در پرتو آنچه گذشت روشن مي شود که هدف اصلي از جنگ مقدس و مشروع يا جهاد في سبيل الله در اسلام چيزي جز استکمال جامعه انساني و قرب او به خداوند متعال نيست ؛ و اين نيز جز با بسط توحيد و گسترش عدالت ، به عنوان عالي ترين ارزشهاي الهي و انساني امکان

در فقه امامي از انواع سه‏ گانه جهاد سخن رفته است: جهاد ابتدايي، جهاد دفاعي و جهاد با اهل بغي. جهاد ابتدايي تنها با حضور امام معصوم، يا نماينده و فرماندهان صاحب اذن امام كه بدون هيچ واسطه‏ اي از آن حضرت اذن جهاد دريافت نموده ‏اند، واجب مي‏شود.2 با فرا رسيدن دوران غيبت كه

آنچه که حقیقت انسان را تأمین می کند، یا به صورت انسانیت، یا به صورت حیوانیت، همان عقاید، اخلاق و اعمال است. حج سرّی دارد که سریره انسان با سرّ حج هماهنگ است و ساخته می شود. لذا وجود مبارک امام باقر – سلام اللَّه علیه – به ابی بصیر فرمود: بسیاری از اینها که

زائران بیت خدا که عازم حج و حرم مطهر رسول اکرم – صلی اللَّه علیه وآله – و ائمه – علیهم السلام – هستند عنایت کنند که ذات اقدس اله در قرآن کریم فرمود: «لِلَّهِ عَلیَ النّاسِ حِجُّ البیت مَن استطاعَ الیه سبیلاً»1. اگر لِلَّهِ علی الناس حجُّ البیت است پس حج هم باید لِلّه

زیارت خانه‌اش را فریضه كرد بر شما مردمان كه قبله‌اش ساخت برای همگان، و آمدنگاه مسلمانان، تا بدان درآیند چون چارپایان و بدان پناه برند چون كبوتران، و دو نشانه برای دینداران. فروتنی برابر عظمت او، و اعتراف به عزّ او؛ و از آفریدگانش آن را گزید كه چون دعوت او شنید در گوش كشید،

1) امام صادق (سلام الله عليه):‌كسي كه زكات ندهد، نمازش بي حاصل است و كسي كه ورع نداشته باشد، زكاتش پذيرفته نيست. (البحار 17/12/96) 2) امام كاظم (سلام الله عليه):‌خداي عزوجل زكات را به منظور قوت تهيدستان و افزايش دارائيهاي شما وضع كرده است. (الكافي 6/498/3) 3) پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و

روزه و صبر عن الصادق عليه السلام في قول الله عزوجل: «واستعينوا بالصبر و الصلوة‏» قال: الصبر الصوم. امام صادق عليه السلام فرمودند: خداوند عزو جل كه فرموده است: از صبر و نماز كمك بگيريد، صبر، روزه است. وسائل الشيعه، ج 7 ص 298، ح 3 روزه و صدقه قال الصادق عليه السلام: صدقه درهم

نهج البلاغه و نماز امير المؤمنين على عليه السلام در نهج البلاغه در موارد عديده‏ اى از نماز، اين فرمان بزرگ الهى و محبوب مورد علاقه‏ اش كه براى هيچ عملى بمانند آن ارج نمینهاد، سخن به ميان آورده و اهميت آن را يادآور شده است. 1- از جمله در آغاز خطبه 199 كه موضوعات

نخستين نمازگزار سخن از راز نماز در نهج البلاغه و رابطه اين فريضه بزرگ الهى با على عليه السلام، پيشواى عظيم الشأن ما و گوينده نهج البلاغه است، كه يكى از جالب‏ترين مباحث اين كتاب با عظمت را تشكيل مى‏دهد. نماز، نخستين حكم الهى بود كه چند روز پس از بعثت پيغمبر خاتم، حضرت محمد