خداشناسی

اعتراض ديگرى كه بر عدل الهى مى شود, آن است كه درد و رنجى كه از ناحيه مصائب, بلايا, ناملايمات, بيماريها و … براى انسانها فراهم مىآيد, با عدالت ورزى خداوند سازگار نيست. در پاسخ به اين اعتراض, افزون بر آنچه كه در پاسخ به اشكالات قبلى ذكر گرديد, مى توان گفت : درد و […]

نگاهي به حديث سلسلـة الذهب امام رضا (ع) در حديث معروف «سلسله الذهب» به واسطة پدران خود از پيامبر خدا و آن حضرت نيز از جبرئيل(ع) نقل می‏كند كه خداوند تعالی فرمود: «لا إله إلاّ الله حصني فمن دخل حصني أمن [من] عذابي؛ «لا إله إلاّ الله» (توحيد) قلعة استوار من است. پس هر كس

         پيامبران الهى ـ و از همه برتر پيامبر اسلام (ص) ـ داراى مقام شفاعتند و براى گروه خاصى از گنهكاران نزد خداوند شفاعت مى‏كنند، ولى آن هم به اذن و اجازه پروردگار است: «ما من شفيع الا من بعد اذنه»، هيچ شفاعت كننده‏اى نيست مگر بعد از اذن و اجازه پروردگار. (1)   «من

 دعوت پيامبر گرامى اسلام (صلى الله عليه وآله وسلم) ويژگيهايى دارد، كه مهمترين آنها عبارتند از: 1-دعوت و آيين پيامبر اسلام جهانى است و به قوم و منطقه خاصى اختصاص ندارد، چنانكه مى فرمايد:(وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلاّكافّةً لِلنّاسِ بَشِيراً وَ نَذِيراً) (سباء/28): ما تو را، بشارت دهنده و ترساننده، براى عموم مردم فرستاديم. نيز مى

حكمت الهي اقتضا دارد پيامبراني از سوي خداوند براي هدايت مردم برانگيخته شوند تا از اين رهگذر، زمينه لازم براي راهيابي انسانها به كمال و سعادت حقيقي خويش فراهم آيد. حال اين پرسش مطرح مي شود كه آيا اساساً راهي براي شناخت پيامبران حقيقي وجود دارد و اگر چنين است، آن راه كدام است؟ اهميت

خلاصه مقاله امامت، در قرآن کریم، از جایگاهى بس بالا و والا برخورداراست . امام، به عنوان خلیفه‏ى خداوند د ر زمین، کامل‏ترین انسان و فلسفه‏ى خلقت‏به شمار آمده است . جایگاه رفیع امامت را از این جا مى‏توان به دست آورد که خداوند حکیم، پس از آن که ابراهیم خلیل ( علیه‏السلام) به مقام

  واژة «امي» يكي از القاب پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ است كه در دو آيه از قرآن كريم آمده است.[1] حرف «ي» در اين كلمه به معناي نسبت است، مانند حرف «ي» در كلمه «عربي»، «فارسي»، «ايراني»، و نظاير آن؛ اما در اين كه «امي» منسوب به چه چيز است

  پيامبران اولوالعزم قرآن كريم برخي از پيامبران را اولوالعزم ناميده است ولي نام آن‎ها را نبرده است، چنان كه خطاب به پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ مي‎فرمايد: «فَاصْبِرْ كَما صَبَرَ أُولُوالْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ».[1] بسان پيامبران اولوالعزم صابر باش. واژة «عزم» در لغت به معناي اراده و تصميم قطعي، و «اُولُوا» به معناي

  اشاره یكی از مباحث مهم در باب وحی، ضرورت عقلی آن است . علمای شیعه معتقدند كه انسان همواره به احكام و معارف وحیانی نیازمند است. جماعتی از معتزله بر این باورند كه وحی عقلاً ضرورت ندارد. از جمله اشاعره چون حُسن و قبح عقلی را قبول ندارند، برای وحی ضرورت عقلی نمی‏بینند.(1) البته،

  روايات فراوانى پيرامون مساله وحى در منابع اسلامى وارد شده كه گوشه‏هايى از اين ارتباط اسرار آميز پيامبران را با مبدء وحى روشن مى‏سازد: 1- از بعضى از روايات استفاده مى‏شود هنگامى كه وحى بر پيامبر ص از طريق فرشته نازل مى‏شد حال پيامبر عادى بود، اما هنگامى كه ارتباط مستقيم و بدون واسطه

  انذار مصدر باب افعال از باب «نَذِرَ يَنْذَرُ» و به معناى آگاه شدن به امرى، از آن پرهيز كردن و خود را براى آن آماده ساختن اشتقاق يافته است.[1] لغت‌شناسان و مفسران معناى انذار را با تعابيرى گوناگون ذكر كرده‌اند؛ مانند توجّه و آگاهى دادن به آينده‌اى ترسناك[2]، آگاه كردن يا ابلاغ و خبر

  اشاره آيا در تورات و انجيل موجود، به پيامبر اسلام(ص) بشارت داده شده است؟ موضع قرآن در اين‏باره چيست؟ نويسنده اين مقاله بر آن است كه آنچه در قرآن آمده، اين است كه تورات و انجيل موجود آمدن پيامبر اسلام را با صفات ـ و نه با نام ـ بشارت داده‏اند و در اين

  مقدمه در حوزه مسائل اعتقادى، مبحث راهنماشناسى از اهميتى ويژه و جايگاهى والا برخوردار است. از فروع مبحث راهنماشناسى، بحث طرق اثبات نبوت خاصه يا راه‏هاى تشخيص مصاديق راستين پيامبرى از مدعيان دروغين است. پس از قبول لزوم نبوت و ارسال رسل از سوى خدا براى هدايت‏بشر، از جمله مسائلى كه به‏طور جدى در

  از جمله آياتي كه اثبات عصمت براي انبياء مي كند، آياتي است كه آنها را از مخلصين دانسته است زيرا به گواه آيات ديگر، شيطان قدرت نفوذ بر مخلصين را ندارد تا آنها را به سوي گناه و معصيت فراخواند بنابراين از آنجايي كه ريشه هرگونه گناهي القائات شيطاني است و شيطان نيز نمي

  كلمه «اولوا» به معناى صاحبان و دارندگان[43] و «عزم» به معناى آهنگ و اراده كارى كردن[44]، تصميم گرفتن قطعى و به دور از شك و ترديد بر انجام كارى[45]، قاطعيت و جديت داشتن[46] و صبر و استوارى داشتن در قصد انجام كار[47] آمده است، بنابراين، اولوا العزم كسانى هستند كه در تصميم خويش قاطع

  پيامبران و فرستادگان، كسانى هستند كه خداوند آنان را از ميان افراد بشر برگزيده است. آنان حاملان رسالت او براى بندگانش بوده و گروندگان به خدا و نيك كرداران را به پاداش نيكو در دنيا و آخرت مژده مى‏دهند و كافران و بدكاران را از كيفر و عذاب سخت بر حذر مى‏دارند. خداوند سبحان

يكي از موضوعاتي كه در اغلب جوامع در اكثر اديان مورد بررسي قرار گرفته ، اين است كه گستره دين در زندگي به چه ميزان است؟ و همواره پاسخهاي گوناگوني در قبال اين پرسش شكل گرفته است. برخي قائل به جدايي دين از دنيا و نيز دنيا از آخرتند و هدف بعثت انبيا را تنها

دلايلي كه براي اثبات وجود خداوند اقامه شده است، متعدد و متنوع است. اما اصل كلي در تمامي اين دلايل اين است كه آنها به منزله تابلوهاي راهنمايي و فلش‏هايي هستند كه انسان را از جهت‏هاي گوناگون متوجه يك امر فطري و روشن و بديهي مي‏كنند، زيرا وجود خداوند متعال از روشنترين و واضح‏ترين مفاهيم

جنگ تبوك پيش آمد. پيغمبر صلى الله عليه و آله مسلمين را به پيكار ترغيب نموده با سپاهى به آن طرف حركت كرده عده اى از منافقين و سه نفر از مؤ منين كه سابقه نفاقى نداشتند تخلف جسته به همراه لشكر نرفتند. يكى از مؤ منين متخلف كعب ابن مالك شاعر بود. كعب گفت

همه گناهان، در اين دنيا قابل اصلاح و جبران و در نتيجه بخشش و آمرزش الهي است. و اين در صورت توبه حقيقي و ندامت انسان گنهكار و در صدد اصلاح و جبران برآمدن وي خواهد بود. يعني اولاً حقيقتاً از عصيان و تمرّد فرمان الهي پشيمان شود و به درگاه او باز گردد و

همه عقاید دینی در رفتار انسان مؤثر است؛ هر چند تأثیر آنها یكسان نیست. از میان عقاید دینی، اعتقاد به رستاخیز و معاد یكی از نافذترین و مؤثرترین باورها در جهت دادن به رفتار آدمی و تربیت و اصلاح اوست. چنین عقیده‏ای نقش شایانی در پرورش روح انسان دارد و آثار تربیتی شگرفی در زندگی

مقدمه در حوزه مسائل اعتقادى، مبحث راهنماشناسى از اهميتى ويژه و جايگاهى والا برخوردار است. از فروع مبحث راهنماشناسى، بحث طرق اثبات نبوت خاصه يا راه‏هاى تشخيص مصاديق راستين پيامبرى از مدعيان دروغين است. پس از قبول لزوم نبوت و ارسال رسل از سوى خدا براى هدايت‏بشر، از جمله مسائلى كه به‏طور جدى در برابر

نقد و بررسى ادله مذكور (20) اشكال بر دليل اول: مطابق دليل اول، كسى كه قادر بر آوردن معجزه(خرق عادت ملموس) باشد، قادر بر ارتباط وحيانى (خرق عادت غير ملموس) نيز هست. اما اين دو خرق عادت از يك سنخ نيست، بلكه يكى از ناحيه قدرت است و ديگرى در ناحيه علم. چه اشكالى دارد

جايگاه بحث شرور در الهيات يكي از بحث‎هاي مهم و ديرينه در الهيات، بحث شرور است كه در موارد مختلف مطرح گرديده است. يكي از موارد طرح اين بحث در الهيات در مسئله توحيد در خالقيت است. زيرا دو گانه پرستان به دو آفريدگار عقيده داشته‎اند يكي آفريدگار خير و ديگري آفريدگار شرور. در مباحث

اصل تکلیف در همه انسانهای ملکف ثابت است، خواه انگیزه خیر در آنها غالب باشد یا انگیزه شر. این خلقت با عدل الهی هم منافاتی ندارد که کسی بگوید: خداوند مایه فطری غالب در گروهی را خیر و مایه فطری در گروهی دیگر را شر قرار داده است و بدینوسیله گروهی را به گونه ای

موضوع كاستى ها و نارسائى ها در كتابهاى عقايد در مراحل مختلف مطرح گرديده و احيانا تصور شده كه بلاها و گرفتاريها با چهاراصل مسلم در تضاد است: 1 – توحيد در خالقيت. 2 – نظام احسن. 3 – حكمت‏ خداوند. 4 – عدل الهى.   و ما در اين‏جا اين موضوع را فقط از

انسان موجودي است مختار كه در طول زندگي با گزينش آزاد خويش به سوي كمال و سعادت و يا در جهت سقوط و شقاوت ، حركت مي‌كند بديهي است كه دراين مسير سرنوشت ساز نيازمند آگاهيهاي لازم و شناخت كافي نسبت به كمال و راه نيل به آن خوهد بود تا بتواند قوانين و برنامه‌هاي

انگيزه از كيفر يا تشفى خاطر است‏يا عبرت‏گيرى ديگران و جايگاه‏ هر دو زندگى دنيوى است، و در سراى ديگر هيچ‏يك از دو ملاك وجودندارد توضيح اين كه: انتقام از قاتل در زندگى دنيوى جنبه تشفى دارد چنانكه‏مى‏فرمايد: (…ومن قتل مظلوما فقد جعلنا لوليه سلطانا فلا يسرف فى القتل‏انه كان منصورا) .1 «هركس كه بى‏گناه

هدف اين مقال پاسخ به يك رشته پرسشها است كه افراد ناآگاه و جسور، آن را به عنوان اعتراض بر عدل الهى مطرح مى‏نمايند. اين پرسشها بر چهار محور دور مى‏زنند:  1- عدل الهى و فاعليت انسان. 2- عدل الهى و علم و اراده پيشين خدا. 3- عدل الهى و مساله قضا و قدر. 4-

گاه چنين پنداشته مى شود كه وجود تفاوتها درميان موجودات , نوعى تبعيض و بى عدالتى است; از اين رو, با اعتقاد به عدالت ورزى خداوند همخوانى ندارد. اين تفاوتها گاه در ميان اشيايى است كه به انواع مختلف موجودات تعلق دارند. براى مثال, گفته مى شود كه چرا خداوند موجودى را به صورت انسان