خداشناسی

ملائکه ای که اعمال انسان را ثبت و ضبط می کنند علمشان جدا از علم خدا نیست و شهادتشان جدا از شهادت خدا نیست. در کتاب آسمانی ما قرآن مجید فلسفه توحیدی الهی بر این اساس پایه گذاری و بیان شده است که تمام موجوداتی که مصدر أعمال هستند کارشان عین کار خداست، نه جدای […]

در شیعه اصل عدل یکی از اصول دین است. در مقدمه کتاب عدل الهی گفته ایم که اصل عدل در فرهنگ اسلامی تقسیم می شود به عدل الهی و عدل انسانی. عدل الهی تقسیم می شود به عدل تکوینی و عدل تشریعی. عدل انسانی نیز به نوبه خود تقسیم می شود به عدل فردی و

علم، یكی از صفات جمال و كمال است و در ثبوت این صفت برای خداوند جای هیچ گونه تردیدی نیست. فلاسفه و متكلمان اسلامی (بلكه همه خداپرستان) بر این مطلب، اتفاق نظر دارند؛ با این حال، در حدود و چگونگی علم خداوند، اقوال و آرا، مختلف است. علم الهی را می‎توان در سه مرحله مورد

در مسأله پرستش دو طرز تفکر مختلف در دنیا وجود دارد. یکی این است که پرستش بشر از پرستش سنگ و چوب و رئیس قبیله و حتی مار و مور و بت و ستاره و ماه و خورشید و دریا و کوه و فرشته و پیغمبر شروع شده تا ارباب انواع مختلف، تا می رسد

یاد خدا به عنوان روح و هدف عبادت : ذکر خدا و یاد خدا که هدف عبادت است، دل را جلا می دهد و صفا می بخشد و آنرا آماده تجلیات الهی قرار می دهد. امام علی علیه السلام درباره یاد حق که روح عبادت است چنین می فرماید: ان الله سبحانه تعالی جعل الذکر

تاریخ از نظر اینکه در ساختن آن، تنها مرد دخالت داشته باشد، یا مرد و زن با یکدیگر دخالت داشته باشند، سه گونه می تواند باشد. یک تاریخ، تاریخ مذکر است، یعنی تاریخی که به دست جنس مذکر بطور مستقیم ساخته شده است و جنس مؤنث هیچ نقشی در آن ندارد. یک تاریخ، تاریخ مذکر

اخلاص در نیت به معناى خالص نمودن قصد و انگیزه براى خداست. نیت، زمانى براى خداوند خالص مى گردد كه انسان براى عبادت یا كار و تلاش خود، هیچ انگیزه اى جز خداوند نداشته باشد و هیچ عاملى جز تقرب و رضاى خداوند او را به انجام عبادت و عمل وادار نكرده باشد. با توجه

به نص و تصریح آیات قرآن کریم، مخلَصین دارای آثار و خصوصیاتی هستند که دیگران از آن نصیبی ندارند. اول : آنکه به نص کریمه قرآنیه، دیگر شیطان را بهیچوجه من الوجوه بر ایشان تسلط و اقتداری نیست. فَبِعِزَّتِکَ لاَ غْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعِینَ * إِلاَّ عِبَادَکَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِینَ؛ پس به عزت تو سوگند که بی تردید

خداوند در سوره اعراف می فرماید: إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذَا مَسهُمْ طئفٌ مِّنَ الشيْطنِ تَذَكرُوا فَإِذَا هُم مُّبْصِرُون َاعراف، 201 وَ إِخْوَنُهُمْ يَمُدُّونهُمْ فى الْغَىِّ ثُمَّ لا يُقْصِرُونَ،اعراف، 202: پرهيزكاران هنگامى كه گرفتار وسوسه هاى شيطان شوند به ياد خدا و پاداش و كيفر او مى افتند ودر پرتو ياد او راه حق را مى

رابطه اناالحق با توحید در منظر آیات و روایات   وحدت وجود عبارت است از اینکه وجود مطلق و بود حقیقی، تنها خداست و جز خدا همه چیز نمود و هستی نماست، و واحد، همه اشیاست و هیچ یک از اشیاء نیست «بسیط الحقیقة کل الاشیاء و لیس بشی‏ء منها»جمیع موجودات، تراوشی است از مبدأ احدیّت

   جهان بيني توحيدي يعني درك اين‌كه جهان از يك مشيت حكيمانه پديد آمده است و نظام هستي براساس خير و جود و رحمت و رسانيدن موجودات به كمالات شايسته آن‌ها استوار است. جهان‌بيني توحيدي، يعني جهان«يك قطبي» و «تك محوري» است. جهان‌بيني توحيدي يعني جهان ماهيت «از اويي» (انا…) و «به سوي اويي» (انا

آدمی همان طور که در ناحیه تن و جسم خود ممکن است به یک رشته عوارض خوب و بد دچار شود، در ناحیه روح و روان خود نیز گاهی مبتلا به یک رشته عوارض و حوادث مشابه می گردد؛ هر چند در بسیاری از جهات، تن و روح با یکدیگر تفاوت دارند. مثلاً تن حجم

در سوره رعد است که می‏فرماید : « ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا مابانفسهم »یعنی خدا آن اوضاع و احوالی را که در یک قومی وجود دارد هرگز عوض نمی‏کند مگر آنکه خود آن قوم آنچه را که مربوط به خودشان است یعنی‏ مربوط به روح و فکر و اندیشه و اخلاق

 به جاى دو كلمه رحمان و رحیم نیز در فارسى نمى توان واژه اى یافت كع عینا ترجمه آن باشد و اینكه بخشنده مهربان معمولا ترجمه مى كنند ترجمه رسائى نیست زیرا بخشنده ترجمه جواد است و مهربان ترجمه رؤف و هر دو از صفات پروردگار است كه در قرآن آمده است. جواد (بخشنده) یعنى

یک‏ مسأله ‏ای مورد سؤال است و آن اینکه: غالبا می‏گویند چرا قرآن کریم مثلا می‏گوید : «ذلک الکتاب لا ریب فیه هدی للمتقین » ( و نظیر این در آیات قرآن‏ زیاد است ) هدایت است برای متقیان . اینجور سؤال می‏کنند که در اینجا فرض بر این است که اول ، افراد متقی

امتحان های الهی برای این جهت است که انسان در خلال آن گرفتاری ها (کمال یابد). گرفتاری در نعمت یک جور گرفتاری است و گرفتاری در نقمت جور دیگر است. همه چیز برای این است که انسان گرفتار آن شود و خود را از آن آزاد کند. انسان در دنیا نیامده که از کنار نعمتها

بداء به فتح باء و الفِ كشیده، به معناى ظهور و انكشاف پس از خفا، و علم و آگاهى بعد از جهل و ناآگاهى است. همچنین به معناى تغییر رأى آمده است. البته به این معنى بر خداوند روا نیست. شیخ طوسى در این باره مى نویسد: بداء به معناى ظهور است؛ از این رو

ممکن است ذهنتان برود دنبال این مطلب که آیا اگر خداوند به انسان نعمتی داد و انسان گناهی مرتکب شد، آن گناه هر چه می خواهد باشد، خدا آن نعمت را از انسان می گیرد، یا میان گناهان و نعمتهایی که سلب می شود رابطه خاصی است یعنی هر گناهی تأثیر دارد در سلب نعمت

سؤال مطرح است که آیا پرستش را به مفهوم عبودیت می باشد؟ اگر پرستش مرحله نهایی عشق است، عبادتی را که بندگان فقط به قصد انجام وظیفه انجام می دهند چه می توان نامید؟ این که جواب روشنی دارد و آن این است که این، جزء اصول مسلم معارف اسلامی است که در عبادت، اخلاص

هنگامى كه نام خدا برده مى شود یك دنیا عظمت، قدرت، علم و حكمت در قلب انسان متجلى مى گردد، چرا كه او داراى اسماء حسنى و صفات علیا و صاحب تمام كمالات، و منزه از هر گونه عیب و نقص است. توجه مداوم به چنین حقیقتى كه داراى چنان اوصافى است روح انسان را

قرآن کریم اعجاز به خرج می دهد و داستان را از ابراهیم (ع) نقل می کند که جزء قدیمترین پیغمبران است قبل از مسیحیت و یهودیت و همه اینها، از ابراهیم جوان هم نقل می کند، از ابراهیم به صورت یک کسی که به علل خاصی از جامعه دور بوده است. این خیلی نکته فوق

منشأ دین از نظر جامعه شناسی دینی اروپا : علمی در اروپا به وجود آمده است به نام ” جامعه شناسی مذهب (جامعه شناسی دینی) ” که این علم ابتدا یک چیزی را به عنوان ” اصل موضوع ” انتخاب می کند. چنانکه هر علمی یک ” اصل موضوع ” دارد که ابتدا نمی تواند

فلاسفه اسلامی نیز مانند دیگر دانشمندان آگاهی انسان را به غیب ممکن دانسته اند و هر کدام در این مورد نظریاتی ارائه نموده اند. شیخ الرئیس ابوعلى سینا در کتاب «اشارات» در «نمط هشتم» مى گوید: اگر عارفى از غیب خبر داد و آینده، درستى آن را ثابت کرد او را تصدیق کن و به

انسان عبد و معبد یعنی کسی که رام و تسلیم و مطیع است و هیچ گونه عصیانی ندارد. این گونه بودن یعنی رام و مطیع بودن. یک ذره عاصی بودن، حالتی است که انسان باید فقط نسبت به خداوند داشته باشد. عبد خدا بودن یعنی این حالت را نسبت به ذات حق و فرمان های

این مطلب که گفته اند مذهب مولود جهل است در مجموع به دو گونه بیان شده. آن بیانی که اگوست کنت کرده با آنچه که از اسپنسر و دیگران نقل می کنند دو بیان است یعنی دو وجهه دارد. نظر اگوست کنت به همان مسأله تعلیل حوادث است، یعنی می خواهد بگوید بشر بالطبع اصل

گفتگو در مسأله جبر و قدر از نیمه دوم قرن اول هجری رسما در میان متکلمین اسلامی آغاز و مورد تجزیه و تحلیل واقع شده. قدیمترین مسأله کلامی همین مسأله است. متکلمین نتوانستند این مسأله را درست تجزیه و تحلیل کنند و منحرف شدند: گروهی طرفدار جبر و گروهی طرفدار قدر شدند. در میان عموم

احیاء یعنی زنده کردن، نقطه مقابل اماته که به معنی میراندن است. این کلمه چنین می رساند که شب که قسمتی از وقت انسان است دو حالت دارد: ممکن است شب کسی زنده باشد و ممکن است شب او مرده باشد. شب زنده آن شبی است که انسان تمام آن شب را و یا لااقل

با توجه به نظریاتی که عده ای با حساب جامعه شناسی مذهبی درباره منشأ گرایش انسان به دین و مذهب یا منشأ پیدایش دین و مذهب ابراز داشته اند. چند چیز روشن می شود، یکی اینکه هر که هر چه گفته است جز یک سلسله فرضیه ها چیز دیگری نیست، یعنی هر یک از اینها

شنيده‏ايد كه پيغمبران و ائمه معصومند. از شما می‏پرسند اينكه پيغمبران‏ يا ائمه معصومند يعنی چه؟ ميگوئيد اينها هرگز گناه نمی‏كنند. درست است‏ معنايش همين است، ولی بعد از شما می‏پرسند چرا گناه نمی‏كنند؟ اين چرا را دو جور ممكن است جواب بدهيد، يكی اينكه پيغمبران و ائمه از آن جهت‏ معصومند و گناه نمی‏كنند

حال معنی اینکه بنده ای به خدا نزدیک می شود چیست؟ مسلما نزدیکی به معنی اول (نزدیکی حقیقی) نیست؛ یعنی وقتی ما می گوییم بنده در اثر عبادت به خدا نزدیک می شود، مقصود این نیست که یک بنده فاصله اش با خدا کم می شود، به این معنا که قبلا میان او و خدا