کلیپ
پادکست
متن
بسم الله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد رضایی
عنوان: غربالگری ناهنجاری جنین
- در موضوع ناهنجاری جنین یکی از راهها، بحث غربالگری است.
- تحت عنوان غربالگری ناهنجاریهای جنین مطرح میشود.
- در دنیا با پیشرفت علم و دانش پزشکی این روش راه افتاد.
- اساساً یک فرصت برای کسانی است که در سنین بالا صاحب فرزند میشوند. چون هر چه سن خانم بالاتر برود احتمال ناهنجاری هم بیشتر میشود. مخصوصاً اگر سن خانم به بالای ۳۵ سال برسد.
- اگر غربالگری بخواهد بهصورت علمی انجام بشود باید مخصوص کسانی باشد که در معرض خطر هستند. اساساً غربالگری در هر موضوعی اینطور نیست که همه را شامل بشود.
مثال:
ما در سال ۱۴۰۲ یک غربالگری فشارخون و قند خون در کشور داشتیم. این فرایند در اسفندماه اجرا شد. اعلام کردند که افراد بالای ۱۸ سال بیایند و معاینه بشوند. فرایند فشارخون گرفتن و قند خون گرفتن کار آسانی است.
دقت کنید که اعلام کردند بالای ۱۸ سالهها بیایند و نگفتند که همه کشور یعنی ۸۵ میلیون نفر بیایند، چرا؟ مگر زیر ۱۸ سالهها فشارخون و قند خون بالا ندارند؟
چرا وجود دارد. ولی بهقدری تعدادشان کم است که نمیشود این کار را انجام داد و باید ارزیابی سود و خطر از لحاظ اخلاقی در نظر گرفته بشود.
در غربالگری جنین هم همینطور است. برای یک خانم ۲۰ساله احتمال بروز بیماری یک در هزار است.
- غربالگری هفته سیزدهم:
- در هفته ۱۳ غربالگری انجام میشود.
- ضخامت گردن جنین در سونوگرافی و دو آزمایش خون از مادر میگیرند.
- یک سری دادهها را به نرمافزار میدهند.
- احتمال بروز سندروم داون، سندروم ادواردا پاتاهو؛ ۲۱-۱۸-۱۳ را به ما میگوید.
- غربالگری هفته ۱۳ برای همین سه مورد است.
- غربالگری هفته دوم:
- هفته دوم در مورد ناهنجاریهای ساختاری است.
ولی قرار نیست که این غربالگری از همه گرفته بشود؛
- چون این کار غلط است.
- چون هزینه مالی برای خانواده دارد.
- نگرانی برای فرد به همراه دارد.
- اضطراب و دلشوره ایجاد میکند.
- در دوران بارداری خانم باید آرامشی داشته باشد؛
- ولی ما اضطراب و استرسی به جان او میاندازیم که بسیار اشتباه است.
نمودارهای تولدهای کشورمان را ببینید.
- ما بعد از دفاع مقدس یک اُفتی داشتیم.
- ولی از سالهای دهه ۸۰ دوباره سیر صعودی تولدها را شاهد هستیم.
- اما از سال ۹۴ به بعد در شیب کاهش تولدها افتادیم!
بعضیها دلیل این کاهش چشمگیر را مباحث و مشکلات اقتصادی میدانند که اینطور نیست. چرا؟
چون ما از ابتدای دهه ۹۰ دچار تحریم شدیم. وضعیت اقتصادیمان کمی به هم ریخت. ولی تا سال ۹۴ آمار تولدها روبهرشد است. از سال ۹۴ به بعد در سراشیبی و سقوط افتادیم.
در این سال چه اتفاقی افتاده است؟
- غربالگری را وارد نظام شبکه کردیم.
هر خانمی حتماً و باید به غربالگری برود. پژوهشها نشان میدهد که برای پیادهکردن هزارتا سندروم داون ما نهصد هزار خانم باردار را به مرحله اول فرستادیم. صدهزار خانم را به مرحله بعد فرستادیم که خطرناکتر است. یک تعدادی از این جمعیت توان مالی نداشتند و نرفتند. سی هزار نفر خودشان به سراغ سقط رفتند.
برای پیداکردن سندروم داون سی هزار جنین سالم کشته شد! این کار غلط است. از نظر اخلاق پزشکی سود و ضرر آن با هم تعادل پیدا نمیکند. هزینه و فایده با هم به تعادل نمیرسند.
برای پیداکردن یک سندروم داون که میخواهیم سقط کنیم؛ چون غربالگری نهایتاً به سقط میانجامد ۶۰۰ میلیون تومان برای هر سندروم داون هزینه میکنیم. درصورتیکه هزینه اضافی نگهداری سندروم داون ۳۴ میلیون تومان است. اصلاً اخلاقی و علمی نیست.
در قانون تعالی و جوانی جمعیت که چند سال است تصویب شده، آمده است که یا باید تشخیص پزشک باشد یا به درخواست کامل خود خانواده باشد.
تشخیص پزشک به این صورت است که سن باید بالا باشد یا در فامیل سابقه مثبت وجود داشته باشد.
اینکه همه افراد را مجبور به غربالگری کنیم کار غلط و اشتباهی است. در قانون جوانی جمعیت این موضوع تصویب شد که باید مورد دقت همه قرار بگیرد.