۳- زیست شناسی

بسم الله الرحمن الرحیم

کارشناس: استاد رضایی  

عنوان: زیست شناسی

برای ما پزشکان و پرستاران و تمام دانشجویان رشته پزشکی، زیست‌شناسی یک درس بسیار مهم به‌حساب می‌آید. هم در دوران دبیرستان و هم در دوران دانشگاه دارای اهمیت فراوانی است. بُعد بیولوژیک و جسمی در حوزه پزشکی خیلی مهم است.

سؤال مطرح می‌شود که:

• از نظر جسمی انسانیت یک انسان به چه مواردی است؟
• کدام یک از اعضاء، اندام‌ها و دستگاه‌های بدن انسانیت انسان را شکل می‌دهد؟

هر دیدگاهی که در مورد این سؤال پاسخی داده است، به یک دلیلی رد شده و قابل‌قبول نیست.

مثال:

یک دیدگاهی بر این اعتقاد است که چهارستون بدن نشان از این دارد که انسانیت یک انسان شکل می‌گیرد.

اگر این را قبول کنیم؛

• به نظر شما کسی که به دنیا می‌آید و یک‌دست ندارد آدم نیست؟
• یا در حال زندگی است و در یک تصادف دست خود را از دست می‌دهد، انسانیت او دچار نقصان می‌شود؟

در مورد مغز همین را متصور بشوید. مغز ما می‌تواند طی یک حادثه‌ای دچار اختلال بشود. عملکردش دچار اختلالی بشود.

• اگر یک‌بخشی از مغز تخریب شد یا فعالیتش را از دست داد به‌صورت موقت یا دائم آیا انسانیت انسان از بین می‌رود؟

• فهم عمومی انسان‌ها این را نمی‌پذیرد.

در زیست‌شناسی موارد مختلفی در این موضوع گفته شده است که هر کدام از اینها به دلایل مختلفی رد شده و قابل‌قبول نیست.

• یعنی در حقیقت یک اجماع خاص و نتیجه‌ای در این موضوع پدید نیامده است که پس ویژگی زیستی، اندام یا عضوی می‌تواند بگوید که انسانیت یک انسان شکل می‌گیرد.

مغز خیلی مهم است. قلب خیلی مهم است. ولی معیار انسانیت برای یک انسان نیست. انسانیت شخص به مغز او نیست. این‌طور نیست که کل هویت و شخصیت انسان در مغز خلاصه شده باشد.

معیارهای دیگری هم گفته شده است. مانند درک و شعور!

این مورد هم قابل‌قبول نیست. بارها شده است که به دیگران یا بزرگ‌تر از خودمان گفتیم که دچار اختلال در شعور هستند. یعنی شخصی که دچار این مشکل است را می‌توانیم بِکُشیم؟!

البته جنین از هفته ششم یک سری از درک‌ها را پیدا می‌کند. یعنی شش هفته پس از لقاح از محیط بیرونی خودش آگاهی پیدا می‌کند.

درست است که شعور و درک معیار انسانیت انسان نیست؛ ولی موضوع مهمی است. دقت کنیم، زمانی که در مورد یک جنین می‌خواهیم تصمیم بگیریم در مورد یک موجودی تصمیم خواهیم گرفت که نسبت به محیط پیرامون خودش ادراک دارد. آگاهی دارد.

یکی از پزشکان متخصص در موضوع سونوگرافی تعریف می‌کردند:

صوت سونوگرافی همان‌طور که می‌دانید برای انسان قابل‌شنیدن نیست. این صوت را زمانی که متمرکز روی یک جنین شش هفته می‌کردم از آن فرار می‌کند. یعنی آن را می‌فهمد و برای خودش ناخوشایند می‌بیند.

بنابراین، این هم یک معیار کمکی می‌تواند باشد؛ اما معیار کاملی برای انسانیت انسان نیست.

جمع‌بندی:

• هیچ معیار واحدی در بین زیست‌شناسان عالم نیست که بگویند انسانیت انسان به کارکرد و وجود یک اندام خاصی است.