
فتوا دادن
فتوا دادن امام صادق (ع) فرمود: فتوا دادن، برای کسی که با باطن پاک و به دور از آلودگیهای نفسانی، از خداوند استفتا نکند و اخلاص نورزد و درون را پاکیزه ندارد، روا نباشد، زیرا هر کس فتوا دهد حکم صادر نموده و حکم، درست نیفتد مگر به اذن و
11 مقاله

فتوا دادن امام صادق (ع) فرمود: فتوا دادن، برای کسی که با باطن پاک و به دور از آلودگیهای نفسانی، از خداوند استفتا نکند و اخلاص نورزد و درون را پاکیزه ندارد، روا نباشد، زیرا هر کس فتوا دهد حکم صادر نموده و حکم، درست نیفتد مگر به اذن و

ولَو تَقوَّل عَلَینا بَعضَ الأقاویل۴۴ لأخذنَا مِنهُ بِالیمین۴۵ ثُمّ لَقطعْنا مِنهُ الْوتین۴۶[الحاقّه ۶۹ : ۴۶ ۴۴] و اگر پیامبر حتى یک کلمه از پیش خود جعل کند و به ما نسبت دهد (۴۴) با دست تواناى خود او را مى گیرم (۴۵) و سپس او را هلاک مى کنیم (۴۶).

۲ . سیره متشرعه سیره اهل شرع از زمان ائمه(ع) تا زمان م بر مراجعه به مجتهد و عالم استوار بوده بدون اینکه درباره اعلمیت افراد جستجو شود. با این که علما درفضیلت متفاوت و در درجات علمى مختلف هستند و اختلاف نظر درمسائل علمى امرى بدیهى و روشن است.

ادله عدم لزوم تقلید اعلم کسانى که اعلمیت را در مرجع شرط ندانسته اند معتقدند که: شرع مقدس قول عالم و فقیه مجتهد را حجت دانسته است و اطلاقات ادله بر آن دلالت مى کند و طبق مشهوره ابى خدیجه نظر مجتهد متجزى نیز حجت است;زیرا در ین روایت امام

در نهج البلاغه آمده است که امام امیرالمؤمنین علیه السلام به قشم بن عباس که از طرف ایشان حاکم مکه مکرمه بود، نوشت: و اجلس لهم العصرین فافت المستفتی و علّم الجاهل و ذاکر العالم.(۱۷) یعنی در وقت نماز ظهر و عصر، در بین مردم بنشین و فتوا بده برای

۲ آیه دوم «فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ» یعنی: پس سؤال کنید از اهل ذکر (کسانی که می دانند) اگر نمی دانید. وجه دلالت آیه بر ضرورت تقلید در احکام دین، این است که آیه بر وجوب سؤال در هنگام عدم اطلاع دلالت می کند و پیداست که

روایات روایاتى که به دلالت مطابقى و یا بالملازمه بر جواز تقلید دلالت دارند بسیارند تعداد آنها با مضامین گوناگون و اسناد متعدد به اندازه اى است که حداقل تواتر اجمالى ثابت مى شود. این روایات مانند دلیل عقلى و آیات قرآنى براى این مقصود قابل تمسک هستند و روى

– اگر مجتهد أعلم در مسألهاى فتوى دهد ، مقلّد نمىتواند در آن مسأله به فتواى مجتهد دیگر عمل کند . ولى اگر فتوى ندهد ، و بفرماید احتیاط آن است که فلان طور عمل شود ـ مثلاً بفرماید احتیاط آن است که در رکعت أول و دوم نماز بعد

۱ سؤال: آیا مى شود که انسان بعد از تحقیق مرجع تقلید خود را عوض کند زیرا او زمانى که مکلف شده ممکن است تحقیق کاملى نکرده باشد؟ پاسخ: باید براى تشخیص مرجع تقلید اعلم به اهل خبره مراجعه نمائید وعدول از تقلید اعلم به غیر اعلم جائز نیست. ۲سؤال:

س ۱ ـ آیا داشتن یک مرجع تقلید برای انسان واجب است و مراجع تقلید هم احتیاج به مرجع دارند یا خیر؟ ج ـ انسان مکلف، در احکام غیرضروری دین یا باید مجتهد باشد، یا از مجتهد تقلید کند و یا از راه احتیاط طوری به وظیفه خود عمل نماید

پرسش ـ اگر اسلام حقیقی، یکی است، دلیل اختلاف فتاوای عالمان اسلامی چیست؟ پاسخ ـ اولاً اختلافات فقهی که بین فقها و مراجع دینی وجود دارد، تنها در مسائل فرعی است نه اصولی؛ مثل اختلاف در تعداد ذکر تسبیحات اربعه در رکعت سوم و چهارم نماز. ثانیاً این اختلاف آراء