چگونه کودک را به کتاب خواندن علاقه‌مند کنیم؟

زمانی خواندن یک کتاب برای کودک خوشایند و لذت‌بخش است که موجودات خیالی داستان به پرواز در آیند ، قطارها به‌صورت واقعی حرکت کنند و صدا بدهند و خرگوش‌ها در زیر نور ماه به خواب بروند. هنگامی که برای کودک خود کتاب می‌خوانید فرصت پیدا می‌کنید تا با صداهای موجودات و شخصیت‌های داستانی سخن بگویید ، تخیلی رفتار کنید و حتی مانند یک کودک باشید . به عبارت دیگر از شخصیت واقعی خود خارج شده و مانند شخصیت‌های داستانی رفتار کنید . شما تصمیم می‌گیرید که چقدر هیجان زده باشید، شادی کنید ، یا غمگین و حتی عصبانی شوید. چقدر باید روی یک شخصیت تأکید کنید و چه اندازه لازم است که بر هیجان قصه بیفزایید، به این ترتیب نتیجه کار منحصر به فرد خواهد بود.
کودک در سنین خیلی پایین ( شیرخوارگی ) که درکی از معانی واژه‌ها ندارد و تفاوت ظریف موجود بین آن‌ها را نمی‌فهمد، از شنیدن صداهای متنوع شما و دیدن احساسات و عواطف شما لذت می‌برد . ادای عبارت‌های داستان توسط شما حاوی علائم و نشانه‌های محرمانه است که فقط شما و فرزندتان مفهوم آن‌ها را درک می‌کنید.
چگونه برای فرزند خود کتاب می‌خوانید؟ با صدای آهسته ، با لحنی گرم و دل‌نشین ، با شور و حرارت یا …؟ به هر شیوه‌ای که برای کودک خود کتاب بخوانید، می‌توانید بیش از پیش به او نزدیک شده و از کنار یکدیگر بودن لذت ببرید. وقتی که کودک از سنین پایین با کتاب‌خوانی آشنا شود، همراهی شما به او کمک می‌کند که به‌تدریج مهارت‌های فردی خود را گسترش داده و تکامل بخشد. ارزشمندترین دستاورد نیز علاقه‌مند شدن به کتاب است .
انتخاب کردن کتاب برای کودکان
به دنبال کتاب‌هایی بگردید که داستان‌های خوب و متنوعی دارند، کتاب‌های مصور و کتاب‌هایی که شما نیز از مطالعه آن‌ها لذت می‌برید و کتاب‌هایی که با خلق و خوی کودک شما سازگار است .
برای انتخاب کتاب مرحله زندگی کودک خود را در نظر بگیرید، و ببینید در چه دوره تکاملی قرار دارد. نخستین دوره کودکی ، دوره‌ای است که بچه‌ها مهارت‌های سرگرم کننده متعددی را فرا می‌گیرند و با شرایط تازه‌ای روبه رو می‌شوند. برای کودکان مختلف و مناسبت‌های گوناگون ، کتاب‌های متنوعی موجود است ، تقریباً درباره هر موضوعی کتاب وجود دارد.
به دنیا آمدن فرزند دوم، نگهداری از کودک ، دوست یابی ، دوستان واقعی و غیرواقعی ، به مدرسه رفتن ، اخلاق‌های خوب ، اخلاق‌های بد ، عواطف و احساسات ، همکاری کردن ، به دکتر رفتن ، به دندانپزشکی رفتن، تنها بودن با خواهر یا برادر خود، خوابیدن و حتی مراسم مذهبی .
آیا تا به حال پس از خواندن عبارتی از یک کتاب به فکر نیفتاده‌اید که : ” این موضوع همان چیزی است که می‌خواهم با کودکم در میان بگذارم… “؟ خواندن کتاب کودکان ، به بزرگ‌سالان ( والدین ) کمک می‌کند تا بتوانند آنچه در ذهن خود دارند ، بیان کنند . چیزهایی که گاه والدین نمی‌توانند برای ادای آن واژه‌ای بیابند.
کتابی را برای فرزند خود انتخاب کنید که :
– هر دو از خواندن آن لذت می‌برید و به موضوع آن علاقه‌مندید.
– با خواندن آن ، کودک شما دانستنی‌هایی درباره جهان پیرامون خود می‌آموزد.
– به شما کمک می‌کند که آنچه در ذهن خود دارید ، بیان کنید.
-به کودک کمک می‌کند تا احساس خوب و مثبتی از خود داشته باشد و به قابلیت‌های تازه خود پی ببرد.
– به کودک کمک کند که بداند در دنیای اطراف او کودکان دیگری هم هستند که شرایط و احساسات مشابهی با او دارند.
– به کودک کمک کند تا مفاهیم و معانی ارزش‌ها، سنت‌ها ، خانواده ، جامعه و… را درک کند.
در سنین شیرخوارگی ، کودک از خواندن چه نوع کتاب‌هایی لذت می‌برد؟
– کودک از بدو تولد از شنیدن صدای کتاب خواندن شما لذت می‌برد، برای او شنیدن صدای گرم و دل‌نشین شما لذت‌بخش‌ترین چیز در دنیاست . تا زمانی که کودک با حوصله به سخنان شما گوش می‌دهد کتاب‌خوانی را ادامه دهید.
– قبل از خواب ، هنگامی که کودک با شیئی بازی می‌کند و آن را روی زمین می‌غلتاند زمان مناسبی برای گوش کردن به کتاب خوانی شماست.
– به کودک امکان آشنا شدن با کتاب به شیوه خودش را بدهید. در این سن ، کودک دوست دارد اشیاء را بـِجَود، پاره کند، روی آن‌ها بنشیند یا بایستد . بنابراین از کتاب‌های نرم ، پارچه‌ای و مقاوم استفاده کنید.
– کتاب‌هایی که در هر صفحه ، یک تصویر کامل و مشخص دارند.
– کتاب‌هایی که داستان بسیار کوتاه و درباره موضوع‌هایی آشنا و ملموس با زندگی کودک دارند .
در دوره نوپایی ، مناسب‌ترین کتاب‌ها برای کودکان کدم‌اند؟
– داستان‌های کوتاه در باره موضوع‌های مختلف و متنوع .
– کتاب‌های کارتی ( هر صفحه از کتاب یک کارت جداگانه است) و داستان‌هایی که از زندگی روزمره کودک سرچشمه گرفته‌اند.
– کتاب‌هایی که اشعار موزون دارند و بچه‌ها می‌توانند آن‌ها را تکرار کنند.
– کتاب‌هایی که مضمون واحدی دارند . به‌طور مثال درباره شکل‌های هندسی، رنگ‌ها یا حروف الفبا نوشته شده‌اند.
کتاب‌های مورد علاقه کودکان پیش دبستانی کدم‌اند؟
– کتاب‌هایی که داستان بلند و کمی پیچیده​تر دارند.
– کتاب‌هایی که اشعار موزونی دارند و درباره زندگی روزمره کودکان نوشته شده‌اند و برای گسترش دنیای آن‌ها و افزایش دانسته‌هایشان سودمندند.
– لطیفه ، قصه‌های بلند، قصه‌های محلی و سنتی که ترسناک نباشند.
در پایان ذکر این نکته ضروری است که هیچ گاه بیش از حد به مطالعه کتاب اصرار نکنید. چون این امر نتیجه‌ی معکوس دارد و کودک را از کتاب گریزان می‌سازد.