آرتيشو

اسم من در زبان فرنگي ((آرتيشو)) مي باشد و در كتب قديم گياه شناسي بمن انگنار – انگيناز – و قناريه مي گفتند. بعضي ها هم بمن كنگر فرنگي و كنگر بستاني مي گويند. ميوه ي من صنوبري و شبيه ميوه ي درخت كاج است . با اين فرق كه رنگ من سبز بوده ، و تك برگ هايي كه روي آن است تيغي شبيه سوزن قرار دارد.
براي پختن من ميوه ي مرا در ديگ طوري قرار دهيد كه ساقه آن بطرف پايين و برگهاي آن به سمت بالا باشد بعد كمي آب ريخته و روي آتش ملايم بگذاريد تا پخته شود، بعد به آن كمي نمك زده ، ميل نماييد. مقدار زيادي از املاح و مواد مؤ ثر و مفيد من در آن آب حل مي شود. باين جهت بهتر است آب مرا هم ميل فرماييد.پخته من به آساني هضم مي شود، و بهر معده اي حتي اگر ضعيف باشد سازگار است ، ولي من براي كليه و مثانه خوب نيستم ، و آنها را تحريك مي كنم اگر كليه ي شما خوب كار نمي كند، و يا مبتلا به سنگ كليه و مثانه هستيد بايد از خوردن من پرهيز نماييد.
زادگاه اوليه من نواحي بحرالروم است ، ولي امروزه در اكثر كشورها بمنظور استفاده ي غذايي و دارويي كاشته مي شوم . در ايران نيز چند سالي است مرا كاشته اند، و گاهگاهي در سبزي فروشيهاي لوكس پيدا مي شوم . قسمت مورد استفاده غذايي من انتهاي برگ هاي روي ميوه و طبق آن است ، در زبان فارسي به اين نوع طبق نهنج گويند – اين نهنج گوشتدار بوده ، و قسمتي از گوشت آن در برگها پيش رفته است . براي خوردن آن بايد ابتدا برگها را تك تك كنده ، و با كمك دندان گوشت آنها را به دندان بكشيد، و بعد گوشت نهنج را ميل نماييد. اگر ميوه من تازه باشد، تمام نهنج گوشتدار و قابل خوردن است .ميوه من سرشار از ويتامين هاي ((آ)) و ((ب )) مي باشد و املاح معدني مثل گوگرد و منگنز و فسفر زياد دارد. من اشتها را باز مي كنم ، خون را پاك مي نمايم ، و چربي و اوره ي خون را پايين مي آورم ، و براي مبتلايان به مرض قند مفيد مي باشم .
براي معالجه اسهال ، معمولا مرا خام مي خورند و براي اين كار معمولا از ميوه هاي تازه و جوان بايد استفاده نمود. اگر به خوردن خام من راغب نيستيد، مي توانيد آب مرا گرفته و نوش نماييد. به مادران بچه شيرده توصيه كنيد كه از خوردن من صرفنظر نمايند. زيرا من شير را در پستان خشك مي كنم .براي مبتلايان به رماتيسم و نقرس و يرقان و سنگ كليه و مثانه مفيد مي باشم جوشانده ي ريشه من ، به تنهايي يا همراه با پوست بيد تب بر بوده ، تب و لرز را معالجه مي كند.جوشاندن برگ من ، يعني همان برگهايي كه روي نهنج صنوبري قرار گرفته و سر آن سوزن دارد، يكي از دوستان كبد است .
ميوه ي پخته ي مرا بلافاصله پس از پختن ميل نماييد، و آنها را براي روزها بعد نگاهداري نكنيد. زيرا ميكروبهايي در روي آن رشد مي نمايند كه باعث دل درد و مسموميت مي شوند.