آیا شما هم عصبانی می شوید ؟( قسمت اول)

عصبانیت و عوارض آن ( قسمت اول)
عصبانیت از احساسات طبیعی  انسان است که همه ی ما آن را تجربه کرده ایم . با این همه  افراد زیادی عصبانیت را حسی بد یا منفی تلقی می کنند که مانع از بیان احساسات به روشی طبیعی و مؤثر می گردد. مقاله حاضر به بررسی  این حس و شیوه به کارگیری آن ، به طریق مؤثر در زندگی می پردازد.عصبانیت چیست ؟
عصبانیت یک حس طبیعی است درست مانند شادی ، غم و اندوه . احساسات زمانی بروز می کنند که اتفاقی برای فرد رخ دهد . عصبانیت وقتی بروز می کند  که فرد احساس کند مثلاً با او به درستی رفتار نشده است . با بروز این حس ، بدن مقدار زیادی از ترکیبات شیمیایی را که موجب تغییر نحوه ی کارکرد بدن می گردند آزاد می نماید . این تغییرات عبارت اند از :تلمبه زدن سریعتر قلب
نفس نفس زدن
بالا رفتن دمای بدن
لرزیدن
این تغییرات ، بدن را آماده ی درگیری یا فرار از موقعیت به وجود آمده می کنند و  قدرت و هوشیاری را آنقدر بالا می برند که  می توان با گریختن یا ایستادن برای درگیری ، به جهت دفاع از حق و امنیت فردی از خود محافظت کرد . کاری که  مردم در گذشته انجام می دادند . در حال حاضر وقتی کاری درست انجام نگیرد هنوز همان تغییرات  فیزیکی وجود دارند اما در بیشتر اوقات این وضعیت طوری نیست که بتوان درگیری فیزیکی پیدا کرد یا گریخت . بنابراین تغییرات فوق همچنان وجود خواهند داشت و برای خلاص شدن از آنها راه آسانی وجود ندارد .
عصبانیت رابطه نزدیکی  با سایر احساسات از جمله ترس ، ناراحتی ، یأس و ناامیدی دارد اما گاهی ، تنها احساسی است که فرد برای نشان دادن  هیجانات خود انتخاب می کند .
گاهی اوقات  حتی نمی توان آن را از سایر احساسات تمیز داد . برای مثال یک یخ  شناور را تصور کنید . روی آب بخش کوچکی از یخ  وجود دارد که می توان آن را حس عصبانیت تلقی کرد . نصف بیشتر یخ  در زیر آب قرار دارد که حاکی از سایر احساسات مرتبط با عصبانیت مانند ترس ، نارحتی ، شرمندگی و غم می باشد .
زمانی که عصبانی شدید ، مکث کنید و از خود این سؤالات را بپرسید :  واقعاً چرا عصبانی هستم؟ آیا به خاطر ترسیدن از چیزی است ؟ آیا احساس می کنم برخورد نامناسبی با من صورت گرفته است ؟ آیا مسئله ای احساساتم را جریحه دار کرده است ؟ آیا احساس می کنم به من و خواسته هایم بی احترامی شده است ؟ آیا این عصبانیت ، من را به یاد تجربه ناراحت کننده ای می اندازد ؟ آیا از عصبانی شدن هراس دارم ؟چه کسی عصبانی می شود ؟
همه ، از پیر و جوان و زن و مرد در هر زمانی عصبانی می شوند . بسیاری تصور می کنند مردها بالاخص پسرهای جوان بیشتر از خانمها عصبانی می شوند . این تنها یک تصور است . چنین عقیده ای شاید از آنجا نشأت گرفته باشد که مردان و زنان عصبانیت خود را به شیوه های مختلف بروز می دهند .
به مردان و پسران  گفته می شود که باید محکم باشند و این خلاف مردانگی  است که ترس ، ناراحتی ، مخالفت  و سایر احساسات ناراحت کننده خود را بروز دهند . اگر آنها احساسی غیر از عصبانیت را نشان دهند ، دیگران چه می گویند .
به زنان و دختران معمولاً می  آموزند که عصبانی شدن ، رفتاری خانمانه نیست . اگر آنها عصبانیت  خود را بروز دهند دیگران چه می گویند ؟  این بدان معناست که زنان بیشتر عصبانیت خود را پنهان می کنند یا آن را نادیده می گیرند .
یک فیلم سینمایی ، مجله یا کمدی عامه پسند را تصور کنید  . شخصیت های مرد و زن  چه احساساتی را نشان می دهند ؟  شخصیت آنها شبیه کیست ؟  فکر می کنید این شخصیت ها به مردان و زنان در خصوص احساساتشان چه پیغامی می دهند ؟جنبه مثبت عصبانیت
علیرغم نحوه بروز عصبانیت آن چنان که  دیده می شود ،  این احساس در زندگی ما می تواند مفید باشد و در دستیابی به موارد ذیل به ما یاری رساند : – برای نیل به اهداف ، کنترل موقعیت های اضطراری و حل مشکلات
– کمک به بروز استرس ها و فشارهای عصبی به شیوه ای صحیح
– صحبت با دیگران در خصوص احساسات خود
– برانگیختن تغییرات در جهت عدالت اجتماعی
 در گذشته که زنده ماندن کار پر مشقتی بود عصبانیت برای ادامه بقا سهم مهمی ایفا می کرد . وقتی مردم بدوی امنیت خود را از سوی حیوانات وحشی یا دشمنان در خطر می دیدند  مقادیر زیادی ترکیبات شیمیایی از طریق حس عصبانیت وارد مغز می شد . این ترکیبات شیمیایی قدرت بسیار زیادی برای فرار کردن ، ایستادن و درگیر شدن با مهاجمان ، تمرکز داشتن در طی درگیری و کاهش حس درد تأمین می کرد.
چنین واکنش هایی ، بخشی از نحوه عکس العمل بدن  برای دفاع از خود و کمک به واکنش در مقابل موقعیت های خطر ساز یا تهدید کننده هستند .
در زندگی امروزی ، عصبانی شدن در موارد زیر مفید است :-وقتی که با شما رفتار نامناسبی صورت گرفته  یا به احساستتان صدمه خورده است .
– کمک به حفظ احساسات مثبت
– کمک به اعتماد به نفس و دفاع از حقوق فردی
– نشان دادن عدم تأیید نقض قوانین یا معیارهای اجتماعی .
ایجاد تغییراتی در شیوه حیات جامعه . وقتی گروهی از مردم به خاطر مسائل یکسان عصبانی می شوند ، اغلب به یکدیگر می پیوندند تا آن موقعیت را تغییر دهند مانند تظاهرات علیه رژیم  یا اعتراض علیه جنگ .
نکته : عصبانیت می تواند مفید باشد اما تنها با این شرط که به روش مؤثری آن را بروز دهید و به خود یا دیگران و یا به اموال آسیب نرسانید .جنبه ی منفی عصبانیت
برخی مردم معتقدند عصبانیت همیشه منجر به طغیان می شود و در نتیجه ی انواع مختلف خشونت ، یا حتی آزار و اذیت  کودکان به وجود می آید . افراد دیگر معتقدند از آنجا که بروز عصبانیت نامعقول است باید آن را پنهان کرد .  بروز عصبانیت به این شیوه می تواند برای خود فرد ، سایر افراد  یا برای مسائل مهم در زندگی وی ، منفی ، مخرب و زیان آور باشد .
اگر به کرات عصبانی می شوید ، بدانید که:-در حفظ دوستان ، شرکاء ، خانواده یا کار خود دچار مشکل می شوید .
– خود و سایرین را به شدت ناراحت می کنید .
– خودتان و دیگران را ( اغلب آنهایی را که دوستشان دارید ) می رنجانید.
– در نهایت تنها و غمگین می شوید .
– و یا عصبانیت شما به خشونت منجر می شود که غیر قانونی است و احتمالاً دستگیری یا سایر جرائم  را به دنبال  خواهد داشت
– عصبانیت می تواند زندگی شما را زیر سلطه  خود درآورد .
اگر فرد افسرده باشد یا کمتر زندگی خود را کنترل کند ، گاهی اوقات از عصبانیت برای تدبیر یا ترساندن دیگران استفاده می کند ؛ زیرا این حالت حس توانایی و قدرت و کنترل برافراد پیرامون را ایجاد می کند و حفظ  رابطه را با مشکل روبرو می سازد و می تواند  منجر به احساس  گناه یا شرم شود . چنین احساساتی ، اعتماد  به نفس را کم و عصبانیت و تنهایی را زیاد می کند. بنابراین ، ناراحت کردن دیگران با استفاده از عصبانیت  به هر نحوی هیچ وقت مطلوب نیست .
از سوی دیگر ، وقتی مردم عصبانیت خود را پنهان می کنند این حس در جای دیگری  بروز می کند و خود فرد را در کنترل می گیرد .
وقتی عصبانیت خود را پنهان می کنید  ممکن است به نتایج زیر برسید :- این شیوه  تنها درکوتاه مدت کارایی دارد .
– دچار افسردگی ، کمی اعتماد به نفس یا اضطراب می گردید .
– احساس بسیار بد و ناخوشایندی  پیدا می کنید و از خود متنفر می شود .
– به خود آسیبی می رسانید ، یا خود را مجازات می کنید .
– اغلب در برابر مسائلی که معمولاً باعث نگرانی شما نمی شوند به شدت واکنش نشان می دهید .
– افرادی را هدف قرار می دهید که با علت اصلی عصبانیت شما هیچ رابطه ای ندارند .
این شیوه ها مانع از مقابله سالم و مؤثر با عصبانیت می شوند و این بدان معناست که عصبانیت مانند بحران عاطفی عظیم و پنهان ، برای آسیب رساندن به خود فرد یا دیگران در انتظار فرصت است .