پرسش ـ چند توصيه براي تقويت اراده بيان كنيد.
پاسخ ـ قبل از بيان راههاي تقويت اراده بهتر است فرد با اراده را توصيف كنيم. فرد با اراده كسي است كه وقتي در مورد كاري به خوبي تأمّل كرد، تصميم به انجام آن ميگيرد و با فعّاليّت و ثبات قدم آن را به اجرا درميآورد. بنابراين بر تصميمي غلط پافشاري نميكند. در مقابل، فردي كه داراي اراده ضعيف است، با كمترين مشكل از انجام كار دلسرد شده و كوشش خود رامتوقف ميكند. فردي كه اراده قوي دارد آنچه را كه با تأمّل خواسته است با كوشش و ثبات قدم درپي تحقق آن برميآيد. براي تقويت اراده طي مراحل ذيل لازم است:
1 . ارزيابي: در اين مرحله بايد به مدت چهار روز، و هر روز پنج دقيقه اعمال و رفتار خود را به بوتهامتحان و سنجش درآوريد و بررسي كنيد كه اعمال شما چقدر به دنبال اراده است و آيا پس از اراده، پيگيري و ثبات داريد يا احساسات و محركهاي بيروني شما را متوقف ميكند؟ در ضمن تعيين كنيد كه چند درصد از اعمال شما به صورت عادت و خالي از اراده است. در اين مرحله پي خواهيد برد كهاراده شمالااقل در بعضي از موارد نارساست و ملاحظه خواهيد كرد كه اگر بعضي از اعمال شما با اراده قوي انجام شود، بازده خيلي بيشتري خواهيدداشت و لذا به اهميت تقويت اراده پي خواهيد برد.
2 . در مرحله دوم بايد از تلقين استفاده كنيد. اولا تلقين هاي منفي را به تدريج از خود دور كنيد. مثلا اين جمله را كه «من هميشه كارها را ناتمام رها ميكنم» يا «هر چيز كوچكي، اراده مرا متزلزل ميكند» از خاطره خود حذف كنيد. در عوض بايد به خود تلقين كنيد كه «كسب اراده قوي براي من آسان است و سعي خود را در اين جهت مصروف خواهم كرد.»
3 . هر روز تعدادي كار ارادي براي خود ترتيب دهيد. اين كارها بايد مستلزم جد و جهد واقعي باشد. هم چنين اين كارها نبايد خارج از توانايي فعلي شما باشد. مثلاً هر روز صبح برنامهاي را براي تمام روز تنظيم كنيد كه بدون اغراق و زيادهروي باشد و سپس به هر قيمتي آن را دنبال كنيد. هيچ چيز نبايد مانع كار شما شود.
4 . تعداد كارهاي ارادي و ميزان مشكل بودن آنها را بهتدريج افزايش دهيد.
5 . محاسبه: هر شب اعمال ارادي موفق و موارد ضعف را يادداشت كنيد. در موفقيتها شكرگزار باشيد و در صدد رفع ضعفها برآييد.
6 . آخرين نكته كه در واقع هم به منزله شرطي براي همه مراحل بالا و هم عاملي براي تقويت اراده است، توجه به اين نكته ميباشد كه اولا همه قدرت و نيروهاي ما از خداست و لذا در برابر موانع از خداوند استعانت جوييم و ثانيا اراده ما بايد در جهت اراده خداوند باشد؛ يعني آنچه خداوند اراده ميكند ما هم اراده كنيم. افرادي كه اراده آنها در جهت معصيت است، ثبات قدم ندارند و به راحتي در برابر مشكلات متوقف ميشوند، ولي اگر انسان به دنبال رضاي خداوند باشد و خواست او در جهت انجام وظيفه باشد، مسلما اراده او آهنين و خلل ناپذير خواهد شد. از اين رو همه ديديم كه امام خميني(ره) با ارادهاي محكم در برابر همه مشكلات ايستاد و انقلاب را به پيروزي رساند و اين اراده محكم دليلي نداشت مگر اينكه ايشان رضاي خدا و وظيفه الهي را اراده كرده بود. حاصل آنكه تقويت اراده امري تدريجي است نه دفعي، و تلاش مستمر و پيگيري ميطلبد. از جمله اموري كه براي تقويت اراده مناسب است موارد زير ميباشد:
1 . روزه داري.
2 . ورزش، به ويژه كوهنوردي.
3 . مداومت بر مخالفت با تمايلات پوچ نفساني.
4 . دوري از اموري كه موجب سستي و ضعف اراده ميشود مانند خواب زياد، بيكاري، تنبلي و … .
5 . اشتغال به فعاليتهاي سخت و دشوار.
