خواب ؛ سفر به سرزمین رویاها

خواب در زندگی هر شخص از اهمیت زیادی برخوردار است؛ در صورتی که کمتر کسی به آن توجه می‌کند و آن را جدی می‌گیرد البته شاید نتوانید اهمیت این موضوع را متوجه شوید تا زمانی که یک شب نتوانید بخوبی بخوابید و استراحت کنید.
 
بهتر است خواب را از لحاظ کمی و کیفی بررسی کنیم؛ این که چقدر باید بخوابیم (چند ساعت در شبانه‌روز)‌ و هنگامی که می‌خوابیم، آیا می‌توانیم بخوبی استراحت کرده و انرژی لازم را کسب کنیم یا فقط چشمانمان بسته بوده و حتی هنگام بیدار شدن از خواب هنوز احساس خستگی می‌کنیم؟
شاید برای بسیاری از شما، دانستن مطالبی درباره خواب که تاکنون آنها را نشنیده‌اید، جالب باشد. در واقع خواب، فعالیتی است که همه ما به طور طبیعی در جریان زندگی (در قسمتی از شبانه‌روز)‌ با آن مواجه می‌شویم.
تاکنون درباره این که چرا ما باید مدت زمانی از وقت خود را به خواب اختصاص دهیم و اصولا چرا به خواب نیاز داریم، تحقیقات و مطالعات زیادی صورت گرفته است. شاید شما از آگاهی یافتن از اطلاعاتی درباره خواب، شگفت‌زده شوید؛ زیرا این دانسته‌ها می‌تواند برایتان به منزله کلید و راهنمایی باشد که می‌تواند شما را در هرچه بهتر خوابیدن یاری برساند.
آیا می‌دانید که چرا باید بخوابید و خوابیدن چه تاثیری بر بدن شما دارد؟ آیا می‌توانید تشخیص دهید که به طور روزانه چه میزان خواب برای بدنتان ضروری است و خوابیدن کافی تا چه اندازه می‌تواند در سلامت شما موثر باشد؟ آیا می‌دانید بر اثر بی‌خوابی دچار چه ناراحتی‌ها و آشفتگی‌هایی می‌شوید؟ شاید هم خودتان بارها به این ناراحتی‌ها و اختلالات ناشی از بی‌خوابی مبتلا شده باشید؛ ولی حتی علت آن را هم نمی‌دانستید؛ اما حتما به دنبال راه‌حلی برای پایان بخشیدن به این اختلالات بوده‌اید.حالا هم دیر نشده، شما می‌توانید برای پایان بخشیدن به این بی‌نظمی‌ها و اختلالات در خواب، به دنبال راه‌حل باشید.
اگر نتوانیم خوب بخوابیم و استراحت کافی داشته باشیم، مقاومت بدن ما در برابر انواع سموم، میکروب‌ها و هرگونه مشکلات دیگر کاهش می‌یابد؛ زیرا بر اثر بی‌خوابی، سیستم ایمنی بدن ضعیف می‌شود و در واقع برای ابتلا به انواع بیماری مستعدتر خواهد بود.خواب، حالت خاصی از ذهن و جسم است که در آن، بدن به طور عمیق در شرایط استراحت قرار می‌گیرد. سوخت‌و ساز به حداقل می‌رسد و دریچه ذهن روی آنچه در دنیای بیرون می‌گذرد، بسته خواهد شد؛ اما اینها بدان معنا نیست که در این هنگام، ذهن کاملا هوشیاری خود را از دست می‌دهد؛ بلکه تنها هوشیاری خود را از سرزمینی به سرزمین دیگر منتقل می‌کند.
در واقع، فعالیت مغز هنگام قرار گرفتن در شرایط رویا بیشتر است. خواب یکی از اسرارآمیزترین پیچیدگی‌های درون وجود آدمی است. با شنیدن نام «خواب» اغلب در ذهن خود موقعیت آرام و بی‌تحرکی را در نظر می‌گیریم که بدن آرام در رختخوابی راحت، با بالش‌هایی پف کرده و نرم و در رضایت، شرایطی لذتبخش و دور از هیاهوی دنیای بیرون آرمیده است.
اما با شنیدن نام «بی‌خوابی» نیز بلافاصله شرایطی مبهم، آزاردهنده و نگران‌کننده در نظرمان به تصویر کشیده می‌شود. همین امر مشخص می‌کند که بدن در شرایط بی‌خوابی، در موقعیت ناآرام و اذیت‌کننده‌ای قرار می‌گیرد که باید با آن مبارزه کند؛ اما بی‌خوابی پدیده‌ای بسیار متداول است و تقریبا همه مردم، گاه آن را تجربه کرده‌اند.
میلیون‌ها انسان، بی‌خوابی‌های آزاردهنده شبانه را تحمل می‌کنند، زیرا رسیدگی به صورت‌حساب‌های مالی، مشاجرات و سوءتفاهمات طی روز، مشکلات و … خواب را از چشمان آنها ربوده است و گاه تنها به این نتیجه می‌رسند که به جای خوابیدن، می‌توانند به تماشای برنامه‌های تلویزیون بنشینند، اما این واقعا چاره کار نیست. چرا باید بخوابیم
خواب فرآیندی است که کمک می‌کند تا بدن بتواند از هر لحاظ تجدید قوا کند و دوباره خود را برای فعالیت‌های بعدی آماده سازد و بر تواناییهایی مانند حافظه و میزان یادگیری، سرحالی و شادابی، سیستم عصبی و ایمنی و سوخت و ساز بدن تاثیرگذار است.
همه ما تجربه‌ کرده‌ایم هنگامی که خواب‌آلود هستیم یا اگر به خوبی استراحت نکرده باشیم، شرایط مناسبی برای یادگیری و به خاطر آوردن آنچه قبلا در خاطر سپرده‌ایم، نداریم یا در مواقعی که از زمان خوابمان گذشته از لحاظ عصبی احساس ضعف و عصبانیت و خشم می‌کنیم، همچنین سیستم ایمنی بدن ضعیف‌تر از هنگامی است که کمبود خواب نداشته و از خواب خوب و استراحت کافی برخوردار بوده است. اما در هر صورت شما نمی‌توانید به زور بخوابید یا به خود فرمان بدهید که به خواب بروید. در واقع خواب فرآیندی طبیعی است و سعی و تلاش کردن برای برخورداری از آن بیهوده است، زیرا اغلب تلاش کردن برای خوابیدن بر شدت بی‌خوابی می‌افزاید؛ بنابراین بهترین توصیه برای این که بتوانید بهتر بخوابید، تلاش نکردن و اهمیت ندادن به آن است. باید حساسیت را کنار بگذارید و به عبارت دیگر مراقب خواب خود نباشید. به ساعت نگاه نکنید و از این که نمی‌توانید بخوابید نگران نباشید. به جای همه اینها، راحت استراحت کنید و با چشمان بسته در رختخواب دراز بکشید.
اما راه‌حل اصلی مشکل بی‌خوابی، برخورداری از آرامش روحی و پرهیز از اضطراب، نگرانی و استرس است؛ این که نسبت به بی‌خوابی خود بی‌تفاوت باشید. اگر بی‌خوابی بیش از چند هفته طول نکشد، خطری نخواهد داشت و ضرر آن کمتر از اضطرابی است که بر اثر ترس شخص از نخوابیدن و عواقب آن به وجود می‌آید، اما بی‌خوابی و نداشتن خواب خوب، بر سلامت قلب تاثیر می‌گذارد و خطر سکته‌های ناگهانی قلب را نیز به دنبال خواهد داشت.غلبه بر بی‌خوابی
ممکن است شما مشکل بی‌خوابی نداشته باشید؛ اما اطرافیان شما از چنین امتیازی برخوردار نباشند. اما اگر برای شما هم چنین تجربه مشابهی پیش بیاید و مجبور شوید شرایط بی‌خوابی را تحمل کنید، متوجه می‌شوید که بی‌خوابی تا چه حد می‌تواند مشکل‌آفرین و دردسرساز باشد و سلامت شما را به مخاطره بیفکند؛ بنابراین می‌توانید برای غلبه بر بی‌خوابی و داشتن خوابی خوب به این موارد توجه کنید:
– سعی کنید بین ساعت ۶ تا ۸ بعدازظهر شام سبکی بخورید، زیرا صرف شام سنگین یا دیر غذا خوردن، زمان گوارش را طولانی‌تر می‌کند. عمل گوارش و هضم، مستلزم افزایش فعالیت سوخت‌وساز بدن است و عدم برخوردار بودن از خواب خوب و راحت مناسب نیست.
– پس از صرف شام ۵ تا ۱۵ دقیقه استراحت کنید تا با آرامش بیشتری به خواب بروید. بدین ترتیب عمل هضم نیز بهتر انجام خواهد شد.
– هنگام شب از پرداختن به فعالیت‌های پرجنب‌وجوش و هیجان‌آفرین خودداری کنید، زیرا اگر خواب خوبی داشته باشید، صبح روز بعد نیز با نشاط و نیروی بیشتری به کارهای خود می‌پردازید.
– هنگام شب از تماشای بیش از حد تلویزیون خودداری کنید، زیرا تماشای بعضی برنامه‌ها سیستم عصبی و فعالیت‌های ذهنی شما را تحریک می‌کند.
– تقریبا نیم ساعت قبل از خواب، خود را برای خوابیدن آماده کنید. اگر می‌خواهید پیش از خواب مطالعه کنید، این کار را در مکان دیگری غیر از اتاق خواب انجام دهید، زیرا اتاق خواب مکانی مختص به خوابیدن است و نباید فعالیت‌هایی مانند مطالعه کتاب و تماشای تلویزیون را در آنجا انجام دهید.
یکتا فراهانی