کلیپ
پادکست
متن
بسمالله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد ماهروزاده
عنوان: غذای کمکی کنار شیر مادر
پس از گذر از دوران نوزادی و ورود به مرحله شیرخوارگی، با شروع تغذیه تکمیلی و سایر مراقبتها، سلامت شیرخوار بیش از پیش اهمیت مییابد.
الف) آغاز و مدیریت تغذیه تکمیلی:
- زمان شروع: معمولاً غذای کمکی از ماههای چهارم تا ششم آغاز میشود.
- روش شروع: توصیه میشود تغذیه تکمیلی با یک ماده غذایی ساده آغاز شده و طی روزهای آتی مقدار آن به تدریج افزایش یابد. این روش امکان شناسایی واکنشهای احتمالی شیرخوار به مواد غذایی خاص را فراهم میکند.
مواد غذایی پیشنهادی برای شروع:
- لعاب برنج: از سادهترین مواد غذایی برای شروع است که معمولاً با یک قاشق شروع میشود و سپس افزایش مییابد.
- حریره بادام: یکی دیگر از گزینههای بسیار رایج و مفید است. بسیار مهم است که پوست بادام پیش از پودر کردن و تهیه حریره، گرفته شود.
افزودن سبزیجات و حبوبات به سوپ:
- هنگام استفاده از سوپ، بهتر است ترکیبی از برنج، کمی آبگوشت و سبزیجات به کار رود.
- سبزیجات باید دانه به دانه و در ماههای بعدی به سوپ اضافه شوند (مثلاً ابتدا اسفناج و سپس جعفری.
- بهتر است از حبوبات جوانه زده (مانند عدس یا ماش جوانه زده در حد ۱-۲ میلیمتر) در سوپ شیرخواران استفاده شود.
مصرف میوهها:
- میوهها را معمولاً باید به صورت پوره میوه به رژیم غذایی اضافه کرد.
موارد احتیاطی و حساسیتها:
- توصیه میشود میوههایی که احتمالاً حساسیتزا هستند (مانند کیوی)، تا سنین بالاتر (مثلاً یک سالگی) در رژیم غذایی شیرخوار استفاده نشود.
- در صورتی که شیرخوار به هر یک از مواد غذایی جدید واکنش نشان داد (مانند مشکلات پوستی یا اسهال)، باید آن ماده غذایی به طور موقت از رژیم حذف شود. پس از افزایش سن شیرخوار، میتوان مجدداً آن را به رژیم غذایی اضافه کرد.
ب) ماساژ و خواب در دوران شیرخوارگی:
ماساژ:
- ماساژهای مخصوص دوران شیرخوارگی، علاوه بر ایجاد آرامش، به تقویت بنیه عضلانی شیرخوار نیز کمک شایانی میکند.
- ماساژ میتواند به شیرخوار کمک کند تا پیش از راهافتادن، آمادگی جسمانی لازم را کسب کند.
- حتی در کمک به خواب رفتن شیرخوار نیز مؤثر است.
اهمیت خواب:
- حفظ سلامت خواب در دوران شیرخوارگی و کودکی بسیار ضروری است.
- لازم است شرایطی فراهم شود که شیرخوار در ساعات ابتدایی شب به خواب رود.
- خواب سر شب نقش مهمی در حفظ سلامت شیرخوار و کودک ایفا میکند و نباید والدین به دلیل راحتی خود، در به خواب رفتن زودهنگام کودک اصرار نداشته باشند.
ج) مکملها در دوران شیرخوارگی:
توصیه پزشکان:
- در طب اطفال، مصرف مکملهای خاصی برای شیرخواران توصیه میشود.
دلایل ضرورت مکملها:
- عدم مصرف کافی این مکملها میتواند منجر به اختلال در سلامتی شیرخوار شود.
- با توجه به محدودیت در مصرف بسیاری از مواد غذایی در دوران شیرخوارگی (به ویژه در دوران قبل از شروع غذای کمکی که شیرخوار تنها از شیر تغذیه میکند)، ممکن است کمبود مواد معدنی و ویتامینها ایجاد شود.
- حتی اگر شیرخوار به میزان کافی آهن مصرف کند و مواجهه خوبی با نور آفتاب داشته باشد، باز هم به دلیل محدودیتهای رژیم غذایی در این سن، معمولاً این مکملها توصیه میشوند.