فرقه های سری

گيتا

گيتا

مقدمه از آن‏جا كه اين مقاله متناسب با فضاى فكرى آيين هندو نوشته شده است، براى فهم بهتر مطالب، نخست‏به طور گذرا به معرفى گيتا، عوامل معقوليت، ويژگى و سبك نگارش گيتا و اهداف آن و همچنين توضيح مفاهيمى چون درمه مى‏پردازيم . آيين هندو مشتمل بر آيين‏هاى محلى و سنت‏هايى اعتقادى و عبادى است، […]

گيتا ادامۀ مطلب »

سنت در مسيحيت

سنت در مسيحيت

اشاره  موضوع اين مقاله، بررسي جايگاه سنت در مسيحيت است. نويسنده ابتدا نگرش بنيان‌گذار مسيحيت به سنت يهودي را بررسي مي‌کند و سپس اين سؤال را مطرح مي‌کند که آيا عيسي (عليه السّلام) نيز همچون بنيان‌گذاران اديان ديگر به دنبال تأسيس يک سنت جديد بوده است يا اساساً يک ديدگاه فلسفي و نوعي حس عاطفي

سنت در مسيحيت ادامۀ مطلب »

كتاب اَحيقار

كتاب اَحيقار

نوشته حاضر كه براى نخستين بار به زبان فارسى عرضه مى شود، داستان اَحيقار حكيم و اندرزهاى اوست. در اين داستان، اَحيقار وزير اعظم سَنحاريب (سَناخريب) پادشاه آشور معرفى مى شود. سَنحاريب در سال 705 قبل از ميلاد به پادشاهى رسيده و نام وى در كتاب عهد عتيق (كتاب دوم پادشاهان 18:13 و…) و نوشته

كتاب اَحيقار ادامۀ مطلب »

زمينه هاى بحث فلسفى در مسيحيّت

زمينه هاى بحث فلسفى در مسيحيّت

چكيده: روابط پيچيده مسيحيت و فلسفه را از سه زاويه مى توان بررسى كرد: از طريق بررسى مسائلى كه در مقابل فلسفه دين مسيحيت قرار دارد; از طريق بررسى تأثير خداشناسى مسيحيت بر فلسفه غرب و تدابير و راه حلهايى كه براى حل مسائلى فراهم مى كند كه در آن سنت مطرح است; و از

زمينه هاى بحث فلسفى در مسيحيّت ادامۀ مطلب »

زبان مقدس

زبان مقدس

اديان به مقدسات مى انديشند. مقدسات اديان بى شمارند و يكى از آنها زبان است. اديان يك يا چند زبان را، در يك يا چند زمان، به يك يا چند درجه، مقدس معرفى مى كنند. اين مقاله نكاتى را در باب زبان مقدس اديان يادآورى مى كند.اديان صحنه مقدسات هستند. مقدسات اديان مى توانند شيىء،

زبان مقدس ادامۀ مطلب »

رهبانيت

رهبانيت

جنبش ديني نهادينه شده اي است که اعضاي آن سعي دارند اعمالي را انجام دهند که فراتر از چيزي است که از مردم عادي و نيز رهبران ديني شان انتظار مي رود. افراد راهب، چون غالباً مجرد و همگي زاهدند، خود را از اجتماع جدا مي کنند، بدين سبب يا به صورت ديرنشيني و در

رهبانيت ادامۀ مطلب »

نظر كلى به باورهاى اسماعيليان

نظر كلى به باورهاى اسماعيليان

اسماعيليه معتقدند: ذات بارى تعالى برتر از وهم و عقل و فكر است، خداوند بالاتر از حد صفات است‏با هيچ صفتى و يقين و حدى چه به سلب و چه به ايجاب از وى سخن نتوان گفت آفريدگار نه چيز است و نه ناچيز نه محدود و نه نا محدود و نه موصوف و نه

نظر كلى به باورهاى اسماعيليان ادامۀ مطلب »

رهبانيت افراطي

رهبانيت افراطي

منزلت «هيرونوموس» در انديشه قرون وسطي فرهنگ و تمدن غربي در هر دوره اي از ادوار تاريخ، ابتدا در باورها و انديشه هاي افرادي تبيين شده است. اگر تاحدودي ميتوانيم فرهنگ و تمدن آتني را، با شناخت انديشه هاي سقراط، افلاطون و ارسطو بشناسيم، فرهنگ و تمدن دوران تجديد حيات غرب را در انديشه هاي

رهبانيت افراطي ادامۀ مطلب »

نظام طبقات اجتماعى در آيين هندو

نظام طبقات اجتماعى در آيين هندو

اشاره   گاه امور دينى و اجتماعى آنقدر به هم پيچيده مى شوند كه تمايز آنها از همديگر مشكل بلكه ناممكن مى گردد. نظام كاست در آئين هندو و فرهنگ هند كه در سنت بومى با واژه هايى همچون ورنه و جاتى از آن تعبير مى شود، همين گونه است. نظام طبقاتى كاست كه به

نظام طبقات اجتماعى در آيين هندو ادامۀ مطلب »

روح القدس

روح القدس

روح القدس (Holy Spirit) در الاهياتِ مسيحى شخص سوم تثليث مقدس است که متمايز از پدر و پسر و در عين حال هم ذات و هم شأن با آنها و همچون آنها ابدى است و به تمام معنا خدا است. اعتقاد بر اين است که نحوه انتقال روح القدس در الوهيت از طريق «دَمِش» (spiration)

روح القدس ادامۀ مطلب »

مكتب اوشو ، عرفان يا ضد عرفان

مكتب اوشو ، عرفان يا ضد عرفان

از شما مي خواهم ابتدا اين چند بند را بخوانيد تا باقي ماجراي اشو را هم برايتان بگويم: “اوشو تعليماتش را تنها در قالب کلمات ادا نميکرد، بلکه زندگي او سرمشقي از تعاليم و اعتقاداتش بود. او زندگي را به حد تمام و کمال تجربه کرد؛ زندگي وي آکنده از عشق، شجاعت، وقار و شوخ

مكتب اوشو ، عرفان يا ضد عرفان ادامۀ مطلب »

حکم اهانت به مسيح در سنّت مسيحيت

حکم اهانت به مسيح در سنّت مسيحيت

هدف از اين پژوهش استنباط حکم شرعي «اهانت» به بزرگ‌ترين شخصيت دين مسيحيت، حضرت عيسي مسيح ـ علي نبينا و آله و عليه‌السلام ـ از درون «سنّت مسيحيت» است. در اين زمينه، نخست ارزش و اهميت «سنّت» در بين مذاهب مسيحي و ديدگاه کاتوليک‌ها درباره استمرار و تداوم سنّت بررسي مي‌گردد و به دنبال آن،

حکم اهانت به مسيح در سنّت مسيحيت ادامۀ مطلب »

مکتب يوگا

مکتب يوگا

  از همين ابتداي مقاله نکته اي قابل تذکر است که يوگايي که مد نظر ماست مکتب يوگا يا همان عرفان آن است و چندان بحثي درباره ورزش يوگا نداريم. مکتب يوگا چيست؟   امروزه چندين هزار مجوز از سازمان تربيت بدني براي کلاس هاي يوگا را شاهد هستيم، يوگا گرچه در ابتدا يک ورزش

مکتب يوگا ادامۀ مطلب »

حقيقت و حضور

حقيقت و حضور

تجلي نجات‌بخش «امر مطلق»، يا «حقيقت» است يا «حضور»، بي‌آنکه هيچ‌گاه منحصراً اين يا آن باشد. زيرا حقيقت ملازم حضور است، و حضور ملازم حقيقت. سرشت دوگانه همه تجليات خدا بر انسان (theophany) ناشي از همين امر است؛ مثلاً، مسيح در اصل تجلّي حضور الهي است، و در عين حال به همين جهت حقيقت است

حقيقت و حضور ادامۀ مطلب »

مقايسه « انسان شناسي» اسلامي با مکتب يوگا- سانکهيه(2)

مقايسه « انسان شناسي» اسلامي با مکتب يوگا- سانکهيه(2)

انسان پس از دنيا   در بازکاوي انديشه حيات پس از مرگ انسان، در آثار آيين هندو مشاهده مي کنيم که در « وداها» تمايز بين جسم و روح امري قطعي است؛ به اين معنا که در انسان يک حقيقت ماندگار وجود دارد که با فساد بدن فاسد نمي شود. مثلاً در برخي از آيات

مقايسه « انسان شناسي» اسلامي با مکتب يوگا- سانکهيه(2) ادامۀ مطلب »

نظريه امامت قاسم رَسّى

نظريه امامت قاسم رَسّى

اشاره[1]   قاسم بن ابراهيم، معروف به قاسم رَسّى، از نوادگان امام حسن مجتبى(عليه السّلام) و بزرگ ترين متكلم و نظريه پرداز كلام و فقه زيديه است. وى در سال 169ق در مدينه متولد شد و در سال 246ق در همان جا از دنيا رفت. قاسم رسّى در آثار گوناگون خود به تبيين امامت زيديه

نظريه امامت قاسم رَسّى ادامۀ مطلب »

جهان به منزله پيکر خدا

جهان به منزله پيکر خدا

(و کلمه جسم گرديد و ميان ما ساکن شد).[2] (انجيل يوحنّا, باب اوّل, آيه 14). اين بى همتايى غير قابل قبول را مسيحيّت در قلب يکى از آموزه هاى کانونى خودش اطلاق بخشيده است, آموزه اى که مدّعى است خداوند در يک موضع و جايگاه و تنها در يک جا, يعنى در شخص عيسى ناصرى,

جهان به منزله پيکر خدا ادامۀ مطلب »

مقايسه « انسان شناسي» اسلامي با مکتب يوگا- سانکهيه(1)

مقايسه « انسان شناسي» اسلامي با مکتب يوگا- سانکهيه(1)

چکيده   بسياري با يوگا به عنوان نوع خاصي از حرکات تمرکز بخش آشنايي دارند. اما غافلند از اينکه يوگا يکي از نظام هاي مهم فلسفي هند است که در طول زمان با زوج ديگري به نام « سانکهيه» ترکيب شده و نظام خاصي را به وجود آورده است. از اين رو، هيچ يک از

مقايسه « انسان شناسي» اسلامي با مکتب يوگا- سانکهيه(1) ادامۀ مطلب »

جنگ و اخلاق جنگ در دين مسيحيت

جنگ و اخلاق جنگ در دين مسيحيت

نظريه بنيادين مسيحيت مدرن اين است که جنگ بندرت توجيه شده است و بايد از آن اجتناب کرد، مگر اين که شرايط جنگ عادلانه فراهم شده باشد. يک فرد مسيحي ممکن است اعتقاد داشته باشد که شواهد و استدلال‌هاي مورد نياز براي حمايت از جنگ متعالي‌تر از شواهدي است که رهبران ملي براي جنگ بدان

جنگ و اخلاق جنگ در دين مسيحيت ادامۀ مطلب »

معرفي کتاب بهاگوادگيتا

معرفي کتاب بهاگوادگيتا

مقدمه   کتاب گيتا به زبان سانسکريت در سنه حدود 500 ق.م تدوين گرديد. اولين ترجمه آن به زبان انگليسي به سال 1785 توسط چارلز ويلکينز Charles Wilins. اساس گيتا عبارت است از ديدن خداوند در همه چيز و همه چيز در خداوند، گيتا اولين توسعه و وسعت بينش روحاني و دروني بشر است. اين

معرفي کتاب بهاگوادگيتا ادامۀ مطلب »

مكاتبات

مكاتبات

اشاره هيچ كس نمى تواند نقش و تأثير تصوف را در گسترش اسلام و بسط معنويت ناديده بگيرد. با اين همه ، همواره اين رويكرد و اين نحوه سلوك بحث ها و چالش هاى بسيارى را برانگيخته است. آن نقش آفرينى و اين بحث انگيزى ما را بر آن مى دارد كه اين قلمرو را

مكاتبات ادامۀ مطلب »

جزم انديشى کافى است!

جزم انديشى کافى است!

کمتر از يک ماه از درگذشت ژان پل دوم، و کمتر از ده روز از انتخاب يوزف راتسينگر به مقام پاپى نگذشته است. همين زمان کوتاه، ناظران و تحليلگران دينى و بين المللى را در انديشه فرو برده است که شأن و جايگاه دستگاه واتيکان در زمان رهبرى او چه سرنوشتى خواهد يافت. راتسينگر که

جزم انديشى کافى است! ادامۀ مطلب »

مفهوم خدا در هندوئيسم (The concept of God Hinduism)

مفهوم خدا در هندوئيسم (The concept of God Hinduism)

دين هندوئيسم مجموعه اي است ، وسيع و نامتجانس از نوشته هاي آسماني و آراء گوناگون نظري ، مکاتب فلسفي ، افسانه هاي مقدس و اساطيري که نظم و ترتيب خلل ناپذير آن عليرغم پيچيدگي و تعدد و تنوع مطالب ، شگفت آور و در خور ستايش است . هندوان به تعريفات کلي و قضاياي

مفهوم خدا در هندوئيسم (The concept of God Hinduism) ادامۀ مطلب »

مسلك عرفانى اوشو در گرايش هاى معنوى سرزمين هند

مسلك عرفانى اوشو در گرايش هاى معنوى سرزمين هند

اوشو کيست؟   اوشو، عارف و فيلسوف معاصر هندى است. وى در 11 دسامبر 1931 در روستاى كوچك و دورافتاده كوچ وادا در ايالت مادهيا پرادش بدنيا آمد. و از همان آغاز كودكى بيشتر تحت تاثير پدربزرگ و مادربزرگ مادرى خود بود. وى علاقه وافرى نسبت به آنان داشت. در سن هفت سالگى پدربزرگ مادرى

مسلك عرفانى اوشو در گرايش هاى معنوى سرزمين هند ادامۀ مطلب »

عدل از ديدگاه مسيحيت

عدل از ديدگاه مسيحيت

زندگى در جهانى که در آن دادگرى حاکم باشد، يکى از آرزوهاى بزرگ زمان ماست. با اين حال در پايان قرن حاضر هنوز بخش بزرگى از انسانها در شرايط غير انسانى زندگى مى‏کنند. با وجود پيشرفتهاى محدود، وضعيت در دهه‏هاى گذشته بهتر نشده است و شکاف ميان کشورهاى فقير و ثروتمند و نيز بين فقيران

عدل از ديدگاه مسيحيت ادامۀ مطلب »

مرجئه

مرجئه

مرجئه نام فرقه اي است که در پايان نيمه اول قرن يک هجري پديد آمدند. لغت مُرجئه از مُرجِي به معناي تأخير افکنده مي آيد؛ بدين معنا که آنان کسي را که گناه کبيره مرتکب شده باشد مخلد در آتش نمي دانستند، بلکه کار او را به خدا واگذار مي کردند و به همين دليل

مرجئه ادامۀ مطلب »

شريعت و حقيقت

شريعت و حقيقت

براي آنکه يک دين باطنا دين حقيقي تلقي شود – و حقيقي بودن دين از لحاظ ظاهري متوقف است بر عناصر ظاهري خاصي که نمي تواند حقيقتا در خارج از ديدگاه خودشان به کار برده شود – بايد متکي بر آموزه اي (3) کاملا کافي و وافي دربارة امر مطلق باشد {1}؛ آن گاه بايد

شريعت و حقيقت ادامۀ مطلب »

مدرسه حديثي يمن

مدرسه حديثي يمن

در ميان مراكز و حوزه هاي حديثي جهان اسلام، مدرسه حديثي يمن يكي از با سابقه ترين و تأثير گذارترين مراكز اهل سنت است كه سهم بزرگي در نقل و نشر احاديث پيامبر داشته است. از اين رو مقاله حاضر عهده دار بررسي فعاليت اين مدرسه حديثي در دو قرن نخست هجري است. ويژگيهاي جغرافيايي

مدرسه حديثي يمن ادامۀ مطلب »

تثليث

تثليث

تثليث: آموزه اى بنيادين در الهيات مسيحى، مبتنى بر الوهيت خداى سه گانه پدر، پسر و روح القدس.تثليث، در لغت به معناى سه گوشه کردن و بر سه بخش کردن چيزى آمده است[1] و در الهيات مسيحى به معناى آموزه‌اى است که الوهيت خداى سه‌گانه پدر، پسر و روح‌القدس را بيان مى‌کند.[2] نظريه تثليث (TRINITY)،

تثليث ادامۀ مطلب »

سير تأويل نزد اسماعيليان

سير تأويل نزد اسماعيليان

  اشاره   مقالة حاضر گزارش مختصرى است از سير تأويل نزد اسماعيليان از آغاز تا دورة معاصر. نويسنده اين سير را به پنج دوره تقسيم مى‌كند: دورة اوليه که تأويل هنوز به شرح نظام‌مندي دست نيافته است، دورة فاطميان که ويژگي‌اش حفظ تعادل ميان ظاهر و باطن است، دورة الموت که در آن ارزش

سير تأويل نزد اسماعيليان ادامۀ مطلب »

به بالا بروید