اسماء و صفات

از نظر عدل الهی و حکمت بالغه، خوبیها و بدیها در جهان، دو دسته متمایز و جدا از یکدیگر نیستند آنطوری که مثلا جمادات از نباتات، و نباتات از حیوانات جدا هستند و صفهای خاصی را بوجود می آورند. این خطا است که گمان کنیم بدیها یک رده معینی از اشیاء هستند که ماهیت آنها […]

منظور از این اصل در جهان بینی اسلامی، این است که جهان، یک واحد تجزیه ناپذیر است، یعنی رابطه اجزاء جهان به این شکل نیست که بتوان فرض کرد که قسمتهایی از آن قابل حذف و قسمتهایی قابل ابقاء باشد. حذف بعضی، مستلزم بلکه عین حذف همه اجزاء است، همچنانکه ابقاء بعضی، عین ابقاء همه

آنکه در طریق حق و حقیقت گام برمی دارد، در هر شرایطی قرار بگیرد، برای او خیر است. مرد حق در هر شرایطی، وظیفه خاص خویش را می شناسد و با انجام وظیفه و مسئولیت هیچ پیش آمدی شر نیست. در طریقت پیش سالک هر چه آید خیر او است***در صراط المستقیم ای دل کسی

خداوند در قرآن کریم می فرماید: إِنهُمْ یَکِیدُونَ کَیْداً * وَ أَکِیدُ کَیْداً * فَمَهِّلِ الْکَفِرِینَ أَمْهِلْهُمْ رُوَیْدَا؛ آنها پیوسته حیله مى کنند، و من در مقابل آنها چاره مى کنم، حال که چنین است کافران را اندکى مهلت ده ( تا سزاى اعمالشان را ببینند ) (الطارق/15 و 17). خداوند براى تسلى خاطر پیامبر

خداوند متعال در قرآن کریم در خصوص رابطه ایمان و اختیار می فرماید: «هل ینظرون الا ان تأتیهم الملائکة اؤ یأتی ربک أو یأتی بعض ءایت ربک یوم یأتی بعض ءایت ربک لاینفع نفسا ایمانها لم تکن ءامنت من قبل أو کسبت فی ایمانها خیرا قل انتظروا انا منتظرون؛ آیا جز این انتظار دارند که

در مورد کارهای اخلاقی و صفات زشت نیز جریان از همین قرار است. ظلم، بد است زیرا ” حق ” مظلوم را پایمال می کند. حق، چیزی است که یک موجود استحقاق آن را دارد و باید آن را دریافت کند. مثلا علم برای انسان یک کمال است که استعداد انسانی، آن را می طلبد

ممکن است تصور شود که اگر در آئین زرشتی، فکر ثنوی ” یزدان و اهریمن ” وجود دارد، در دین اسلام هم عقیده ” خدا و شیطان ” به صورت دو قطب مخالف یکدیگر مطرح است. چه فرق است میان اهریمن کیش زردشتی و شیطان دین اسلام؟ میان اندیشه اهریمن در کیش زردشتی و آیین

در زبان پیشوایان دین چه در دعا و چه در غیر دعا از دوگونگی قضا و قدر یاد شده است، و روشن شد که مجردات علوی، قضا و قدرشان حتمی است، برخلاف موجودات طبیعت. باید اضافه کنیم که در طبیعت نیز قضا و قدرهای حتمی، و به عبارت دیگر، جریانهای غیر قابل تبدیل هست. در

آنچه در خطبه 186 درباره حدوث کلام پروردگار آمده است ممکن است توهم شود که آنچیزی که در این خطبه آمده است مربوط است به بحث در قدم و حدوث قرآن کریم که مدتها بازار داغی در میان متکلمین اسلامی داشت و آنچه در نهج البلاغه آمده است در آن عصرها یا عصرهای بعدتر الحاق

مسألة أمر بین الامرین از مسائل مهم و اصول شیعه محسوب می شود و الحق از آن امامان همام، ابراز این امر در آن زمان حكم یك معجزه را دارد زیرا كه تمام اصول و مطالب حقة الهیه به واسطه این مسأله حل می شود، و كسی نمی تواند آن را انشاء كند مگر آنكه

اشاعره به جای خداوند، در واقع ظالمان بشری را تنزیه نموده و تبرئه کرده اند زیرا ابتدایی ترین و روشن ترین نتیجه ای که از این طرز تفکر گرفته می شود این است که آنچه فلان ستمگر می کند، خودش نمی کند؛ بلکه خداوند می کند و چون خدا انجام می دهد ظلم نیست، عین

عطاء رزق و نعمت و منع از آن فقط با اراده خداى تعالى است. خداوند در قرآن مى فرماید: عموم نعمت ها از خداى سبحان است نه غیر او، پس تنها رازق خدا است و احدى در رازقیت، شریك او نیست، آن گاه از طریق رازقیت استدلال كرده بر ربوبیت و سپس بر مساله معاد

در آیات قرآن کریم، عادل بودن و قیام به عدل بعنوان یک صفت مثبت برای خداوند ذکر شده است یعنی در قرآن تنها به تنزیه خداوند از ظلم و ستم در آیات قرآن قناعت نشده است بلکه به طور مستقیم نیز صفت عدالت برای خداوند اثبات شده است چنانکه می فرماید: شهد الله انه لا

آزمایش خدا همگانى است از آنجا كه نظام حیات در جهان هستى نظام تكامل و پرورش است و تمامى موجودات زنده مسیر تكامل را مى پیمایند، حتى درختان استعدادهاى نهفته خود را با میوه بروز مى دهند همه مردم از انبیاء گرفته تا دیگران طبق این قانون عمومى مى بایست آزمایش شوند و استعدادات خود

آیات سوره صافات: در اواخر سوره صافات حاکمیت و منصور بودن انبیاء و پیام انبیاء آمده است (این مطلب با بیانهای مختلفی در قرآن گفته شده است): «و لقد سبقت کلمتنا لعبادنا المرسلین* انهم لهم المنصورون* و ان جندنا لهم الغالبون؛ و قطعا وعده ی (نصرت) ما برای بندگان فرستاده شده ی ما از پیش

در اخبار بسیاری وارد شده است که مؤمن که در دلش غل و غشی نیست، انکار ندارد،متظاهر به ریا نیست، و اگر در هر موضوعی حق را ادراک کند به انکار نمی پردازد و اعمال نیکو که از دستش برآید انجام میدهد؛ اگر احیانا غفلتی از او سر زده و گناهی کرده باشد، خداوند در

اشکالی که ممکن است در خصوص مسئله شفاعت به اذهان متبادر شود این است که آیا برداشتن عذاب از شخص مجرم در روز قیامت، بعد از آنکه خداوند وعده عذاب داده و بر حذر داشته است، یا عدل است و یا ظلم، اگر عدل باشد، پس اصل آن حکمی که چنین عذابی را به دنبال

مشکل دیگری که در مسئله شفاعت وجود دارد این است که آنچه از معنای شفاعت در بین مردم معروف است آنست که شفیع اراده کسی را که در نزد او شفاعت می کند، به خلاف اراده اولیه او منعطف و منحرف گرداند، خواه اراده فعل داشته باشد و خواه اراده ترک؛ و در صورت شفاعت،

عدالت به معنای انسانی در مورد بشر کمال است و ظلم نقص؛ و از این رو عدل و ظلم به مفهوم رایج خود، مفاهیمی اخلاقی و مخصوص اجتماع بشری و به اصطلاح از مفاهیم قراردادی بوده و از شئون حکمت عملی شمرده می شوند نه حکمت نظری، بنابراین از حدود حیات بشری و حوزه اعمال

ایشان می گویند که اگر ما قائل بشویم که عالم قانون دارد و قانون عالم هم قانون قطعی است باید قدرت و اراده خداوند را محدود بدانیم. هرگز چنین چیزی نیست. ما اول مثالی در انسان ذکر می کنیم تا در خدا هم روشن بشود. یک وقت هست که شما یک کار را نمی کنید

دلایل معاد بسیار روشن است چرا که اولاً: زندگی این جهان نشان می دهد که نمی تواند هدف نهایی آفرینش انسان باشد که چند روزی بیاید، در میان انبوه مشکلات زندگی کند و بعد همه چیز پایان گیرد و در عالم نیستی فرو رود. اگر معادی در کار نبود حیات دنیا عبث و بیهوده به

در بصائرالدرجات ص 24 با سند متصل خود از بعضی از اصحاب امیرالمؤمنین علیه السلام نقل کرده است که: عبدالرحمن بن ملجم مرادی با جماعتی از مسافرین و وافدین مصر در کوفه وارد شد، و آنها را محمدبن ابی بکر «ره» فرستاده، و نامه معرفی آن مسافرین و وافدین در دست عبدالرحمن بود چون آن

المهیمن کلمه مهیمن در سوره مائده بر قرآن کریم اطلاق شده است، می فرماید: و انزلنا الیک الکتاب بالحق؛ ما قرآن را برای تو فرود آوردیم به حق، یعنی از روی حقیقت مصدقا لما بین یدیه من الکتاب؛ در حالی که کتابهای آسمانی قبل از خودش را تصدیق می کند یعنی صداقت آنها را در

در اوائل سوره بقره سه گروه در مقابل یکدیگر مطرح شده اند: گروه مؤمنین، گروه کافرین، و گروه منافقین. گروه مؤمنین ایمان به غیب دارند، نماز واقعی و حسابی و کامل به پا می دارند، انفاق می کنند، به مکتبشان که مکتب الهی است ایمان دارند، به عالم آخرت یقین دارند، این گروه موفق اند

چقدر خوب این معنی را ملای رومی بیان کرده است : گر به جهل آئیم آن زندانِ اوست *** ور به علم آئیم آن ایوانِ اوست گر به خواب آئیم مستان وئیم *** ور به بیداری به دستان وئیم ور بگرئیم ابرِ پُر زَرق وئیم *** ور بخندیم آن زمان برق وئیم ور به خشم

خدای تعالی، عادل و دادگر است زیرا عدل یکی از صفات کمال است و خداوند عالم، همه صفات کمال را دارا می باشد و نیز کرارا در کلام خود عدل را ستوده و ظلم و ستم را نکوهش می کند و مردم را به عدالت، امر نموده و از ظلم، نهی می فرماید و چگونه

بنابر نظر حکمت متعالیه و عرفان اسلامی ما در عالم هستی سر و کار داریم با یک عالم از زندگی و با یک عالم از قدرت و علم، و در هر ساعت و هر لحظه هر جا برویم و هر کاری بکنیم مواجه هستیم با یک دنیا از حیات و علم، و یک لحظه نمی

اصولی که اثبات پیوستگی ضروری و عمومی بین حوادث و موجودات جهان بر آن ها متکی است، از این قرار است: قانون علت و معلول عمومی ضرورت علت و معلول سنخیت علت و معلول جهان هستی، همه به یک علت العلل (علت علت ها) منتهی می شود. 1- اصل اول، همان قانون پایه و بدیهی

ملائکه ای که اعمال انسان را ثبت و ضبط می کنند علمشان جدا از علم خدا نیست و شهادتشان جدا از شهادت خدا نیست. در کتاب آسمانی ما قرآن مجید فلسفه توحیدی الهی بر این اساس پایه گذاری و بیان شده است که تمام موجوداتی که مصدر أعمال هستند کارشان عین کار خداست، نه جدای

در شیعه اصل عدل یکی از اصول دین است. در مقدمه کتاب عدل الهی گفته ایم که اصل عدل در فرهنگ اسلامی تقسیم می شود به عدل الهی و عدل انسانی. عدل الهی تقسیم می شود به عدل تکوینی و عدل تشریعی. عدل انسانی نیز به نوبه خود تقسیم می شود به عدل فردی و