دنیا دو روز است

بسم‌الله الرحمن الرحیم

کارشناس: استاد مهدوی ارفع

عنوان: صبر و تاب آوری، دنیا دو روز است

امیرالمؤمنین، علی (علیه الصلاه و السلام)، در حکمت ۳۹۶ نهج‌البلاغه از یک حقیقت جاری در اداره عالم پرده‌برداری می‌کنند و می‌فرمایند: الدَّهْرُ یَوْمَانِ: یَوْمٌ لَکَ وَ یَوْمٌ عَلَیْکَ؛ یعنی روزگار برای هر انسانی دو دوره دارد؛ یک روز به نفع تو و روزی دیگر به ضرر توست.

این قانون برای همگان، از پیامبران اولوالعزم گرفته تا شقی‌ترین افراد مانند شمر بن ذی‌الجوشن، یکسان است.

1. روزی که به نفع توست (یَوْمٌ لَکَ):
2. در این دوره، همه چیز بر وفق مراد است و دنیا به تو روی خوش نشان می‌دهد.
3. حضرت در حکمت نهم نهج‌البلاغه می‌فرمایند: إِذَا أَقْبَلَتِ الدُّنْیَا عَلَی أَحَدٍ أَعَارَتْهُ مَحَاسِنَ غَیْرِهِ؛ یعنی وقتی دنیا به کسی رو می‌کند، مردم خوبی‌های دیگران را نیز به او نسبت می‌دهند و او را بیش از آنچه هست، ستایش می‌کنند.
4. دستورالعمل حضرت برای چنین روزی این است: فَإِذَا کَانَ لَکَ فَلَا تَبْطَرْ؛ یعنی آن روز که همه چیز به نفع توست، مغرور نشو و گرفتار افراط و سرمستی مشو. بدان که این روزگار گذراست. اگر امروز بر مسند قدرتی همچون ریاست‌جمهوری نشسته‌ای، به عکس‌های رؤسای جمهور پیش از خود نگاه کن؛ تو نیز تا چندی قبل در این جایگاه نبودی و به‌زودی نیز فرد دیگری جای تو را خواهد گرفت.

• روزی که به ضرر توست (یَوْمٌ عَلَیْکَ):
• این دوره زمانی است که دنیا به تو پشت می‌کند و شرایط علیه تو رقم می‌خورد.
• در ادامه همان حکمت نهم آمده است: وَ إِذَا أَدْبَرَتْ عَنْهُ سَلَبَتْهُ مَحَاسِنَ نَفْسِهِ؛ یعنی هنگامی که دنیا از کسی روی برگرداند، خوبی‌های خودش را نیز از او سلب می‌کند، به‌طوری که مردم دیگر خوبی‌های واقعی او را نیز باور نمی‌کنند.
• این پدیده را می‌توان در زندگی سیاستمداران، ورزشکاران حرفه‌ای یا هنرمندان مشهوری دید که روزی در اوج شهرت و محبوبیت بودند، اما با گذر زمان فراموش شده و گاه در غربت و سختی از دنیا رفته‌اند. توصیه امیرالمؤمنین برای این روزها چنین است: وَ إِذَا کَانَ عَلَیْکَ فَاصْبِرْ؛ هنگامی که دنیا علیه تو بود، صبر پیشه کن. بدان که این دوره نیز می‌گذرد.

همان‌گونه که شاعر فرمود:

یوسف گمگشته باز آید به کنعان غم مخور

دور گردون گر دو روزی بر مراد ما نرفت / دائماً یکسان نماند حال دوران غم مخور

و خداوند نیز وعده داده است: «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْرًا» (همانا با هر سختی، آسانی است).

نتیجه‌گیری:

بنابراین، آن روزی که به سبب شهرت، ثروت، جمال و محبوبیت در فضای مجازی، دنیا به کام توست، مغرور نشو؛ و آن روزی که شرایط علیه توست، ناامید مشو، بلکه صبر کن و راه درست خود را ادامه بده تا همه چیز به سامان بازگردد.

منابع:

• حکمت ۳۹۶ نهچ‌البلاغه