دنیا پر از بلا است

بسم‌الله الرحمن الرحیم

کارشناس: استاد مهدوی ارفع

عنوان: صبر و تاب آوری، دنیا پر از بلا است

دنیا طبیعتی دوگانه دارد؛ همان‌گونه که شیرینی دارد، تلخی نیز دارد و همان‌طور که لذت می‌بخشد، درد و رنج نیز به همراه می‌آورد.

ما در این دنیا زنده می‌شویم و می‌میریم، سالم هستیم و بیمار می‌شویم، دارا می‌شویم و تنگدست می‌گردیم؛ این ذات ناپایدار جهان است.

امیرالمؤمنین علی (ع) در نهج‌البلاغه، دنیا را این‌گونه توصیف می‌کنند:

«دَارٌ بِالْبَلَاءِ مَحْفُوفَهٌ»؛ یعنی: خانه‌ای که دور تا دور آن را بلا فرا گرفته است.

اگر کسی این حقیقت را به درستی بشناسد، انتظارش از دنیا واقعی می‌شود. در این صورت، همان‌گونه که از خوبی‌ها و زیبایی‌های آن بهره می‌برد، خود را برای سختی‌ها، تلخی‌ها و مصیبت‌ها نیز آماده می‌سازد.

• چنین انسانی که او را «مؤمن» می‌نامیم، در برابر بلاها، امتحانات و سختی‌ها، تاب‌آوری بالایی خواهد داشت. اما کسی که از این حقیقت غافل است و گمان می‌کند دنیا قرارگاه دائمی و بهشتی است که همه چیز در آن باید بر وفق مراد باشد، با هر پستی و بلندی به تلاطم می‌افتد، به هم می‌ریزد و گاه حتی کارش به خودکشی می‌کشد؛ زیرا نمی‌داند که ما در این دنیا برای لذت محض نیامده‌ایم و آنجایی که تنها لذت است، بهشت است.

حال، راهکار امیرالمؤمنین (ع) برای افزایش این تاب‌آوری چیست؟

ایشان در حکمت ۱۴۴ نهج‌البلاغه، اصلی بنیادین را به ما می‌آموزند. حضرت می‌فرمایند: در دستگاه حکیمانۀ تدبیر الهی، هر چیزی اندازه‌گیری شده است؛ از جمله صبری که باید هنگام مصیبت نازل شود. ایشان می‌فرمایند: یَنْزِلُ الصَّبْرُ عَلَى قَدْرِ الْمُصِیبَهِ»؛ یعنی “صبر، به اندازۀ مصیبت نازل می‌شود. “

این بدان معناست که خداوند مهربانی که مصیبتی را برای بنده‌اش مقدر فرموده، به همان اندازه نیز سهمی از صبر را برای او در نظر گرفته است. اگر انسان عجله نکند و بی‌تابی و جزع و فزع نورزد، آن صبر نازل می‌شود و همچون آب خنکی بر آتش مصیبت، او را آرام می‌کند. بسیاری از ما این را تجربه کرده‌ایم که پس از فقدان یک عزیز، اگر بی‌تابی نکنیم و در ذهن و زبانمان شکوه نکنیم، پس از ساعاتی احساس می‌کنیم چقدر محکم شده‌ایم و با آن مصیبت کنار آمده‌ایم.

روایت شده است که حضرت امیر (ع) برای تسلی به مردی که فرزندش را از دست داده بود، فرمودند که این فرزند مدتی با تو همراه بود؛ هر دو مسافر بودید و او زودتر رفت و تو نیز خواهی رفت.

اگر صبر کنی، خداوند در ازای این فرزند، به تو اجر و مقام عطا می‌کند؛ اما اگر جزع و فزع کنی، فرزندت که بازنمی‌گردد، مقام صابران را نیز از دست خواهی داد.

بنابراین، اگر ما نیز باور داشته باشیم، کفر نگوییم و زمین و زمان را به بی‌عدالتی متهم نسازیم، خداوند این مقام صبر را به ما نیز عنایت خواهد فرمود.

منابع:

• حکمت ۱۴۴ نهچ‌البلاغه