کلیپ
پادکست
متن
بسمالله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد مهدوی ارفع
عنوان: صبر و تاب آوری، چگونه صبور باشیم
- صبر و تابآوری از برترین صفات متقین و عالیترین خصال عارفان است.
پس از آنکه دربارۀ ضرورت و آثار صبر سخن گفتیم، این پرسش بنیادین و منطقی پیش میآید که چگونه میتوان صبور شد؟ هنگامی که به مال یا عزیزی همچون مادر خود علاقه داریم و ناگهان او را از دست میدهیم، چه باید بکنیم تا در این شرایط و امتحانات ناگهانی، تابآوری خود را از دست ندهیم و استقامت ورزیم؟
برای پاسخ به این پرسش بسیار مهم، امیرالمؤمنین علی (ع) در حکمت سیویکم نهجالبلاغه، راهکاری ساده و در عین حال عملیاتی ارائه میدهند.
ایشان در این حکمت، به جای آنکه صبر را تنها توصیف کنند، به ما میآموزند که چگونه میتوان به مقام صبر دست یافت. این حکمت، از آن حکمتهای ارزشمند و دستهبندیشدهای است که هر روز به آن نیازمندیم.
در حکمت سیویکم، هنگامی که از امیرالمؤمنین (ع) دربارۀ چیستی «ایمان» سؤال شد، ایشان با کمال شگفتی، به جای برشمردن اصول اعتقادی رایج همچون توحید، عدل، نبوت و معاد، فرمودند که ایمان بر چهار پایه استوار است: صبر، یقین، عدل و جهاد و اینها ابعاد عملی ایمان هستند.
نکتۀ جالب توجه آن است که حضرت در میان این ارکان، صبر را بر همه مقدم داشتهاند. شاید به نظر برسد که «یقین» باید در جایگاه نخست قرار میگرفت، اما ایشان خود راز این تقدم را گشودهاند و میفرمایند:
الصَّبْرُ مِنَ الْإِیمَانِ کَالرَّأْسِ مِنَ الْجَسَدِ؛ یعنی: نسبت صبر به ایمان، همچون نسبت سر به بدن است.
همانگونه که «لَا خَیْرَ فِی جَسَدٍ لَا رَأْسَ مَعَهُ» (در بدنی که سر ندارد، هیچ خیری نیست)، «لَا خَیْرَ فِی إِیمَانٍ لَا صَبْرَ مَعَهُ» (در ایمانی نیز که صبر در آن نباشد، هیچ خیری وجود ندارد). بنابراین، صبر حتی در میان ارکان ایمان نیز از جایگاهی برتر برخوردار است.
منابع:
- حکمت ۳۱ نهچالبلاغه