کلیپ
پادکست
متن
بسمالله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد محمودی
عنوان: راههای شناخت متنهای ساخته شده با هوش مصنوعی، قسمت دوم
راههای تشخیص متون تولید شده توسط هوش مصنوعی مورد بحث قرار داشت. پس از ذکر روشهایی چون اشتباهات در تحلیل و ارجاعدهی، سه گزینه دیگر برای تشخیص باقی میماند:
۴) استفاده از سامانههای تشخیص هوش مصنوعی
برخی سامانههای نرمافزاری وجود دارند که کاربر میتواند متون مورد نظر خود را در آنها بارگذاری کند. این سامانهها درصد احتمال هوش مصنوعی بودن آن متن را مشخص میکنند. سامانههایی مانند چت جیپیتی زیرو از جمله این ابزارهایی هستند که میتوانند برای اساتید دانشگاه بسیار کمککار و قابل استفاده باشند.
نکته اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی:
باید تاکید کرد که صرف استفاده از هوش مصنوعی در کارهای علمی، فعلی غیراخلاقی نیست. اما استفاده کامل از آن، بهطوریکه فرد به آن صرفاً به عنوان یک ابزار نگاه نکند و مثلاً درخواست یک کتاب یا پایاننامه کامل را از آن داشته باشد، مورد تایید نیست. در فرآیند تحلیل و فهم محتوا، فرد باید بر خود متکی باشد و نباید وابستگی کامل به هوش مصنوعی پیدا کند.
با این حال، هوش مصنوعی میتواند در تسهیل بسیاری از امور کمکرسان باشد؛ نظیر کمک به خلاصهسازی متون یا پردازش پرسشنامهها. امروزه، به جای صرف وقت در نرمافزارهای دشوار و چالشبرانگیزی مانند SPSS، میتوان پرسشنامهها را وارد هوش مصنوعی کرد. هوش مصنوعی تمامی نتایج و جداول مرتبط با کار را بهطور کامل در اختیار کاربر قرار میدهد.
۵) مشابهتیابی پایین
اساتید دانشگاه و افراد متخصص باید به متونی که مشابهتیابی پایینی دارند (کم)، با شک و تردید نگاه کنند. روند علم در دنیا بدین گونه بوده است که علوم جدید همواره بر اساس علوم قبلی شکل گرفتهاند. به عبارت دیگر، محقق با مشاهده یافتههای مقالات متعدد، قادر به ارائه یافتههای جدیدی میشود.
بر این اساس، یک مقاله یا پایاننامهای که میزان مشابهتیابی آن در حد نیم یا یک درصد باشد، قابل شک است. یک مقاله علمی استاندارد باید حداقل ۷ تا ۸ درصد مشابهت داشته باشد و یک پایاننامه باید حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد مشابهت داشته باشد. این تصور که یک اثر علمی میتواند کاملاً بدیع و صد در صد جدید پدید آید، صحیح نیست.
۶) بررسی انسانی
بررسی انسانی به این معنا است که محقق، فرد ارائهدهنده متن (دانشجو یا نویسنده) را شخصاً مورد مشاهده قرار دهد تا مشخص شود که آیا او واقعاً «جوهر و شایستگی» انجام آن کار را داشته است یا خیر.
مثال:
زمانی که مقالهای برای یک مجله دریافت شد، مقاله بسیار خوب ارزیابی شد، اما شک وجود داشت که بخشهایی از آن کار هوش مصنوعی باشد. پس از درخواست ملاقات با نویسنده، مشخص شد که او نوجوانی است که با خنده اقرار کرد که این اثر کار خودش نبوده، بلکه کار هوش مصنوعی است.
همچنین، بررسی انسانی میتواند مشخص کند که چگونه دانشجویی که در طول دوران تحصیل، ترمها را به سختی و با نمرات ضعیف گذرانده است، ناگهان قادر به حل معادلات سنگین فیزیک یا موضوعات دشوار دیگر شده است. در چنین مواردی واضح است که فرد اکانت هوش مصنوعی خود را شارژ کرده و از آن استفاده میکند.
نتیجهگیری اخلاقی:
استفاده صرف از هوش مصنوعی نامناسب نیست. آنچه مذموم و نکوهیده است، رعایت نکردن اخلاق نگارش و اخلاق تولید محتوا است.