کلیپ
پادکست
متن
بسمالله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد محمودی
عنوان: کاربردهای هوش مصنوعی در پژوهش، قسمت شانزدهم
پس از طرح بحث خلاصهسازی متون، اکنون به موضوع تحقیقات و پرسشنامههای کیفی و کمی میپردازیم. این بحث بسیار مفصل است، اما خلاصه کار در این بخش ارائه میشود.
چالشهای تحلیل سنتی پرسشنامهها
زمانی که دادهها و پاسخهای یک پرسشنامه جمعآوری میشوند (شامل سؤالات و جوابهای دریافتی)، برای تحلیل آنها باید این دادهها در نرمافزار اسپیاساس (SPSS) وارد شوند.
نرمافزار SPSS پیچیده است و اغلب افراد با آن آشنایی ندارند. به همین دلیل، پژوهشگر مجبور است هزینهای متقبل شود تا فرد متخصصی کار تحلیل را برای او انجام دهد.
راهحل جایگزین:
پژوهشگر میتواند بهجای روشهای سنتی و نرمافزار SPSS، با استفاده از هوش مصنوعی این کار را به سادگی به انجام برساند.
فرآیند تحلیل دادههای پرسشنامه توسط هوش مصنوعی
برای استفاده از این قابلیت، پرسشنامه شامل دادهها به هوش مصنوعی اضافه میشود. سپس پژوهشگر پرامپت (دستور ورودی) خود را صادر میکند؛ برای مثال:
این پرسشنامه را کامل تجزیه و تحلیل کن برای من. من میخواهم در فصل چهارم خودم این را مورد استفاده قرار دهم…
هوش مصنوعی برای انجام این کار، اعلام میکند که باید مراحل زیر را طی کند:
- استخراج همه دادهها از فایل
- اجرای تحلیل آماری
- استخراج نتایج کیفی از پاسخهای متنی
- جمعبندی و ارائه نتیجهگیری و پیشنهادات
خروجی هوش مصنوعی و کاربرد پژوهشی
هوش مصنوعی در ابتدا یک گزارش اولیه شامل جداول آماری ارائه میدهد.
این جداول شامل ویژگیهای پاسخدهندگان و دادههای مرتبط با موضوع تحقیق است:
- تعداد کل پاسخدهندگان
- گروههای سنی
- تحصیلات
- سابقه فعالیت دینی
- مدت استفاده روزانه از فضای مجازی
- الگوهای استفاده از فضای مجازی در تبیین معارف با نمایش درصدها به صورت تفکیک شده.
تهیه و محوربندی این جداول بهصورت دستی بسیار وقتگیر خواهد بود، اما هوش مصنوعی آنها را به سرعت آماده میکند.
تبدیل گزارش اولیه به فصل پایاننامه
گزارش اولیه فقط یک خلاصه است. پژوهشگر میتواند درخواست کند که این پرسشنامه، به صورت دقیق و کامل، بهعنوان فصل چهارم پایاننامه پیادهسازی شود.
هوش مصنوعی قادر است این گزارش مختصر را به یک فصل کامل مثلاً ۲۰ تا ۳۰ صفحه تبدیل کند. فصل چهارم در تحقیقات مبتنی بر پرسشنامه، معمولاً مرتبط با گل کار تحقیق است که همان بررسی پرسشنامه میباشد.
سیستم در این مرحله، جمعبندی کار، فصلبندیها و محتوا را ارائه میدهد. همچنین، در صورت درخواست، میتواند روایی (Validity) و پایایی (Reliability) کار را نیز استخراج و ارائه کند و کار را کلاً جمعبندی نماید.
نتیجهگیری: نقش هوش مصنوعی در تحقیقات
هوش مصنوعی در این زمینه میتواند یک کمک بسیار بسیار ویژه به محققان و پژوهشگران ارائه دهد. این کمک هم در تحقیقات کمی مانند پرسشنامههای عددی و هم در تحقیقات کیفی مانند تحلیل مصاحبههای عمیق کاربرد دارد.