۱۰- راهبردهای کشورهای دنیا در مدیریت هوش مصنوعی

بسم‌الله الرحمن الرحیم

کارشناس: استاد محمودی

عنوان: راهبردهای کشورهای دنیا در مدیریت هوش مصنوعی

یکی از پرسش‌های حیاتی در عصر حاضر، به راهبردها و رویکردهای کشورهای گوناگون در مدیریت مقوله هوش مصنوعی اختصاص دارد.

به‌طور خلاصه، در سطح جهان، عموماً سه راهبرد کلان برای مدیریت هوش مصنوعی توسط کشورهای مختلف اتخاذ شده است.

1. راهبرد تقویت تولید ملی و غلبه فناوری (مدل ایالات متحده)

راهبرد اول متعلق به ایالات متحده آمریکا است. آمریکا به عنوان توسعه‌دهنده اصلی هوش مصنوعی در دنیا شناخته می‌شود. راهبرد این کشور بر آن است که فناوری و ابزار تولیدی خود را به عنوان فناوری غالب در استفاده برای مردم کل دنیا تثبیت نماید؛ به گونه‌ای که آن فناوری با ابزار آمریکایی عجین شود.

این راهبرد مشابه رویکردی است که آمریکا در حوزه شبکه‌های اجتماعی نیز دارد. آمریکایی‌ها جمله معروفی دارند که می‌گویند: ما با دشمن خودمان در زمین بازی خودمان می‌جنگیم. این موضوع عملاً در فضای ایران نیز شکل گرفته است.

خلاصه راهبرد آمریکا شامل موارد زیر است:

• تقویت تولید ملی
• پیشتازی فناوری در عرصه دنیا
• ارائه فناوری به عنوان فناوری غالب به کل دنیا

• راهبرد «دیوار آتشین بزرگ» (مدل چین و روسیه)

در مقابل راهبرد آمریکا، راهبرد کشورهای چین و روسیه قرار دارد. این کشورها رویکردی شبیه به دیوار آتشین بزرگ را اتخاذ می‌کنند.

فرایند کاری این کشورها به این صورت است که ابتدا استفاده از فناوری‌های بیگانه را درون مرزهای خود ممنوع می‌نمایند تا فناوری مناسب داخلی شکل بگیرد. پس از آنکه فناوری مناسب بومی پدید آمد، آن‌ها نیز راهبرد کشورهای گروه اول (آمریکا) را اتخاذ می‌کنند؛ یعنی تلاش می‌کنند فناوری خودشان را به عنوان فناوری برتر جهانی غالب بکنند.

به عنوان مثال، چین با اعمال ممنوعیت بر فناوری‌های بیگانه، پس از معرفی تیک‌تاک در عرصه بین‌المللی، آن را به عنوان یک ابزار بین‌المللی در کنار تقویت داخلی خود (وی‌چت) معرفی کرد.

هنگامی که چین از وضعیت دیوار آتشین فاصله می‌گیرد و نرم‌افزار بین‌المللی خود را معرفی می‌کند، کشورهای گروه اول (مانند آمریکا) به چالش کشیده می‌شوند. در نتیجه، این کشورها نیز مجبور به استفاده از همین راهبرد (دیوار آتشین بزرگ) می‌شوند. حتی کشورهایی که خود را مهد لیبرالی و آزادی معرفی می‌کنند، مانع حضور تیک‌تاک یا دیپ‌فیک (Deepfake) می‌شوند. به عنوان نمونه، برخی از نمایندگان مجلس آمریکا مطرح کردند که مناسب است قانونی وضع شود که استفاده از دیپ‌فیک در آمریکا بیست سال حبس در پی داشته باشد.

• راهبرد نظام مشارکتی (مدل اروپا)

راهبرد سوم، معروف به راهبرد نظام مشارکتی است که عموماً کشورهای اروپایی در این چارچوب قرار می‌گیرند.

در نظام مشارکتی، اگر کشور استفاده‌کننده در سیاست‌های کلان با کشور تولیدکننده در تعارض نباشد، کشور استفاده‌کننده به کشور تولیدکننده می‌گوید: دفتر حقوقی و نماینده‌ات را به اینجا بیاور، ابزار، ابزار خودت…

این الگو کاری بود که ایران نیز در خصوص تلگرام انجام داد (آوردن ابزار خارجی به داخل کشور) اما نکته کلیدی اینجاست که دفتر حقوقی شکل نگرفت.

نتیجه‌گیری: ولنگاری در مدیریت هوش مصنوعی ایران

با توجه به سه راهبرد اصلی مدیریت هوش مصنوعی در دنیا، می‌توان مشاهده کرد که فضای داخلی کشور (ایران) دچار ولنگاری شده است و عملاً در هیچ‌کدام از این راهبردها قرار نداریم. این همان موضوعی است که حضرت آقا در خصوص ولنگاری در فضای مجازی و هوش مصنوعی به آن اشاره می‌فرمایند.

لذا، پرسش مهم این است که راهبرد ما چیست و کجای این مسیر ایستاده‌ایم.