دسته بندی :خداشناسی

پس، از آنچه گذشت روشن گردید كه انتساب ما به خداى تعالى بواسطه اسماء او است، و انتساب ما به اسماى او بواسطه آثارى است كه از اسماى او در اقطار عالم خود مشاهده مى كنیم. آرى، آثار جمال و جلال كه در پهناى گیتى منتشر است تنها وسیله اى

از طرفى دیگر وقتى بنا شد تمامى نقائص و حوائج را از او سلب كنیم، بر مى خوریم به اینكه داشتن حد هم از نقائص است، براى اینكه، چیزى كه محدود باشد بطور مسلم خودش خود را محدود نكرده، بلكه موجود دیگرى بزرگتر از آن و مسلط بر آن بوده

ظاهر كلام خداى تعالى در هر جا كه ذكرى از اسماء خود كرده نیز این معنى را تایید مى كند، مانند آیه اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى؛ خداوند كه جز او معبودى نیست، براى او است اسماء حسنى ( سوره طه آیه 8) و آیه قُلِ ادْعُوا

خداوند در سوره اعراف: آیه 180 می فرماید: وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى فَادْعُوهُ بِها وَ ذَرُوا الَّذِینَ یُلْحِدُونَ فِی أَسْمائِهِ سَیُجْزَوْنَ ما كانُوا یَعْمَلُونَ؛ خدا را نام هاى نیكوتر است او را بدانها بخوانید و كسانى را كه در نام هاى وى كجروى مى كنند واگذارید. به زودى سزاى اعمالى

روایات بسیارى كه از طرق شیعه و سنى وارد شده كه پیغمبر اكرم فرمود: براى خدا نود و نه، یعنى صد منهاى یك اسم است، هر كس آنها را بشمارد داخل بهشت مى شود و همچنین روایات دیگرى كه قریب به این مضمون است هیچ یك دلالت بر توقیف ندارد،

سپس ابراهیم علیه السلام به توصیف پروردگار جهانیان و ذكر نعمتهاى معنوى و مادى او مى پردازد تا با مقایسه با بتها كه نه دعاى عابدان را مى شنوند و نه سود و زیانى دارند مطلب كاملا روشن شود. نخست از نعمت آفرینش و هدایت شروع كرده، مى گوید: او

این عبادت اسلامی همچون سایر عبادات اسلامی دارای حکمت‌های سودمندی است که سود آن عاید فرد و جامعه می‌گردد. ما در اینجا به اختصار به بعضی از حکمت‌های حج می‌پردازیم:مهم‌ترین و سودمندترین حکمت حج اظهار عبودیت و بندگی به پیشگاه خداوند متعال است که این امر در تمام اعمال حج

وحدانیت خدا : هر واقعیتى را از واقعیتهاى جهان فرض کنیم واقعیتى است محدود یعنى بنا بفرض و تقدیرى (فرض وجود سبب و شرط) هستى را دارا است و بنا بفرض و تقدیرى (فرض عدم سبب و شرط) منفى است و در حقیقت وجودش مرزى دارد که در بیرون آن

حضرت إبراهیم علیه السّلام از خداوند تقاضا نمود که جنبه فاعلی و إعمال قدرتی که برای زنده شدن مردگان صورت میگیرد را بداند، و گفت: «کَیْفَ تُحْیِ الْمَوْتَی؛ چگونه تو ای پروردگار به مردگان جان میدهی؟» (قسمتی از آیه 260 سوره بقره). این سؤال غیر از پرسش إرمیای نبی در

حج، آغاز حركت حج، [يعني] آهنگ، قصد، يعني حركت و جهت حركت نيز هم. همه چيز با كندن تو از خودت، از زندگي‌ات و از همه علقه‌هايت آغاز مي شود. مگر نه در شهرت سكني؟ سكونت، سكون؟ حج، نفي سكون زندگي، چيزي كه هدفش خودش است يعني مرگ، نوعي مرگ

در چندین آیه از آیات قرآن کریم داریم که کلمه مشیت الهی را آورده است: اگر خدا بخواهد . این لفظ ان شاء الله که ما این همه به کار می بریم و باید هم به کار ببریم فلسفه دارد: ما در مورد قطعی ترین کارها می گوییم اگر خدا

كلمه رب در اصل به معنى مالك و صاحب چیزى است كه به تربیت و اصلاح آن مى پردازد. این كلمه بطور مطلق تنها به خدا گفته مى شود و اگر به غیر خدا اطلاق گردد حتما به صورت اضافه است مثلا مى گوئیم رب الدار ؛ صاحب خانه، رب

خداوند در آخر سوره الرحمن می فرماید: «تبارک اسم ربک ذی الجلال و الاکرام؛ مبارک است و پر برکت است نام پروردگارت آن نام پر جلال و صاحب جلالت و صاحب اکرام»، که می گویند اشاره به همان نام “الرحمن” است که سوره با آن شروع شده است. سوره با

زیارت خانه‌اش را فریضه كرد بر شما مردمان كه قبله‌اش ساخت برای همگان، و آمدنگاه مسلمانان، تا بدان درآیند چون چارپایان و بدان پناه برند چون كبوتران، و دو نشانه برای دینداران. فروتنی برابر عظمت او، و اعتراف به عزّ او؛ و از آفریدگانش آن را گزید كه چون دعوت

درباره کلمه رب باید بگوئیم که در فارسی کلمه ای که بتوانیم معادل آن قرار دهیم نداریم. گاهی به معنای تربیت کننده، معنی می کنند ولی باید توجه داشت که رب از ماده ربب است نه از ربی و تربیت کننده کلمه ای است که معادل مربی قرار می گیرد

در سوره معارج درباره خدای متعال کلمه بسیار پرمعنایی آمده است: «من الله ذی المعارج؛ از ناحیه الله، صاحب پله ها و درجات قرب» (معارج/3). «معرج» از «عروج» است. معرج یعنی محل عروج و بالا رفتن. خدای صاحب معارج یعنی او محلها و مقامات در نزد خود برای بالا رفتن

چگونه بايد به چنين رازي از حج ، پي‏ ببريم؟ ما به عنوان يك مسلمان در شهر يا روستاي خود، براي خدا خانه‏اي بنا مي‏كنيم و نام آن را مسجد قبيله، مسجد محلّه و يا مسجد شهر مي‏گذاريم و با مرزبنديهاي خانوادگي، منطقه‏اي و قومي، مساجد را از يكديگر جدا

خرده ای که اهل حدیث بر معتزله می گرفتند و معتزله جواب درستی نداشتند این بود که اصل عدل (به مفهوم شامل اختیار و حسن و قبح عقلی و معلل بودن افعال باری به اغراض) با توحید افعالی و بلکه با توحید ذاتی سازگار نیست، زیرا اختیار معتزله نوعی ”

چگونه بايد به چنين رازي از حج ، پي‏ ببريم؟ ما به عنوان يك مسلمان در شهر يا روستاي خود، براي خدا خانه‏اي بنا مي‏كنيم و نام آن را مسجد قبيله، مسجد محلّه و يا مسجد شهر مي‏گذاريم و با مرزبنديهاي خانوادگي، منطقه‏اي و قومي، مساجد را از يكديگر جدا

تجلى مهر و قهر در انسان کامل : انسان کامل از آن جهت که جامع همه کمالهاى امکانى است، چون مظهر تمام اسماء است این هماهنگى را بهتر از دیگر موجودها ارائه مى دهد، به همین جهت رسول اکرم(ص) در جریان جنگ احد با تحمل همه رنجها، پیشنهاد نفرین به

2 ـ بُعد عبادي و سياسي اسلام هدف ما از طرح جامعيت انديشه اسلامي و شمول آن نسبت به دين و زندگي، اين است كه به ابعاد سياسي و اجتماعي حج برسيم؛ ابعادي كه در بعد عبادي حج نهفته است و اين واجب مهم را از يك مراسم بي‏روح و

چگونه انسان خدا را نپرستد و حال آنکه مظاهر ربوبیت پروردگار را در عالم می بیند. این زمینی که هم اکنون به صورت یک بستری برای استراحت شما درآمده است آیا معلول تصادف است یا معلول ربوبیت؟ و این نظام آسمان که در بالای سر شما به شکل سقفی جلوه

ابعاد عرفاني، تربيتي و عبادي حج به حدّي گسترده است كه بايد هر يك به طور جداگانه مورد بحث و بررسي قرار گيرد. ما در اين نوشتار تنها به چند نكته كلّي شايسته دقّت و تأمّل اشارت داشته، تفصيل مطالب را به فرصتي ديگر موكول مي‏كنيم: 1 ـ انديشه تجزيه

در سوره ملک آیه 14 آمده: «و هو اللطیف الخبیر؛ و اوست لطیف آگاه». کلمه ” لطیف ” در قرآن مکرر استعمال شده است و در موارد مختلف معانی مختلف دارد، ولی ریشه همه معانی یک چیز است. به طورکلی لطافت یک چیز، عبارت است از نوعی صفت در شی

عمره مفرده پس از اعمال   در حدّ امكان زائران به انجام عمره مفرده پس از اعمال حج تشويق نشوند، چون احتمال آن هست كه اعمال را بطور صحيح انجام ندهند و همچنان در احرام باقي بمانند، به علاوه كه مراعات فاصله با عمره قبلي نيز لازم است، كه به

یکی از حکمای متأخر بنام مرحوم آقا محمد رضا قمشه ای اشعار بدیعی در سعه رحمت پروردگار دارد، در آن اشعار عقیده حکما و بلکه سعه مشرب عرفا را منعکس می کند، می گوید: آن خدای دان همه مقبول و نا مقبول ***من رحمة بدا و الی رحمة یؤل از

براي اتصاف به صفت حاجي و دستيابي به چنين مقام والايي، بايد زحمتها كشيد و رنجها متحمل شد؛ از خود بيرون آمد و با خدا يكي شد؛ ناخالصيهاي وجود را در آتش عشق سوزاند و مصفا شد؛ دل را از هر آنچه غيرحق است، خالي كرد و بذرهاي محبت محبوب

خداوند کریم در قرآن کریم درباره وجه خداوند می فرماید: کل من علیها فان* و یبقی وجه ربک ذوالجلال و الاکرام؛ هر آن کس که بر روی زمین است فناپذیر است. و تنها ذات با شکوه و ارجمند پروردگارت باقی می ماند» (آیه 26 و 27 سوره رحمن). عالم خلقت

توصیف پروردگار به دو صفت رحمان و رحیم، معرفت بسیار کامل می خواهد زیرا رحمن یعنی آنکه رحمتش فراوان است و نه آن مقدار که تنها، از کلمه فراوان می فهمیم بلکه یعنی آنکه همه هستی از ناحیه اوست و هر چه از او برسد رحمت و نیکوست و رحیم

نماز، اين متعالي ترين رفتار حق شناسي، شايستگي تقديم حمد و سپاس به درگاه خالق منان، خود كامل ترين پاسخ به عالي ترين نياز انسان، يعني نياز به خود شكوفايي و كمال جويي است. نماز، اين پالايشگر وجود، هم آوايي خالق و مخلوق و پاسخگوي هميشگي نياز فطري و رواني