مجتهد خراسانی ـ ميرزا حبيبالله (1266- 1327ق)
فرزند ميرزا هاشم و نوهی ميرزا هدايتالله مجتهد است. در شامگاه نهم جمادیالاولی سال 1266ق يعنی روز پيش از پايان فتنهی حسنخان سالار و محمدخان بيگلربيگی در مشهد به دنيا آمد. مقدمات را در مشهد آموخت و آن گاه به نجف رفت و در آن جا با متفکران بغداد و کاظمين هم ارتباط يافت و زبان فرانسه را فرا گرفت و از آموزههای عرفانی ميرزا مهدی گيلانی (متخلص به خديو) نيز تأثير پذيرفت و او را همراه جمعی از دوستانش به مشهد دعوت کرد و در سراچهی بيرونی منزل پدربزرگش سکنی داد و در آن جا کتابخانه و مکانی برای خلوت آنان در نظر گرفت و در پی آن کسانی گرد او آمدند و انجمنی تشکيل شد که به نام اصحاب سراچه شهرت يافت و تلاشهای آنان بازتاب گستردهای در شهر مشهد پيدا کرد و مخالفتهايی را نيز برانگيخت؛ چندان که اصحاب آن پراکنده شدند و ميرزا به سامرا رفت و در محضر درس ميرزای شيرازی نشست و مورد توجه او قرار گفرت.
وی در سال 1299ق به مشهد بازگشت و تا 17 سال به تدريس و تبليغ مشغول بود، با آيينها و رسوم نادرست تعزيهها و انحرافات شبيهخوانیها مبارزه میکرد و به تعبير برخی، رياست خراسان با او بود تا اين که در سال 1316 با عارفی به نام سيد ابوالقاسم درگزی آشنا شد و چنان از او تأثير گرفت که رياست را وانهاد و خلوت گزيد و چندی به روستاهای اطراف مشهد کوچيد.
در 27 شعبان سال 1327ق برابر با 1287ش در منطقهی بحرآباد مشهد در گذشت و پيکرش به حرم مطهر امام رضا(ع) منتقل شد و در بالای صفهی شاه طهماسب در کنار نيای بزرگوارش سيد مهدی شهيد دفن گرديد.
از او ديوان شعر پر و پيمانی به جا مانده است که برخی از اشعار آن بسيار معروف است:
امروز امير در ميخانه تويی تو
فريادرس اين دل ديوانه تويی تو
مرغ دل ما را که به کس رام نگردد
آرام تويی، دام تويی، دانه تويی تو
