دانستنی ها

پرسش. شرايط پذيرفته شدن نماز چيست؟ پاسخ: به طور كلي پذيرش عبادت‏ها به ويژه نماز، به مراحل و شرايطي نياز دارد؛ زيرا گاهي عبادت صحيح است، ولي رشدآور نيست (مثل دارويي كه شفابخش نيست). در آيات و روايات، شرايط و مراحل پذيرش عبادت‏ها، شش چيز بيان شده كه عبارتند از: شرط اعتقادي؛ شرط ولايي؛ شرط […]

پرسش. دخترم در خواب ديده كه او و مرا به خاطر بداخلاقي به جهنم برده ‏اند. تا چه حدي مي‏توان به اين خواب اعتماد كرد؟ پاسخ: در روايت است كه برخي از رؤياها حق و برخي ديگر باطل است. هر بنده ‏اي وقتي مي‏خوابد روحش به سوي پروردگار جهانيان عروج مي‏كند. آنچه را در آن

پرسش. مواقعي كه بچه ‏ها راجع به ذات خدا سؤال مي‏كنند چگونه به آنها پاسخ داده شود؟ پاسخ: پرسش از ذات الهي حتي اگر از سوي بزرگسالان مطرح شود، مورد نهي است و زبان روايات اين است كه در شناخت ذات الهي تلاش نكنيد كه فكر آدمي به آنجا راه ندارد و موجود محدود نمي‏تواند

پرسش. سجده در نماز چه اسراري دارد؟ پاسخ: سجود، مصدر سَجَد به معناي به رو بر زمين افتادن و پيشاني يا چانه را بر زمين نهادن است. همچنان كه قرآن درباره برادران يوسف مي‏ فرمايد:     «وخروا له سجدا.» (يوسف: 100) نيز فرموده است: «يَخِرُّونَ  لِلْأَذْقَانِ سُجَّداً» (اسراء:107).  ( پرورش روح نماز و عبادت در الميزان،

پرسش. در روايت است: اول چيزي كه به آن [از اعمال] بنده رسيدگي مي‏شود، نماز است. پس اگر نماز قبول شد، غير آن نيز قبول مي‏شود و اگر رد شد، غير آن نيز پذيرفته نمي‏شود؟ ( الامالي، شيخ صدوق، انتشارات كتابخانه اسلاميه، 1362ش، ص 641.)    عوامل قبولي نماز را نام ببريد. پاسخ: نخست توضيح داده

پرسش. آيا به افراد عادي نيز الهام مي‏شود؟ اگر در عالم خواب از سوي بزرگان دين به شخص خبرهاي داده شود اولاً آيا اعتبار و حجيت دارد؟ ثانيا آيا حق بازگو كردن براي ديگران دارد يا خير؟ پاسخ: رؤياهايي كه انسان مي‏بيند چند قسم مختلف است كه برخي از آنها صادقه‏ اند؛ چنان كه پيامبر

پرسش. تا چند وقت پيش فرزند من به مسائل عبادي توجه خاصي داشت امّا الان دچار سهل‏ انگاري شده و امورات مذهبي حتي نماز را انجام نمي‏دهد. تكليف چيست؟ پاسخ: بايد بررسي شود كه چه عواملي موجب شد چنين تغيير رويه ‏اي رخ دهد؛ از جمله اين عوامل مي‏تواند: رفاقت، محيط مدرسه، رسانه‏ ها و

پرسش. فلسفه ركوع در نماز چيست؟ پاسخ: ركوع در لغت، حالت مخصوص خميده بودن در انسان است. از اين رو، به پيرمرد سالخورده‏اي كه پشتش خميده است «شيخ راكع؛ پير خميده» مي‏گويند. پير خميده در عرف شرع، به حالت خاصي در عبادت گويند. ركوع، تجلي روح خشوع و فروتني در نمازگزار است؛ ركوع، سر خم 

پرسش. اگر فرزندي بگويد خداوند بي ‏نياز است و نيازي به نماز خواندن من ندارد پس من نماز نمي‏ خوانم، چگونه ميتوان او را متقاعد ساخت؟ پاسخ: اينكه خداوند نيازي به نماز خواندن ما ندارد، سخن درستي است امّا نبايد انكار كرد كه ما به نماز خواندن و هم ‏صحبتي با خداوند و راز و

پرسش. نظر اسلام در مورد خواب‏ هايي كه انسان مي‏بيند، چيست؟ پاسخ: اصل رؤيا و خواب ديدن از نظر اسلام، مورد تأييد است؛ چنان‏كه در سوره يوسف و نيز در داستان ذبح اسماعيل آمده است: إِنّي أَري فِي المَنّامِ أَنّي أَذْبَحُكَ. (صافات: 102)     همانا من در خواب مي‏بينم كه تو را ذبح مي‏كنم. اينها

پرسش. چگونه مي‏توان به پرسش كودك كه خدا را چه كسي آفريد و چگونه مي‏توان خدا را، پاسخ گفت؟ پاسخ: تفهيم مسائل فلسفي و مفاهيم ديني به كودك از مشكلات خانواده هاي مذهبي است.    (براي مطالعه بيشتر در اين مورد مراجعه كنيد به: ناصر باهنر، آموزش مفاهيم ديني همگام با روانشناسي رشد، تهران، شركت چاپ

پرسش. امام خميني رحمه ‏الله در كتاب آداب الصلاة درباره معناي «إيّاك نَعْبُدُ و إيّاكَ نَسْتَعين» مي‏نويسد: اگر تو به معناي عبوديت نرسيدي از درجه عبوديت حذر كن و اين آيات را از زبان كملّين بگو يا اينكه صرف قرائت صورت قرآن باشد.    (آداب الصلوة، ص 283. )  امام رحمه‏ الله در ادامه در فرعي

پرسش. فلسفه خواندن نماز چيست؟ پاسخ: بنابر اعتقاد به اصول دين و پذيرش وجود خداوند حكيم و تصديق پيامبران و ايمان به دين رسول خاتم صلي ‏الله ‏عليه‏ و‏ آله، اسلام، تعبّد نسبت به دستورات شريعت ضروري است. از سويي ديگر خداوند در قرآن مي‏فرمايد:     واَقِمِ الصَّلوةَ لِذِكري (طه: 14)     نماز را براي

پرسش. اگر كسي يكي از ائمه معصومين عليهم ‏السلام را در خواب ببيند و از او دستوري دريافت كند آيا اين حكم براي او حجت است يا نه؟ آيا آنچه فهميده مي‏شود علم شهودي است يا علم حصولي؟ پاسخ: اگر پرسش اول در قالبي كلي مطرح شود به اين صورت درمي‏ آيد كه آيا رؤيايي

پرسش . آيا مسائل ژنتيكي و ارثي در تكوين شخصيت فرزند آينده اثر دارد؟ اين تأثير تا چه حدي است؟ پاسخ: البته بي‏تأثير نيست امّا تأثير آن در تشكيل شخصيت افراد و رشد آينده شخصيتي وي نسبت به شرايط محيطي و نيز عامل قدرتمند تربيت، بسيار اندك است. از ميان اين سه مقوله بيشترين سهم

پرسش. چرا نماز صبح دو ركعت است؟ فلسفه چهار ركعت بودن نماز ظهر و عصر و عشا و سه ركعت بودن نماز مغرب چيست؟ پاسخ: خداوند متعال نحوه خواندن نماز را به پيامبرش وحي نمود؛ هر آنچه در سنت آمده يا در روايات نقل شده، تكليف مسلمين در مورد چگونه نماز خواندن است كه بايد

پرسش. نظر انديشمندان غير مسلمان درباره نماز چيست؟ پاسخ: در دوره كنوني، انديشمندان به طور گسترده‏ تري درباره نماز و نيايش بحث كرده‏اند. به ويژه برخي روان‏شناسان، امروزه به اين نتيجه رسيده ‏اند كه توجه به خدا و نماز و دعا، بسياري از بيماري‏هاي رواني را درمان مي‏كند. دكتر الكسيس كارل كه براي درمان جنبه‏هاي

پرسش. وقتي يكي از اتباع‏ خارجي وارد ايران‏ مي‏شود، موظف به‏ رعايت حجاب است؛ چرا كه ‏قانون‏ كشور ايران چنين‏ حكمي‏ را به‏ دنبال دارد. چرا كشوري مثل‏ رانسه نمي‏ تواند قانون خود را در منع حجاب به مسلمانان تحميل كند؟ تفاوت اين‏ دو در چيست؟ پاسخ: تفاوت در نوع حكومت اين كشورهاست. حكومت ايران

پرسش . دليل اينكه برخي فرزندان كه در سنين كودكي به مسائل عبادي علاقه ‏مندند، به مرور زمان از اين مسائل جدا مي‏شوند، چيست؟ پاسخ: دوره بلوغ دوران بحراني و دقيق است كه بايد عالمانه و با آگاهي و به دقت بر آن نظارت شود. طبيعي است كه عبور از اين دوران، حمايت مربي و

پرسش. موانع حضور قلب در نماز چيست؟ راه ‏هاي رفع آنها را بيان كنيد؟   پاسخ: 1. پراكندگي خيال الف. عوامل دروني پراكندگي خيال يك ـ وسوسه شيطان پيامبر مي‏فرمايد: «هنگامي كه بنده مشغول نماز مي‏شود، شيطان به انسان مي‏گويد: اين را به ياد آور، آن را به ياد آور، تا اينكه نداند چطور نماز

پرسش. واژه «نماز» در فارسي به چه معناست؟ چرا در عربي آن را «صلاة» معنا مي‏كنند؟ پاسخ: واژه فارسي نماز، از واژه پهلوي «نماك» گرفته شده است. نماك نيز از ريشه باستاني «نِم» به معناي خم شدن و كرنش است. اندك اندك در ميان مسلمانان واژه ‏هايي همچون صلات و عبادت، جاي آن را گرفتند.   

پرسش. حكم اسلام در مورد حجاب چيست؟ روبند و پوشيه زدن در اسلام چه جايگاهي دارد؟ پاسخ: فتواي اغلب مراجع اين است كه پوشاندن دست از مچ و گردي صورت (به آن مقداري كه هنگام نماز مي‏تواند باز بماند) واجب نيست؛ البته مشروط به اينكه زينت نشده باشد كه در اين صورت بايد گردي صورت

پرسش. نحوه برخورد مادر با فرزند جوانش كه شبهه ‏هايي در مورد انقلاب اسلامي را در خانه مطرح كند بايد چگونه باشد؟ پاسخ: سخن نخست، آنكه حفظ نظام اسلامي همانند حفظ اسلام، از مهم‏ ترين واجبات است و لطمه زدن به نظام و تبليغ منفي در مورد آن گناهي بزرگ بوده، تكليف در مقابل چنين

پرسش. براي حضور قلب در نماز، چه بايد كرد؟ پاسخ: 1. دقت در انجام مقدمات نماز، مانند وضوي با معنويت، انجام مستحباتي چون اذان، اقامه و… ؛ در كتاب‏هاي حديث آمده است: شخصي از پيامبر درخواست كرد كه راه حضور قلب بيشتر در نماز را به او نشان دهد. حضرت به او فرمان داد با

پرسش. آيا افرادي كه خواسته يا ناخواسته، با چشم زخم براي ديگران مشكل ايجاد مي‏كنند، مرتكب گناه شده ‏اند؟ پاسخ: در اصل وجود چشم زخم ترديدي نيست.    (چنان كه حضرت يعقوب به فرزندان خود سفارش مي‏كند كه از درهاي مختلف و به صورت پراكنده وارد شهر شويد [تا از چشم زخم در امان باشند ]يوسف

پرسش. آيا در متون اسلامي روايتي در مورد چادر گذاشتن بانوان آمده است؟ در مورد برتري چادر نسبت به نوع پوشش‏ هاي ديگر مثل مانتو توضيح دهيد. پاسخ: تعبيري كه در متون ديني شده است جِلباب است؛ چنان‏كه در آيه 59 سوره احزاب آمده است و مراد از آن پارچه‏ اي است كه همانند ردا

پرسش. زن طبق چه شرايطي مي‏تواند ميهمان به خانه دعوت كند؟ پاسخ: با پذيرش اينكه ارتباط اعضاي خانواده با خارج از خانه امري اجتناب‏ ناپذير است و اينكه مهمان نوازي و سفره ‏داري و پذيرايي از مهمان داراي ارج و قرب و اهميت شرعي است، امّا پذيرش مهمان توسط زن با شرح ذيل مجاز است:

پرسش. نماز اول وقت بدون حضور قلب بهتر است يا آخر وقت با حضور قلب؟ پاسخ: در اين مورد نمي‏توان حكم كلي داد بلكه بايد ديد علت عدم حضور قلب در اول وقت چيست؛ مثلاً اگر نگاه كردن به فيلم يا فوتبال و… موجب عدم حضور قلب مي‏شود، از بي‏انصافي است كه نماز به تأخير

پرسش. آيا خداوند قدرت جلوگيري از چشم زخم را دارد؟ در اين صورت چرا آن را رفع نمي‏كند؟ پاسخ: خداوند قدرت جلوگيري از اثر چشم زخم را دارد امّا بناي خداوند متعال بر اين است كه نظام عالم از مجراي اسباب و مسببات اداره شود. امام صادق عليه‏ السلام در اين مورد فرمود: أبَي اللّه‏ُ

پرسش. با اينكه وضع و شرايط اجتماعي و مالي‏ام مطلوب است امّا همواره به علت دخترزا بودن مورد طعنه شوهر و بستگان او هستم، در اين مورد راهنمايي كنيد. پاسخ: با توجه به نتايج آزمايش‏هاي علمي و كشفيات ژنيتكي، پزشكي و زيست‏شناسي، جنسيت فرزند تنها در ارتباط با زن نيست بلكه حاصل جمع شرايطي است.