کلیپ
پادکست
متن
بسمالله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد محمودی
عنوان: کاربردهای هوش مصنوعی در علوم انسانی، قسمت چهارم
- در ادامه بحثهای مربوط به کاربردهای هوش مصنوعی در علوم انسانی، پس از پرداختن به تصمیمگیری اخلاقی، مبحث خلاقیت محاسباتی مورد بررسی قرار میگیرد. این نوع خلاقیت میتواند در مسائلی که اساساً با محاسبات مرتبط هستند، مانند موسیقی، مورد بهرهبرداری واقع شود.
- از آنجا که پایه و بنیان اصلی موسیقی، محاسبات است، یکی از توانمندیهای هوش مصنوعی، ساخت موسیقی است. بدینترتیب، نیازی نیست که برای تولید یک فیلم سینمایی، حتماً از یک گروه موسیقی باکیفیت استفاده شود. بلکه میتوان برای فیلمهای معمولی، از هوش مصنوعی درخواست کرد که متناسب با سبک فیلمنامه، موسیقی حماسی، آرام یا سبکهای دیگر را تولید کند.
هوش مصنوعی در ادبیات و داستانسرایی
- شعر و ادبیات نیز از دیگر حوزههایی است که هوش مصنوعی در آن کارآیی دارد. به عنوان مثال، اگر یک متن خام خبری (مانند ماجرای شهادت برخی سرداران) موجود باشد، هوش مصنوعی میتواند آن را به یک داستان جذاب و زیبا تبدیل کند که قابلیت انتشار به صورت کتاب را داشته باشد.
همچنین، هوش مصنوعی در شعرسازی و تکمیل اشعار بسیار مفید واقع میشود. این فناوری میتواند به حل مشکلی که در مثل قدیمی «چون قافیه به تنگ آید، شاعر به جفنگ آید» نهفته است، کمک کند. گاهی اوقات، شاعران برای یافتن کلمهای جهت تکمیل یک مصراع، ممکن است دو روز، سه روز یا حتی یک هفته وقت صرف کنند. در این زمینه، حکایت شعر معروف شهریار (که بنا بر روایات، حضرت امیرالمؤمنین در خواب به ایشان کمک کردند تا قسمتی از شعر تکمیل شود) مشهور است.
اگرچه شعر تولیدشده توسط هوش مصنوعی فاقد روح و عمق شعر انسانی است، اما اگر صرفاً به عنوان یک ابزار به کار گرفته شود، میتواند کمککننده شاعر باشد. مثلاً، هوش مصنوعی میتواند برای یک کلمه سهحرفی با معنای مشخص و پایانیافته به حرفی خاص، در لحظه صد کلمه مترادف ارائه دهد. در این حالت، شاعر خود انتخاب میکند که کدام کلمه برای تکمیل مصراع مناسبتر است.
اهمیت داستان در برتری رسانهای غرب
خلاقیت محاسباتی ابزاری شگفتانگیز و بسیار کارآمد است. امروزه، برتری رسانهای جهان غرب عمدتاً ریشه در داستان و ادبیات دارد. داستانهایی نظیر ارباب حلقهها، هری پاتر، و نغمه آتش و یخ نمونههایی از این ادبیات هستند که متعاقباً به فیلمهای سینمایی تبدیل شدهاند. این تولیدات سینمایی بودهاند که به جهان غرب اجازه دادهاند تا عرصه رسانه و تولیدات سینمایی را در اختیار خود بگیرد.
به عنوان مثال، چینیها یک داستان در سطح ملی دارند که در آن، چین به قدری پیشرفته است که نخستین ارتباط با بیگانگان را برقرار کرده و زمینه نجات دنیا را فراهم میکند. جالب آنکه، هالیوود و نتفلیکس با ساخت فیلمی به نام مسئله سهجسم که در متن از آن به «مسئله سجسم» یاد شده است، همین بنمایه داستانی را گرفتهاند. اما در روایت آنها، این داستان تحریف شده و به ضرر چینیها استفاده میشود.
این فیلم یک شخصیت چینی را نشان میدهد که عقدهای است، پدرش کشته شده و تحت ظلم و فشار زیادی قرار داشته است. این شخصیت، برخلاف تذکرات داده شده، با بیگانگان ارتباط میگیرد و آنها را وارد دنیا میکند و قصد نابودی جهان را دارد. در نتیجه، یک شخصیت آمریکایی مجبور است برنامهریزی کرده و برای تربیت و ادب کردن این فرد چینی و جلوگیری از حضور بیگانگان اقدام کند.
این مثال نشان میدهد که برتری کنونی آمریکا و جهان غرب، متکی بر همین بنیانهای داستانی است. هوش مصنوعی میتواند در این عرصه، ابزار بسیار کارآمدی باشد.