کلیپ
پادکست
متن
بسمالله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد محمودی
عنوان: کاربردهای هوش مصنوعی در علوم انسانی، قسمت پنجم
یکی دیگر از کاربردهای هوش مصنوعی در علوم انسانی، حوزه روانزبانشناسی و مدلسازی شناختی است. همانطور که میدانیم، زبان انسان دارای پیچیدگیهای خاصی است و متناسب با فرهنگهای هر تمدن، زبانها توسعه یافتهاند.
تفاوتهای فرهنگی در زبان
این تفاوتهای فرهنگی در نوع خود بسیار جالب هستند. به عنوان مثال، زبان عربی دقت بسیار زیادی در واژگان دارد.
ما برای مفهوم «خون» در زبان عربی سه واژه مجزا داریم:
- خونی که در قلب قرار دارد که میشود مُهجه
- خونی که در رگ است که میشود دم
- خون ریخته شده که میشود ثار
در حالی که در زبان فارسی، ما تنها واژه «خون» و در زبان انگلیسی تنها واژه «Blood» را برای همه این مفاهیم به کار میبریم
مثال دیگر مربوط به تفاوتهای فرهنگی عمیقتر است. در زبان انگلیسی، به دلیل فرهنگ حاکم، غیرت که یک مفهوم بسیار ارزشمند است مترادف حسادت در نظر گرفته میشود. به همین دلیل، تنها یک واژه برای هر دو مفهوم وجود دارد: کلمه «Jealous» این واژه هم برای غیرت و هم برای حسادت به کار میرود.
در حالی که در زبان فارسی، این دو واژه به مثابه «شرق عالم» و «غرب عالم» در نظر گرفته میشوند؛ یعنی غیرت امری بسیار ستوده، پسندیده و محمود است و حسادت بسیار ناپسند و مذموم شناخته میشود.
مدلسازی شناختی و چالش ارتباطات
- مدلسازی شناختی و روانزبانشناسی بررسی میکند که سبک و سیاق شناختی جوامع چیست. این مسئله به ویژه در علم ارتباطات کاربرد فراوانی دارد. در علم ارتباطات معروف است (اگرچه آمارها متنوع است، اما در برخی منابع ذکر شده) که اغلب یا بیش از هفتاد درصد ارتباطات انسانی ناموفق است.
دلیل این عدم موفقیت چیست؟ حتی اگر زبان مبدأ و زبان مقصد یکی باشد، زمینههای موجود در گیرنده پیام و فرستنده پیام باعث میشود که معنا به خوبی منتقل نشود.
مدلسازی شناختی میتواند این کار را انجام دهد؛ میتواند اطمینان حاصل کند که دقیقاً معنایی که ما مدنظر داریم، در جامعه مخاطب ایجاد شود.
اهمیت «زمینهها» و بحران ارتباطات بینالمللی
مسئله «زمینهها» و بسترهای فرهنگی بسیار مباحث مهمی هستند. برای مثال، یکی از دوستان ما که در اتریش در مرکز جامعه امام علی (ع) حضور داشت، در روز عاشورا، مراسم «یومالحسین» برگزار میکرد. ایشان که از قم به اتریش رفته بود، مراسم عزاداری را با حضور مسلمانان در خیابان برگزار میکرد.
در این مراسم، ایشان از عزاداران خواستند که دستها را بالا بیاورند و همه با هم ذکر نام اباعبدالله الحسین را بگویند: حسین
فضا، فضای بسیار خوب، زیبا و معنوی بود.
اما اتفاقی که افتاد این بود که ایشان را فردای آن روز دیپورت کردند (اخراج کردند) و آن مرکز را نیز برای مدتی بستند. دلیل این امر چه بود؟
یک روزنامهنگار عکسی گرفت. او دید که جمعیت زیادی دستهای خود را به آن شکل بالا آوردهاند و «حسین» میگویند. او زیر عکس تیتری زد و گفت: ظهور نازیسم
این قضیه برای مردم اتریش، که ریشه هیتلر از آنجاست، یک چالشی بسیار جدی بود. این مثال نشان میدهد که زمینهها چقدر میتوانند حقایق را عجیبوغریب عوض کنند. یکی از مشکلات اساسی ما در ارتباط با جوامع بینالمللی دقیقاً همین قضیه است که هوش مصنوعی میتواند در رفع آن بسیار کمککننده باشد.
Top of Form
Bottom of Form