۲۴- کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش، قسمت سوم

بسم‌الله الرحمن الرحیم

کارشناس: استاد محمودی

عنوان: کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش، قسمت سوم

در ادامه مباحث کاربردهای هوش مصنوعی در حوزه آموزش، در این جلسه به بررسی عمیق‌تر نقش هوش مصنوعی در تحلیل داده‌ها، مدل‌های یادگیری و سامانه‌های تدریس هوشمند خواهیم پرداخت.

تحلیل داده‌ها و شناسایی الگوهای یادگیری

بحث پیش‌بینی عملکرد و نیازهای آموزشی که قبلاً نیز به آن اشاره شده بود، مقدمه‌ای بر موضوع تحلیل داده‌ها و مدل‌های پیش‌بینی است. هوش مصنوعی توانایی بهبود قابل توجهی در تحلیل داده‌های آموزشی دارد و می‌تواند الگوهای یادگیری را به دقت شناسایی نماید.

شناسایی الگوهای یادگیری بسیار حائز اهمیت است؛ چرا که مشخص می‌سازد افراد از چه مسیری به یادگیری و آموزش دست پیدا می‌کنند. به عنوان مثال، یکی از مدل‌های مؤثر در یادگیری، بازیوارسازی است که در صورت اجرای صحیح، اثرگذاری‌های جدی به دنبال خواهد داشت.

به منظور تأکید بر اهمیت مدل‌ها و مسیرهای یادگیری، می‌توان به پدیده نهنگ آبی اشاره کرد که در سال‌های ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ شکل گرفت. با وجود دستگیری سازنده این چالش، این فرایند همچنان در دنیا قربانی می‌گرفت. دلیل این امر، جذابیت مسیر طراحی‌شده برای یادگیری بود. حتی در ایران، با وجود آنکه چالش نهنگ آبی زبان فارسی و ایرانی نداشت، متأسفانه قربانی داد و بر اساس آمار رسمی، ۴ تا ۵ نفر در ایران به دلیل این قضیه اقدام به خودکشی کردند. این مثال نشان می‌دهد که بحث مدل‌های یادگیری تا چه حد می‌تواند بحثی مهم و اثرگذار باشد.

سیستم‌های تدریس هوشمند و آموزش شخصی‌سازی‌شده

• سیستم‌های تدریس هوشمند که توسط هوش مصنوعی پشتیبانی می‌شوند، توانایی ارائه آموزش شخصی‌سازی‌شده به دانش‌آموزان را دارند.

در این زمینه می‌توان به موضوعاتی همچون پردازش زبان طبیعی (NLP) برای یادگیری زبان و همچنین پلتفرم‌های یادگیری تطبیقی اشاره نمود.

از دیگر ابزارهای مهم، بسته‌های اسکورم (SCORM) هستند که امکان آموزش خودکار را فراهم می‌آورند. در این سامانه‌ها، فرد به صورت گام به گام آموزش می‌بیند و یاد می‌گیرد. سیستم با درک و رصد فرایند آموزش و یادگیری فرد، مرحله بعدی را برای وی باز می‌کند و به صورت خودکار گواهی اتمام دوره را صادر می‌نماید.

امروزه، سامانه‌های آموزشی خودکار نیز وجود دارند و نسخه‌های جدید پلتفرم‌های آموزشی مانند مودل نیز با استفاده از هوش مصنوعی امر آموزش را تسهیل می‌نمایند. مودل جامع‌ترین سیستم آموزشی آنلاین در دنیا محسوب می‌شود و همانند سیستم‌های سایت‌ساز، مانند وردپرس و دروپال، هر کسی که قصد راه‌اندازی یک دوره آموزشی را داشته باشد، از مودل استفاده می‌کند. تقریباً ۹۹ درصد سایت‌های آموزشی دانشگاهی در دنیا از سیستم مودل بهره می‌برند.

نقش هوش مصنوعی در برقراری ارتباط آنلاین منسجم

سامانه‌های آموزشی آنلاین با استفاده از هوش مصنوعی به برقراری یک ارتباط آنلاین منسجم کمک می‌کنند. این فناوری‌ها کمک‌کار هستند تا اطمینان حاصل شود که افراد در طول کلاس حواسشان جمع است و به مطالب استاد گوش می‌دهند. تمامی این اقدامات به فرد کمک می‌کنند تا بتواند فرایند آموزشی دقیقی را مورد مشاهده و پیگیری قرار دهد.