کلیپ
پادکست
متن
بسمالله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد محمودی
عنوان: کاربردهای هوش مصنوعی در پژوهش، قسمت هفدهم
در ادامه مباحث هوش مصنوعی و پژوهش، ما به بررسی تکمیل تهیهکار و پرسشنامههای کمی و همچنین طبقهبندی و سازماندهی اسناد پرداختیم. در این بخش، به کاربردهای پیشرفتهتر میپردازیم.
ترجمه ماشینی تخصصی
- هوش مصنوعی در حوزه ترجمه، بسیار فوقالعاده است. بهویژه جمینای (Gemini)، موتور تخصصی ترجمه محسوب میشود.
رویکرد نوین مترجمان:
بسیاری از مترجمان حرفهای، ابتدا ترجمه را در هوش مصنوعیهای قوی مانند جمینای انجام میدهند و سپس وظیفه آنها به رفع عیب و اشکال متون تبدیل میشود. امروزه دیگر اینگونه نیست که مترجمان از ابتدا بخواهند متنی را کاملاً ترجمه و تایپ کنند؛ بلکه کار آنها، تصحیح و ویرایش ترجمههای تخصصی ارائهشده توسط هوش مصنوعی است.
کمک به داوری و ارزیابی مقالات علمی و پایاننامهها
بحث بعدی، کمک هوش مصنوعی به داوری و ارزیابی مقالات علمی و پایاننامهها است. این قابلیت بسیار کمککننده است.
الف) توصیهها به دانشجویانقبل از دفاع
به دانشجویان تأکید میشود که حتماً قبل از دفاع، مقالات و پایاننامههای خود را درون این سامانههای هوش مصنوعی قرار دهند. با این کار، میتوانند عیوبی که در کار هست را کاملاً مشاهده و رفع کنند.
ملاحظات امنیتی:
باید همواره این موضوع را مد نظر قرار داد که هوش مصنوعی بیشترین جاسوسی اطلاعات را از ما خواهد داشت. بنابراین، اگر اطلاعات محرمانه یا سازمانی خاصی وجود دارد، باید حتماً آنها را حذف کرد. توصیه میشود حتی نام خانوادگی نیز ترجیحاً حذف شود و سپس متن برای بررسی در سیستم قرار گیرد.
ب) کمک به اساتید در فرآیند داوری
هوش مصنوعی ابزاری فوقالعاده برای اساتید در داوری رسالهها و پایاننامهها است.
آنچه اغلب مشاهده میشود این است که اساتید در اول کار، خیلی خوب داوری میکنند مانند چهار اشکال در دو صفحه اول، اما هر چقدر کار جلوتر میرود، به دلیل خستگی، در صفحات پایانی (مثلاً ۲۰ صفحه آخر) دیگر رمقی برای یافتن اشکال باقی نمیماند. هوش مصنوعی بهراحتی میتواند این کار را انجام دهد، مطالب دارای ایراد را مشخص کند و استاد میتواند صحت آنها را بررسی کند. بنابراین، هوش مصنوعی بهعنوان ابزار داوری، فوقالعاده است.
مدلسازی موضوعی و ابزارهای تخصصی دیگر
الف) مدلسازی موضوعی (Topic Modeling)
این کار به پژوهشگر اجازه میدهد که مجموعه عظیمی از متون را به هوش مصنوعی بدهد و از سیستم بخواهد که موضوعات و مباحث اصلی مطرح شده در آن مجموعه را به صورت خودکار استخراج کند.
تفاوت با خلاصهسازی:
خلاصهساز یک متن (مثلاً ۳۰۰ یا ۴۰۰ صفحهای) را خلاصه میکند. اما در مدلساز، پژوهشگر کل متون مرجع را مانند کل صحیفه امام به سیستم میدهد و سؤال میکند: مدل رفتاری امام در مواجهه با غرب چیست؟ یا چه شاخصهها و مؤلفههایی دارد؟ هوش مصنوعی در این زمینه میتواند بسیار کمککار باشد و شاخصهها را برای کاربر استخراج کند.
ب) ایجاد دستیار پژوهشی مجازی
پژوهشگر میتواند یک دستیار پژوهشی مجازی در هوش مصنوعی ایجاد کند.
ج) OCR و بینایی ماشین
خود هوش مصنوعی قابلیت OCR را دارد و میتواند آن را انجام دهد.
بحث بینایی ماشین برای تحلیل آثار هنری و بصری در رشتههایی مانند تاریخ هنر و باستانشناسی کاربرد دارد.
جمعبندی نهایی
بحث پژوهش و هوش مصنوعی بسیار مفصل است و هر چقدر به آن پرداخته شود، پایانی ندارد. با توجه به اهمیت پرداختن به سایر مباحث، این مجموعه دروس در همینجا بسنده میکند. در جلسات آتی، وارد بحث هوش مصنوعی و سایر شاخههای علوم خواهیم شد.