کلیپ
پادکست
متن
بسمالله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد محمودی
عنوان: تکنیک گواهی دادن و استناد سازی
در این قسمت میخواهیم با اولین تکنیک و اولین قالب رسانهای برای اقناع آشنا شویم. فنون اقناع فنونی هستند که اگر ما آنها را در محتوای پیاممان استفاده بکنیم، افراد پیام ما را راحتتر میپذیرند. این فنون در صنعت بازاریابی، در حوزههای سیاسی، و همچنین در حوزههای دینی و فرهنگی کاربرد دارد، و ما میخواهیم این سه نوع کاربرد را نیز برای شما عزیزان تبیین کنیم.
- اولین تکنیک در فنون اقناع، تکنیک گواهی دادن است.
تکنیک گواهی دادن یکی از رایجترین تکنیکها است که شقوق مختلفی دارد. این تکنیک گاهی اوقات توسط نخبگان علمی، گاهی اوقات توسط نخبگان رسانهای یا سلبریتیها، و گاهی اوقات توسط توده مردم انجام میشود.
مثلاً در این کلیپی که اکنون برای شما میگذارم و مشاهده میفرمایید، تبلیغ شامپو در حال انجام است. شامپوی «کلیر» را تبلیغ میکنند و از تکنیک گواهی استفاده شده است.
آقای کریستیانو رونالدو میآید و اشارهای به این ندارد که مواد تشکیلدهنده این شامپو چیست، چه عناصری دارد یا چه کاربردهایی دارد؛ ولی همین که یک نخبه رسانهای (یعنی کریستیانو رونالدو) میآید و تبلیغ این قضیه را انجام میدهد، پذیرش این پیام برای مخاطبان راحتتر میشود و راحتتر این پیام را میپذیرند.
نمونه این کلیپها بسیار زیاد است. من یک نمونه از کاربرد این تکنیک را توسط دشمنان اینجا خدمت شما عزیزان نشان میدهم. به تصویری که اکنون نمایش داده میشود توجه بفرمایید. اینجا یک متن ساده است که نوشته: متأسفانه ظاهراً جمهوری اسلامی در بمباران شیمیایی مردم سوریه نقش داشته است.
خب، این پیام مربوط به چندین سال پیش و زمانی است که هنوز سوریه سقوط نکرده بود، آقای بشار اسد در قدرت بود و ایران حضور داشت و میخواستند ایران را با این پیام متهم کنند که شما در حملات شیمیایی مشارکت داشتید. وقتی شما این یک تکه جمله را میبینید، حتی قشر خاکستری هم ممکن است نپذیرد؛ این ادعایی است که معلوم نیست اثبات شود یا خیر. اما آنها از این تکنیک گواهی استفاده میکنند. مشاهده میکنید که یک پیام را قبل از این گزاره قرار میدهند. آن پیام چیست؟
خبر خیلی بد، گویا در تجهیزات شیمیایی اسدی، قطعهای از یک شرکت آلمانی فلان که نوعی عایق است، به این اسم پیدا شده. پیگیریها مشخص کرده که جمهوری اسلامی [این قطعه] را فروخته است. پس جمهوری اسلامی نقش داشته.
خب، مخاطب شبکههای اجتماعی اولین کاری که میکند این است که این شرکت آلمانی را جستجو میکند، میبیند چنین شرکت آلمانیای هست. قطعه را جستجو میکند، میبیند این قطعه نیز هست. وقتی شما استنادسازی میکنید، گواهی دادن، جدای از نخبگان رسانهای و نخبگان علمی، در متن اتفاق میافتد؛ یعنی متن یک گزاره ساده است که میخواهد بگوید جمهوری اسلامی نقش داشته، اما با نحوه استنادسازی کاری میکند که باورپذیری برای شما راحتتر شود..
اساتید و اعضای هیئت علمی دانشگاه نیز از این تکنیک استفاده میکنند. در جلسات مینشینند و میگویند: این بحث ما نظر عموم اندیشمندان است. یا نظر همه دانشمندان معاصر بر این است.
شما دیگر جرئت مخالفت ندارید. تکنیک استنادسازی در فضای تبلیغات، تکنیک بسیار مهمی است. این تکنیک کاربرد زیادی دارد.
حالا در ادامه، عکس کودک هم پایین آن میگذارند و شما این پیام را مشاهده میکنید. این شد یکی از میلیونها پیامی که در فضای مجازی بر علیه جمهوری اسلامی در حال تبلیغ است. مسائل بسیار دیگری در باب این تکنیک وجود دارد که من به دلیل ضیق وقت اشاره نمیکنم. اگر دوره مفصلتری بود، در خدمتتان خواهیم بود.
——————————————————————————–
نمونهای قرآنی از تکنیک گواهی دادن
این تکنیک حتی در قرآن هم آمده است. من این آیه را بگویم و جمعبندی بکنم. خیلی جالب است، این تکنیک را مسیحیان بر علیه پیامبر استفاده کرده بودند و اگر پیامبر خدا از طریق فرشته وحی آگاه نمیشد، این تکنیک ضربه سختی به تازهمسلمانها میزد.
خداوند منان در قرآن کریم میفرماید: و قال طائفه من اهل الکتاب آمنوا بالذی أنزل علی الذین آمنوا وجه النهار وکفروا آخره
خب، میدانید آمدن پیامبر به همه ادیان وعده داده شده بود. یعنی در هر کتابی شما میخواندید معلوم بود که پیامبری خواهد آمد. نمای آمدن و نشانههای پیامبر اسلام در کتب مسیحی بسیار بود و مسیحیان زیادی به محضر پیامبر میآمدند و میدیدند که ایشان همان پیامبر وعده داده شده است و مسلمان میشدند.
علمای مسیحی چهکار کردند؟ گفتند ما بیاییم چند نفر از عالمان دینی نابمان را بیاوریم. اینها بیایند و صبح را به پیامبر ایمان بیاورند. اینها دیگر نخبگان علمی هستند. صبح به پیامبر ایمان بیاورند، در حالی که ایمانشان واقعی نیست. بعد از ظهر آن را رسانهای میکنند و میگویند: «ما صبح ایمان آوردیم، گشتیم، دیدیم ایشان آن چیزی که در کتب ما ذکر شده است، نیست.» به قول بنده خدا میگفت: «گشتیم نبود، نگرد!» ایشان آن پیامبر آخرالزمانی نیست.
اگر این تکنیک را اجرا میکردند، خیلی اثرگذار بود که فرشته وحی نازل شد و قرآن آمد و این نیت شوم را برای مسلمانان آشکار کرد.