کلیپ
پادکست
متن
بسمالله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد مهدوی ارفع
عنوان: مهارتهای زندگی مشترک، بهترین کار برای بانوان
امیرالمؤمنین علیهالسلام در نامهی سی و یکم نهجالبلاغه، خطاب به فرزند عزیزشان امام حسن (ع) مینویسند: الْمَرْأَهُ رَیْحَانَهٌ وَ لَیْسَتْ بِقَهْرَمَانَهٍ؛ یعنی زن گل است، نه قهرمان.
این جملهی زیبا، کوتاه و مشهور، دهها نکته را در خود جای داده است. اولین و مهمترین نکته این است که میان زن و مرد تفاوت وجود دارد. اگرچه مشترکاتی میان دو جنس زن و مرد هست، اما تمایزاتی نیز وجود دارد. خلاصهی این تمایزات در زن به «ریحانگی» و در مرد به «قهرمان بودن» تعبیر میشود.
- ریحانه بودن زن به معنای لطافت، حساسیت و زیبایی اوست.
- آن لطافت و حساسیتی که در وجود زن است، به طور معمول در مرد یافت نمیشود
- زن، مرکز عطوفت، عشق و مهربانی است.
با توجه به این ویژگی، چه کسی بهتر از او میتواند وظیفهی تربیت فرزند را به انجام رساند؟ او از نظر مهربانی و عطوفت، بیشترین شباهت را به خداوند دارد؛ خداوندی که خود را «ربالعالمین» معرفی میکند و بر صفت «الرحمن الرحیم» خود تأکید میورزد، چرا که تمام وجودش رحمت و مهربانی است.
- از این رو، بهترین جایگاه برای بانوان، محیط خانه است؛ یک محیط کار امن، پاکیزه و سرشار از عشقی که مدیریت داخلی آن نیز در اختیار خودشان باشد تا در آن به تربیت انسانهای بزرگ برای جامعه بپردازند.
دلیل این امر آن است که زنان «ریحانه» هستند؛ عاطفه، حس و دقتشان عالی است و لطافت در وجودشان موج میزند و اینها، لوازم قطعی برای تربیت صحیح است.
- در مقابل قهرمان بودن مرد به معنای سختکوشی، داشتن ظرفیت بالا در سختیها و کمتر حساس بودن است.
- قهرمانی، متعلق به کار بیرون از خانه است. مرد وظیفه دارد نفقهی زن و فرزندانش را تأمین کند، پس باید بسیار استوار باشد.
- به مرد توصیه شده است که تا میتواند در زندگی همسر و فرزندانش گشایش ایجاد کند، بنابراین باید در بیرون از خانه بسیار تلاش کند و از جدیت و عزم بالایی برخوردار باشد.
توجه به این اصل، یعنی تفاوت میان زن و مرد، هم در کنترل توقعات و هم در توزیع نقشها تأثیر بهسزایی دارد.
- اگر این تفاوتها را بپذیریم، نه زن حق دارد از مرد توقعات زنانه داشته باشد و نه مرد از زن انتظارات مردانه. اگر کلام خداوند را که خالق ماست بپذیریم، آنگاه توزیع نقشها را بسیار حکیمانه خواهیم یافت.
امیرالمؤمنین علیهالسلام در حکمت ۱۳۶ نهجالبلاغه در این باره میفرمایند: جِهَادُ الْمَرْأَهِ حُسْنُ التَّبَعُّلِ؛ جهاد زن، نیکو شوهرداری کردن است. این بدان معناست که جهاد یک زن این است که رزمندهای را که در عرصهی اجتماع در حال مبارزه است، به خوبی مدیریت کند، پشتیبان او باشد، او را تقویت، حمایت و دلگرم کند تا آن مرد که از صبح تا شب در حال مبارزه است، دچار ضعف نشود و خدای ناکرده شکست نخورد. بنابراین، بهترین کار برای بانوان، شوهرداری نیکو و تربیت صحیح فرزندان است.
منابع:
- حکمت ۱۳۶ نهچالبلاغه