رعایت آداب هرکاری

بسم‌الله الرحمن الرحیم

کارشناس: استاد مهدوی ارفع

عنوان: مهارت‌های زندگی، رعایت آداب هرکاری

در ادامه شرح حکمت پنجم نهج‌البلاغه، پس از آنکه در بخش اول به اصل «العلمُ وراثهٌ کریمهٌ» پرداختیم و گفتیم که پیش از هر اقدامی باید از دانش و تجربه دیگران که همچون میراثی گران‌بهاست بهره برد، اکنون به دومین اصل اساسی برای داشتن یک زندگی ماهرانه و حرفه‌ای می‌رسیم.

امیرالمؤمنین علیه‌السلام در اصل دوم می‌فرمایند: وَالآدابُ حُلَلٌ مُجَدَّدَهٌ؛ یعنی آداب [و رعایت اصول رفتاری]، همچون زینت‌هایی هستند که همواره نو می‌شوند.

برای درک بهتر این عبارت، فردی را تصور کنید که هر روز با ظاهری آراسته و لباسی جدید و هماهنگ در برابر شما ظاهر می‌شود، یا خانه‌ای را در نظر بگیرید که چیدمان آن هر هفته تغییر می‌کند و جلوه‌ای تازه‌تر و زیباتر می‌یابد. چنین فرد و چنین خانه‌ای هیچ‌گاه خسته‌کننده نمی‌شوند و احساس روزمرگی و تکرار کسالت‌آور را به انسان منتقل نمی‌کنند.

حضرت با این تشبیه زیبا به ما می‌آموزند که اگر می‌خواهیم زندگی ماهرانه و پرنشاطی داشته باشیم، باید در هر بخش از زندگی، آداب مربوط به آن را رعایت کنیم. خوردن، خوابیدن، سخن گفتن، دوستی، سؤال پرسیدن و پاسخ دادن، هر یک آدابی دارند که رعایت آن‌ها، آن عمل را لذت‌بخش کرده و از تکراری شدن آن جلوگیری می‌کند.

در مقابل، عدم رعایت آداب، حتی بزرگترین موفقیت‌ها را بی‌ثمر می‌سازد. برای مثال، دانشجویی را در نظر بگیرید که پس از سال‌ها تلاش شبانه‌روزی و تحمل سختی‌های فراوان، در رشته پزشکی که آرزوی دوران کودکی‌اش بوده، پذیرفته می‌شود؛ اما پس از مدتی کوتاه، انگیزه خود را از دست می‌دهد و دلسرد می‌شود. علت چیست؟ علت این است که او آداب زندگی دانشجویی را یا نیاموخته و یا به آن عمل نمی‌کند.

بنابراین، برای حرفه‌ای زندگی کردن، باید آداب هر کاری را رعایت کرد. وقتی شما آداب غذا خوردن را می‌آموزید و به کار می‌بندید — دست‌ها را پیش از غذا می‌شویید، با نام خدا آغاز می‌کنید، لقمه را کوچک برمی‌دارید و غذا را به خوبی می‌جوید — با اینکه غذا خوردن یک عمل روزمره و تکراری است، اما هر بار برای شما به تجربه‌ای تازه، لذت‌بخش و مفید تبدیل می‌شود.

امیدوارم که همه ما آداب بخش‌های مختلف زندگی خود را بیاموزیم و به آن عمل کنیم.

منابع:

• حکمت ۵ نهچ‌البلاغه