خودتان را ارزیابی کنید

بسم‌الله الرحمن الرحیم

کارشناس: استاد مهدوی ارفع

عنوان: مهارت‌های زندگی، خودتان را ارزیابی کنید

مهارت‌های زندگی به معنای فراگرفتن روش‌ها، راهکارها و راهبردهایی است که ما را توانمند می‌سازد تا از تمام امکانات زندگی خود بهترین استفاده را ببریم.

امیرالمؤمنین علیه‌السلام در حکمت دهم نهج‌البلاغه، شاخصی بسیار مهم برای ارزیابی یک زندگی ماهرانه و نیکو ارائه می‌دهند؛ شاخصی که هر فردی می‌تواند هرچند وقت یک‌بار با استفاده از آن، خود را بسنجد و ببیند آیا مسیر درستی را طی می‌کند یا خیر.

حضرت در این حکمت می‌فرمایند: خَالِطُوا النَّاسَ مُخَالَطَهً إِنْ مِتُّمْ مَعَهَا بَکَوْا عَلَیْکُمْ، وَ إِنْ عِشْتُمْ حَنُّوا إِلَیْکُمْ؛ یعنی چنان با مردم معاشرت و آمیزش کنید که اگر از دنیا رفتید، بر شما بگریند و اگر زنده ماندید، مشتاق دیدار شما باشند.

این معیار را می‌توان در تمام روابط انسانی به کار برد. برای مثال،

• یک پدر در خانواده می‌تواند با این معیار خود را بسنجد: آیا وقتی از خانه خارج می‌شود، فرزندانش از پنجره بازگشت او را انتظار می‌کشند یا اهل خانه از رفتن او احساس راحتی می‌کنند؟
• یک مادر نیز می‌تواند رابطه خود با همسرش را ارزیابی کند: آیا زمانی که برای چند روز به خانه پدری‌اش می‌رود، همسرش از نبود او خوشحال می‌شود یا مدام تماس می‌گیرد و از دلتنگی خود سخن می‌گوید؟

در حقیقت، انسان می‌تواند با توجه به واکنش اطرافیان بفهمد که آیا زندگی ماهرانه‌ای داشته است یا نه؛ آیا پدر خوبی برای فرزندانش، فرزند خوبی برای والدینش، همسر خوبی برای شریک زندگی‌اش، و همسایۀ خوبی برای همسایگانش بوده است؟

برای نمونه، حکایت فردی را شنیده‌ام که بیش از پنج سال در خانه‌ای در تهران مستأجر بود. در تمام این مدت، صاحب‌خانه به دلیل رفتار نیکوی او، حاضر نمی‌شد پول پیش یا اجاره‌بها را افزایش دهد. پس از پنج سال، زمانی که مستأجر ناچار شد به شهر دیگری بازگردد، صاحب‌خانه با رفتن او مخالفت می‌کرد. سرانجام با اصرار فراوان، او راضی به اسباب‌کشی شد. در روز اسباب‌کشی، صاحب‌خانه در کوچه می‌گریست و پس از آن نیز تا دو سال خانه‌اش را به کسی اجاره نداد و می‌گفت: «من مطمئنم که تو یک روز برمی‌گردی.

این یعنی زندگی کردن به شیوه‌ای که مردم بی‌ریا و در خلوت خود، هنگامی که به یاد ما می‌افتند، اگر زنده باشیم، به هر بهانه‌ای مشتاق دیدار و ارتباط با ما باشند و اگر از دنیا رفته باشیم، از صمیم قلب برای ما بگریند. این است معنای واقعی “خوب زندگی کردن”

منابع:

• حکمت ۱۰ نهچ‌البلاغه