کلیپ
پادکست
متن
بسمالله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد محمودی
عنوان: جنگ شناختی در نابودی سوریه
یکی از مهمترین کاربردهای جنگ شناختی، در ایجاد فتنه، آشوب و برهم زدن امنیت کشورهاست. این پرسش مطرح میشود که چه شد که داعش شکل گرفت؟ چه شد که ناآرامیهای سوریه پدید آمد و از کجا شروع شد؟ در هر کشوری مسائل و مشکلات اقتصادی وجود دارد؛ کدام کشور است که مشکلات نداشته باشد؟ اما چه اتفاقی افتاد که سوریه اینگونه به هم ریخت، داعشها و جبهه النصرهها به وجود آمدند و این قتل و غارتها را انجام دادند؟
ریشه شکلگیری فتنه: حمزه الخطیب
اگر گفته شود که ریشه شکلگیری داعش، جبههالنصره و بسیاری از گروههای دیگر و ناآرامیها در منطقه، این نوجوان بود، سخنی به گزاف گفته نشده است. فردی که در تصویر مشاهده میشود، حمزه الخطیب نام دارد.
حمزه الخطیب همان نوجوانی بود که اقدام به دیوارنویسی بر روی دیوار دبیرستان محل تحصیل خود کرد. گزارش شبکه الجزیره نیز این موضوع را نشان میدهد. او برای بشار اسد دیوارنویسی کرده بود. در پی این اقدام، معلمان مدرسه او را تا پای جان کتک زدند، به نحوی که او به کما رفت. این حادثه، سرآغاز شکلگیری اعتراضات شد.
چند تن از مسئولین سوری نیز این قضیه را تأیید کردند و بیان داشتند که بله، دیکتاتوری شده است، سوریه اینگونه که نمیشود.
اولین اشتباه دولت سوریه و راهبرد کشتهسازی
مردم معترض در اولین اعتراضات، در شهر محدود درعا در سوریه به خیابانها آمدند. بزرگترین اشتباهی که دولت سوریه انجام داد این بود که در مقابل جنگ نرم، از جنگ سخت استفاده کرد.
هنگامی که چند نفر از معترضانی که به خیابان آمده بودند، به ضرب گلوله کشته شدند، هنوز یک هفته نگذشته بود که جمعیت صدها برابر بیشتر شد. این بار شعار آنها این بود: با جان، با خون، فدای تو میشویم ای شهید.
اکنون پدیده کشتهسازی شکل گرفت. کشتهسازی رکن مؤثر در اغتشاشات است. این جمله بسیار حائز اهمیت است: هیچ اعتراض و اغتشاشی را در جهان پیدا نمیکنید که توانسته باشد موفق شود، مگر آنکه قبل از آن کشتهسازی شکل گرفته باشد.
نقش شبکههای اجتماعی در گسترش آشوب
متأسفانه آقای بشار اسد، پتانسیل لازم برای مدیریت رسانه در سوریه را نداشت. در حالی که در سال ۱۴۰۱ در ایران، اینستاگرام محوریت داشت، در سال ۲۰۱۱ میلادی در سوریه، فیسبوک و یوتیوب محور اصلی بودند. شبکههای اجتماعی نقش بادبزن را داشتند و اغتشاش در یک گوشه شهر را به کل کشور سرایت دادند.
مردمی که به خیابانها ریختند، پرچمی را بهعنوان پرچم معارضین سوری انتخاب کردند و از دل این اغتشاشات، امثال داعش پدید آمدند. همانطور که در تصویر دیده میشود، داعش توانست به سرعت کل سوریه را در اختیار خود قرار دهد.
ویرانی و پیامدهای فاجعه
فتنهای که در سوریه رقم خورد، چنین فتنهای بود. شهر حلب که مشاهده میفرمایید، معروف به عروس عرب بود و زیباترین شهر در جهان عرب محسوب میشد. چه ماجرایی رقم خورد که زیباترین شهر در جهان عرب، تبدیل شد به ویرانهترین شهر در دنیا. اکنون برای بازسازی آن، چندین کشور باید دست به دست هم دهند.
این فاجعه از کجا شروع شد؟ از همان کاریکاتور و فتنه رسانهای حمزه الخطیب.
الگوی تکراری دشمن
راهبرد دشمن یکی است و الگوی کاری دشمن نیز یکی است. این وضعیت دقیقاً مانند ماجرای مهسا امینی در سال ۱۴۰۱ بود.
نوجوانانی که در تصاویر اعتراضات مشاهده میشوند، باورشان نمیشد که این اغتشاشات اینگونه شکل بگیرد. احتمالاً خود این نوجوانان و خانوادههایشان نیز کشته شدند. نوجوان دیگری که در تصویر دیده میشود، نوشته است: «لا تحزنی یا اُم حمزه، اُمنا» (غمگین نباش ای مادر حمزه، تو مادر ما هم هستی).
اگر آنها باورشان میشد که این فتنهای است که کار را به اینجا میرساند که:
- بیش از ۱۳ میلیون نفر از سوریه آواره میشوند.
- بیش از ۱۰۰ هزار نفر کشته میشوند.
همه اینها از طریق و روش قدیمی کشتهسازی حمزه الخطیب رقم خورد. این یکی از مهمترین راهبردهای دشمن در جنگ شناختی است.