۲۶- کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش، قسمت پنجم

بسم‌الله الرحمن الرحیم

کارشناس: استاد محمودی

عنوان: کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش، قسمت پنجم

بررسی مجدد واقعیت مجازی و قدرت اثرگذاری آن

پیش‌تر در خصوص عینک‌های واقعیت مجازی (VR) صحبت شد که نمونه‌هایی از آن را در تصویر نیز می‌توان مشاهده کرد. این عینک‌ها دو نوع اصلی دارند: نوعی که گوشی تلفن همراه در درون آن قرار می‌گیرد، و نوع پیشرفته‌تر که خود دارای نمایشگر داخلی است؛ مانند VR Boxهای شرکت متا.

• تأکید می‌شود که هرچقدر لایه‌های رسانه‌ای یک پیام بالاتر رود، قدرت اثرگذاری آن، به‌ویژه در حوزه آموزش، افزایش می‌یابد.

فناوری‌ها این لایه‌های رسانه‌ای را به اوج خود می‌رسانند. به عنوان مثال، گزارشی وجود دارد که فردی بسیار درشت‌اندام، پس از استفاده از عینک VR و تجربه سقوط از یک برج، به دلیل شدت واقع‌گرایی شبیه‌سازی، تعادل خود را از دست داده و نقش بر زمین شده است. این موضوع نشان می‌دهد که جهان آینده در گرو همین تجربیات است.

متاورس: ترکیب هوش مصنوعی و فناوری‌های واقعیت

متاورس، که به عنوان جهان آینده از آن نام برده می‌شود، بر دو پایه اصلی استوار است: هوش مصنوعی و فناوری‌های واقعیت (واقعیت مجازی و واقعیت افزوده). از آنجا که بشر بسیاری از آرزوهای خود را در جهان واقعی نمی‌تواند محقق سازد، تلاش می‌کند تا آن‌ها را در متاورس (فراجهان) جستجو کند.

واقعیت افزوده (AR) و سبک نوین تعامل

واقعیت افزوده Augmented Reality یا AR یک سبک جدید و بسیار جذاب است. برخلاف واقعیت مجازی که واقعیت محیط را تا حدود زیادی حذف می‌کند، در AR شما جهان واقع را می‌بینید، اما عناصر مجازی خاصی به این جهان واقع اضافه می‌شوند.

الف. مثال‌های کاربری در جهان واقعی

بازی‌هایی مانند پوکمن‌گو (Pokémon Go) که در سال ۱۳۹۵ بسیار مطرح شده بود، از این فناوری استفاده می‌کردند. کاربر با گرفتن گوشی در دست و قدم زدن، موجودات مجازی (کاراکترهای بازی) را می‌دید که به فضای واقعی افزوده شده‌اند؛ برای مثال، موجودی مجازی روی آسفالت می‌دوید و پشت یک ماشین پنهان می‌شد. شما با استفاده از دستگاه خود با این عناصر تعامل جدی برقرار می‌کردید.

ب. ملاحظات امنیتی این بازی در کشور چین ممنوع شد، زیرا مشاهده گردید که درصد قابل توجهی از اماکن حساس چینی در حین بازی لو می‌رود. کاراکترهای بازی اغلب جلوی این اماکن حساس قرار داده می‌شدند و صدها کاربر چینی ناخواسته در حال فیلم‌برداری از آن کارخانه‌ها یا ساختمان‌های امنیتی برای سازندگان آمریکایی بازی بودند، که به این ترتیب، جاسوسی به سادگی انجام می‌شد.

کاربرد واقعیت افزوده در حوزه آموزش

واقعیت افزوده در حوزه آموزش بسیار کارآمد است.

به عنوان مثال، در زمینه آموزش مکانیک و قطعات خودرو:

• زمانی که نوجوانی می‌خواهد از روی یک کتاب آموزشی ببیند که اگر پدال گاز فشرده شود، چه اتفاقاتی در ماشین می‌افتد، صرفاً تصور کردن آن جذاب و آسان نیست.
• اما زمانی که تبلت خود را روی کتاب قرار می‌دهد، همزمان با متن کتاب، یک مدل سه‌بعدی شبیه‌سازی‌شده از ماشین به او نشان داده می‌شود. بر اساس متن کتاب، او می‌تواند روی مدل سه‌بعدی گاز را فشار دهد و ببیند که چه فرآیندهایی در ماشین رقم می‌خورد.

کاربرد واقعیت افزوده در صنعت تبلیغات

AR در صنعت تبلیغات نیز کارایی بالایی دارد. برای مثال، اگر قصد خرید یک سینک یا شیر ظرف‌شویی دارید، نرم‌افزارهای AR به شما این امکان را می‌دهند که دوربین گوشی خود را به سمت محل نصب بگیرید. نرم‌افزار، تصویر محیط واقعی شما را نشان می‌دهد، اما به صورت خودکار مدل سه‌بعدی محصول مورد نظر (مانند شیر آب) را در آنجا قرار می‌دهد تا ببینید آیا با بافت کاشی‌ها یا دکوراسیون خانه شما همخوانی دارد یا خیر.

واقعیت افزوده امروزه یکی دیگر از مهم‌ترین تحولات شکل‌گرفته در حوزه‌های آموزشی در بحث هوش مصنوعی محسوب می‌شود.