کلیپ
پادکست
متن
بسمالله الرحمن الرحیم
کارشناس: استاد محمودی
عنوان: کاربردهای هوش مصنوعی در علوم انسانی، قسمت ششم
- بحث ما در خصوص کاربردهای هوش مصنوعی در علوم انسانی، به مبحث علوم اجتماعی و تحلیل سیاست رسید.
تحلیل مسائل سیاسی یکی از کاربردهای بسیار مهم هوش مصنوعی به شمار میرود. گاهی اوقات، اتفاقات و ماجراهایی در سطح بینالملل رخ میدهد که قابل مشاهده در یک نمودار مقطعی نیستند. برای درک آنها، لازم است تاریخ و پارامترهای متعددی مورد محاسبه قرار گیرند، کاری که انسان بهصورت سنتی قادر به انجام آن نیست.
به عنوان مثال، میتوان گفت که شاید سرنگونی اتحاد جماهیر شوروی به دلیل همین مسئله بود. مستندی به نام پرزیدنت، آکتور سینما وجود دارد که اکیداً توصیه میشود تمامی مخاطبان آن را مشاهده کنند. نکته جالب این است که شوروی پس از انجام مذاکرات پیچیده و طولانی با ریگان (رئیسجمهور وقت آمریکا)، باور نمیکرد که نتیجه نهایی مذاکرات به این وضعیت ختم شود. رهبران شوروی تصور نمیکردند که نگرش آمریکا نسبت به مذاکرات چنین باشد و زمینۀ تضعیف از درون، در کنار مذاکرات، شکل بگیرد. پس از پایان آن هشت سال، با رفتن گورباچف و روی کار آمدن یلتسین، عملاً چیزی از شوروی، دومین ابرقدرت دنیا، باقی نمانده بود و این کشور تبدیل به کشورهای متعدد شد. امروزه تلاشهایی برای احیای قدرت صورت گرفته است که تا حدود زیادی نیز موفق بوده است.
تحلیل سیاست بحث بسیار حیاتی است که هوش مصنوعی میتواند در حوزههای سیاست داخلی و خارجی کمک شایانی به ما کند. به همین دلیل، گفته میشود که یکی از واجبترین گروههایی که باید دسترسی مناسبی به هوش مصنوعی داشته باشند، سیاستمداران هستند. این ابزار میتواند برای تصمیمگیریهای کلان سیاسی که آینده یک ملت و کشور را رقم میزند، اطمینان حاصل کند که تمام جوانب دیده شده است.
سایر حوزهها
علوم انسانی دیجیتال بحث دیگر است که بر تلاقی فناوری و رشتههای علوم انسانی تمرکز دارد. برخی دیگر از مباحث مطرحشده عبارتاند از:
- پشتیبانی در آموزش و یادگیری که پیشتر در بحث آموزش مطرح شد.
- مدلسازیهای اجتماعی شامل تحلیل رفتار جوامع و تودههای انسانی.
- هنرهای خلاق که مختصراً به آن اشاره شد.
تحلیل فرهنگی
تحلیل فرهنگی آخرین بحث ما در کاربردهای هوش مصنوعی در علوم انسانی است. هوش مصنوعی میتواند روندها و الگوهای فرهنگی را به صورت کامل تبیین کند.
در داخل ایران نیز مشاهده میشود که جریاناتی با روندهای فرهنگی شکل گرفتهاند که انتظار نمیرفت تا این حد در جامعه مؤثر باشند و وضعیت را به اینجا برسانند. به عنوان مثال، یک جوان متولد دهۀ شصت، غالباً تمام تمرکزش بر تشکیل خانواده و طی کردن مسیر سنتی آن است؛ در حالی که در نسلهای جوانتر دهههای بعدی، شاهد گرایش به سبکهای جدیدی مانند ازدواج سفید هستیم. این روند شکلگرفته، فرهنگ را تغییر داده و مقولات و زیرساختهای فرهنگی کلان را دچار دگرگونی کرده است.
هوش مصنوعی میتواند در تحلیل این روندها کمککننده باشد تا مسئولین فرهنگی در همان ابتدا متوجه حرکتهایی شوند که نتایج آن ۲۰ سال آینده مشخص خواهد شد. آنها باید بدانند ماجرایی که استارت میزنند، ۲۰ سال آینده چه تأثیری بر سر کشور خواهد گذاشت. اگر مسئولین در دهۀ هشتاد میدانستند که بازی با موضوع حجاب و سایر مسائل مشابه، به وضعیتی منجر میشود که ما در سال ۱۴۰۴ شاهد آن هستیم، شاید برخی شوخیها را نمیکردند.
برخی از مسئولینی که زمانی در تریبونهای نماز جمعه در مورد حجاب بهطور ایدهآل سخن میگفتند، در انتخابات سال ۸۴، وقتی در مورد حجاب از آنها سؤال میشود، با شوخی پاسخ میدهند: «حالا خانمها فلان بپوشند، حالا خوبه» و این امر با خندۀ حاضران همراه میشود. این روندها بسیار حائز اهمیت هستند و هوش مصنوعی کمک میکند تا روندهای فرهنگی موجود در جامعه شناسایی شوند.